Στον ποταμό Πεδιαίο προτείνουν να κοπούν οι ακακίες

Η μελέτη του σχεδίου που δημοσιεύθηκε στις 18 Ιουνίου 2026 για τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση του γραμμικού πάρκου κατά μήκος του ποταμού Πεδιαίου στη Λευκωσία περιλαμβάνει ένα εκτεταμένο σχέδιο για την περιβαλλοντική αποκατάσταση του ποτάμιου οικοσυστήματος. Ως βασικό μέτρο στην ενότητα «Απομάκρυνση εισβολικών ειδών χλωρίδας» προτείνεται η σταδιακή και πλήρης αντικατάσταση των συστάδων ακακίας παραλίας (Acacia saligna) με αυτοχθόνια (τοπικά) είδη δέντρων.

Η αρνητική επίδραση της Acacia saligna στο οικοσύστημα του ποταμού:
Οι συντάκτες της μελέτης επισημαίνουν την υψηλή επιθετικότητα του συγκεκριμένου φυτικού είδους, εξαιτίας της οποίας πλήττεται η φυσική ισορροπία της περιοχής:
— Καταπίεση της τοπικής χλωρίδας. Η ακακία παραλίας παράγει υπερβολικό αριθμό σπόρων, οι οποίοι μπορούν να διατηρήσουν τη βλαστικότητά τους στο έδαφος για περισσότερα από 20 χρόνια. Καθώς εξαπλώνεται, σχηματίζει πυκνή σκιά που κυριολεκτικά πνίγει τη γηγενή παρόχθια βλάστηση της Κύπρου.
— Απειλή για την πανίδα. Οι συστάδες αυτού του θάμνου επιδεινώνουν τις φυσικές συνθήκες διαβίωσης και μετανάστευσης των ποτάμιων χελωνών και άλλων εκπροσώπων της τοπικής υδάτινης και παρόχθιας πανίδας στην κοίτη του Πεδιαίου.
— Νομικό καθεστώς. Το φυτό έχει επίσημα συμπεριληφθεί στον κατάλογο των εισβολικών ειδών που προκαλούν ανησυχία στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Κανονισμός ΕΕ αριθ. 1143/2014), γεγονός που επιβάλλει αυστηρούς περιορισμούς στην καλλιέργεια, τη διασπορά και την εισαγωγή του σε ολόκληρη την ΕΕ.

Μεθοδολογία και στάδια απομάκρυνσης:
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η μαζική επείγουσα κοπή αποκλείεται, καθώς η διαδικασία απαιτεί πολύ χρόνο και σημαντική εργασία. Προτείνεται ο ακόλουθος αλγόριθμος ενεργειών:
— Στοχευμένος έλεγχος. Η αντιμετώπιση του εισβολικού είδους σχεδιάζεται να γίνεται αυστηρά σύμφωνα με τον «Οδηγό για τον έλεγχο εισβολικών δέντρων στα φυσικά οικοσυστήματα της Κύπρου» (Τμήμα Δασών, 2013) με εφαρμογή στοχευμένης χημικής επεξεργασίας των κορμών.
— Σειρά εργασιών. Πρώτο στάδιο θα είναι ο καθαρισμός της αδόμητης αλλά επιβαρυμένης με οικοδομικά απόβλητα περιοχής Ανθούπολης. Στη συνέχεια, η ακακία θα απομακρυνθεί από τους χώρους που προορίζονται για υποδομές (πεζογέφυρες, χώροι στάθμευσης, τουαλέτες) και μόνο έπειτα θα ακολουθήσουν τα πρανή και η ενεργή παρόχθια ζώνη.
— Αντισταθμιστική φύτευση. Παράλληλα με την απομάκρυνση κάθε εστίας θα γίνεται φύτευση παραδοσιακών κυπριακών δέντρων με συνεχή περιβαλλοντική παρακολούθηση του χώρου. Το τελικό χρονοδιάγραμμα και οι προδιαγραφές των εργασιών θα πρέπει να εγκριθούν από το Τμήμα Δασών.

Ανάπτυξη του γραμμικού πάρκου:
Το γραμμικό πάρκο Πεδιαίου, που δημιουργήθηκε το 2002, έχει μήκος περίπου 14 χιλιόμετρα και συνδέει τρεις μεγάλους δήμους: Λακατάμεια, Στρόβολο και Λευκωσία. Το τρέχον έργο, που υλοποιείται από τη Διαδημοτική Εταιρεία Ανάπτυξης Λευκωσίας (ΔΑΕΛ) υπό την καθοδήγηση του Φίβου Γιακουβίδη (η σύμβαση υπογράφηκε το 2024), στοχεύει στη μετατροπή του πάρκου σε έναν συνεχή «πράσινο άξονα» για την άθληση και την αναψυχή των κατοίκων της πρωτεύουσας.

Κριτική του έργου από το κοινό:
Παρά τη μακροπρόθεσμη περιβαλλοντική ωφέλεια του σχεδίου, οι τρέχουσες ενέργειες των αρχών προκάλεσαν αντιδράσεις. Στις αρχές Ιουνίου 2026, εκπρόσωποι της Λευκωσιακής επιτροπής του «Κινήματος Οικολόγων — Πολιτική Συνεργασία» δήλωσαν ότι σε ορισμένα σημεία (ιδίως στην περιοχή της οδού Κυπριακού Ερυθρού Σταυρού) η αποσπασματική κοπή πρασίνου ξεκίνησε πριν από την τελική έγκριση του έργου. Οι οικολόγοι καλούν να ανασταλούν άμεσα όλες οι εργασίες στις όχθες του Πεδιαίου έως την ολοκλήρωση όλων των γραφειοκρατικών διαδικασιών, υπενθυμίζοντας ότι ο ποταμός αποτελεί ένα μοναδικό ζωντανό οικοσύστημα που απαιτεί λεπτό χειρισμό.