Η Κύπρος προετοιμάστηκε εκ των προτέρων για τον Έμπολα: έχουν επεξεργαστεί μέτρα στα αεροδρόμια και τα λιμάνια

Το Υπουργείο Υγείας της Κυπριακής Δημοκρατίας ενεργοποίησε εκτάκτως το εθνικό σχέδιο δράσης για τον έλεγχο των λοιμώξεων. Αφορμή στάθηκε η επίσημη επιβεβαίωση στις 24 Ιουνίου 2026 στη Γαλλία του πρώτου εισαγόμενου κρούσματος αιμορραγικού πυρετού Έμπολα (ο ασθενής είναι γιατρός που επέστρεψε από ανθρωπιστική αποστολή). Παρά το γεγονός ότι το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) και ο ΠΟΥ εκτιμούν ότι ο τρέχων κίνδυνος εξάπλωσης του ιού στον πληθυσμό της Ευρώπης είναι χαμηλός, οι κυπριακές ιατρικές υπηρεσίες έχουν τεθεί σε καθεστώς αυξημένης ετοιμότητας. Ιστορικά, στην Κύπρο δεν έχει καταγραφεί ποτέ ούτε ένα κρούσμα μόλυνσης από τον συγκεκριμένο ιό.

Το σύνολο των μέτρων που λήφθηκαν στο εσωτερικό της χώρας:
— Πρωτόκολλα για το ιατρικό προσωπικό. Το Υπουργείο Υγείας έχει ετοιμάσει και αποστείλει λεπτομερείς κλινικές οδηγίες σε όλα τα κρατικά νοσοκομεία, τις ιδιωτικές κλινικές και τους συλλόγους γενικών γιατρών. Το έγγραφο ρυθμίζει τον αλγόριθμο ενεργειών σε περίπτωση εντοπισμού ασθενών με συμπτώματα που εμπίπτουν στον ορισμό ύποπτου κρούσματος.
— Νοσοκομείο αναφοράς. Ως βασικό κέντρο για την απομόνωση και τη θεραπεία των δυνητικών ασθενών έχει οριστεί το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας (Nicosia General Hospital). Το προσωπικό του νοσοκομείου έχει ενημερωθεί για τα πρότυπα αυστηρού ελέγχου λοιμώξεων και έχει εφοδιαστεί με μέσα ατομικής προστασίας υψηλού επιπέδου απομόνωσης, ανανεωμένα με βάση την εμπειρία των προηγούμενων ετών.
— Εργαστηριακή ετοιμότητα. Τα αρμόδια κρατικά εργαστήρια έχουν εφοδιαστεί με διαγνωστικά κιτ και αντιδραστήρια για άμεση διάγνωση και επιβεβαίωση των στελεχών.

Ενίσχυση του υγειονομικού ελέγχου στα σύνορα:
Με φόντο την κορύφωση της θερινής τουριστικής περιόδου και τις σταθερές μεταναστευτικές ροές, ιδιαίτερη προσοχή έχει δοθεί στα σημεία εισόδου στη χώρα. Η γενική διευθύντρια του Υπουργείου Υγείας, Ελισάβετ Κωνσταντίνου, ανακοίνωσε τη διεξαγωγή διευρυμένης διυπηρεσιακής σύσκεψης, με βάση τα αποτελέσματα της οποίας εγκρίθηκε η διαδικασία ενεργειών για το προσωπικό των διεθνών αεροδρομίων (Λάρνακα, Πάφος), των θαλάσσιων λιμανιών και των σημείων ελέγχου (ΚΠΠ):
— Ενημέρωση. Στα ΚΠΠ και στις ζώνες αφίξεων αναπτύσσονται ενημερωτικά φυλλάδια για τους ταξιδιώτες.
— Κριτήρια διαλογής. Ο υγειονομικός έλεγχος στα αεροδρόμια εστιάζει αποκλειστικά στον εντοπισμό ατόμων που έχουν άμεση επιδημιολογική σύνδεση (ταξίδι, διέλευση) με χώρες της ισημερινής Αφρικής, όπου έχει καταγραφεί η εστία. Σε περίπτωση εντοπισμού ύποπτου επιβάτη ενεργοποιείται το πρωτόκολλο άμεσης απομόνωσης και ιχνηλάτησης επαφών.

Επιδημιολογικό πλαίσιο και ιδιαιτερότητες του στελέχους:
Η κατάσταση επιβαρύνεται από τις ιδιαιτερότητες της τρέχουσας αφρικανικής έξαρσης, η οποία αναγνωρίζεται ως η δεύτερη μεγαλύτερη στην ιστορία και εξαπλώνεται ταχύτερα από τις προηγούμενες. Η λοιμωξιολόγος δρ. Μαρία Κολιού (Πανεπιστήμιο Κύπρου) εφιστά την προσοχή στη δομή του παθογόνου:
— Ιογενής απειλή. Η τρέχουσα μεγάλης κλίμακας επιδημία στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και την Ουγκάντα (στα τέλη Ιουνίου 2026 έχουν επιβεβαιωθεί περισσότερα από 1100 κρούσματα και πάνω από 300 θάνατοι) προκαλείται από το σπάνιο στέλεχος Bundibugyo.
— Έλλειψη ειδικής θεραπείας. Σε αντίθεση με το θανατηφόρο στέλεχος Zaire (Zaire ebolavirus), κατά του οποίου εφαρμόζεται επιτυχώς το εγκεκριμένο εμβόλιο Ervebo, κατά του στελέχους Bundibugyo προς το παρόν δεν υπάρχει ούτε εγκεκριμένο από τον ΠΟΥ εμβόλιο ούτε εμπορική ειδική θεραπεία. Όλα τα χρησιμοποιούμενα σκευάσματα βρίσκονται στο στάδιο των πειραματικών κλινικών δοκιμών.
— Μηχανισμός μετάδοσης. Ο ΠΟΥ τονίζει ότι ο ιός Έμπολα δεν μεταδίδεται με αεροσταγονίδια. Η μόλυνση είναι δυνατή μόνο μέσω άμεσης επαφής με αίμα, εκκρίσεις ή άλλα βιολογικά υγρά μολυσμένου ανθρώπου (ή ζώου, συμπεριλαμβανομένων των νυχτερίδων), γεγονός που μειώνει σημαντικά τους κινδύνους μιας ευρείας, ανεξέλεγκτης πανδημίας σε αστικό περιβάλλον της ΕΕ.