Google, Türkiye'deki deprem uyarı sistemindeki arızayı kabul etti: 10 milyon kişi uyarı alamadı

Google, Android Earthquake Alerts (AEA) adlı erken uyarı sisteminin 6 Şubat 2023'te Türkiye'de meydana gelen yıkıcı deprem sırasında düzgün çalışmadığını doğruladı. Bu nedenle yaklaşık 10 milyon kişi, hayat kurtarabilecek kritik uyarıyı alamadı.

AEA sistemi Android cihazlara entegre edilmiştir ve akıllı telefonların ivmeölçerlerini kullanarak sismik faaliyetleri tespit eder. Sarsıntı algılandığında, konum bilgisi Google sunucularına iletilir ve burada algoritmalar binlerce cihazdan gelen verileri analiz ederek depremin büyüklüğünü ve merkez üssünü belirler. Buna göre kullanıcılara yüksek öncelikli “Take Action” (Harekete Geçin) veya daha düşük öncelikli “Be Aware” (Dikkatli Olun) bildirimlerinden biri gönderilir.

6 Şubat gecesi algoritma, 7,8 büyüklüğündeki ilk sarsıntıyı yanlışlıkla 4,5–4,9 olarak değerlendirdi. Bu nedenle birçok kullanıcı daha az ciddi bildirim aldı ve fark etmedi. Resmi verilere göre yalnızca 469 kişi “Take Action” uyarısı aldı, yaklaşık 500 bin kişi ise “Be Aware” bildirimi aldı. Geri kalanlara ise hiçbir uyarı ulaşmadı.

Başlangıçta Google, sistemin “beklenen sınırlar içinde çalıştığını” belirtti. Ancak BBC'nin yaptığı araştırmanın ardından şirket ciddi bir hata olduğunu kabul etti ve sarsıntının büyüklüğünü hafife aldığı için özür diledi. Google'a göre o dönemde güncellenmiş algoritma kullanılmış olsaydı, 10 milyon kişiye uyarı ulaşabilirdi.

Felakette 55 binden fazla kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 100 bin kişi yaralandı. Uzmanlar, 30 saniyenin bile hayati önem taşıyabileceğini — binayı terk etmek veya güvenli bir alana geçmek için yeterli olduğunu — vurguluyor.

Bu trajedinin ardından Google, AEA sistemini geliştirdi. Sistem şu anda yaklaşık 100 ülkede faaliyet gösteriyor ve doğruluk ile tepki hızını artırmaya yönelik güncellemeler almaya devam ediyor.

Türkiye'deki bu arıza, sistemin kurulmasından bu yana yaşanan en ciddi sorun oldu ve büyük doğal afetlerde algoritmaların güvenilirliği konusunu gündeme taşıdı.