Σχεδόν ένας στους επτά κατοίκους της Κύπρου δεν μπορεί να θερμάνει επαρκώς το σπίτι του τον χειμώνα

Σχεδόν το 15% των κατοίκων της Κύπρου αντιμετωπίζουν πρόβλημα ανεπαρκούς θέρμανσης των κατοικιών τους κατά τη χειμερινή περίοδο. Αυτό προκύπτει από τα τελευταία στοιχεία της Eurostat για την ενεργειακή φτώχεια στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύμφωνα με τη μελέτη, το 14,5–14,6% του πληθυσμού της Κύπρου ζει σε κατοικίες όπου δεν είναι δυνατό να διατηρηθεί άνετη θερμοκρασία τον χειμώνα. Το ποσοστό αυτό είναι αισθητά χειρότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ και κατατάσσει την Κύπρο στην 20ή θέση από τις 25 χώρες που παρείχαν στοιχεία.

Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης συνολικά, η κατάσταση βελτιώνεται σταδιακά. Μέχρι το τέλος του 2024, το ποσοστό των ανθρώπων που ζουν σε κρύες κατοικίες μειώθηκε στο 9,2%, δηλαδή κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Κύπρος εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στις χώρες με αυξημένο επίπεδο ενεργειακής ευαλωτότητας.

Το πρόβλημα είναι πιο έντονο στις χώρες της Νότιας και Ανατολικής Ευρώπης. Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν:

• στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία — περίπου 19% του πληθυσμού,
• στη Λιθουανία — περίπου 18%,
• στην Ισπανία — περίπου 17,5%,
• στην Πορτογαλία — περίπου 15,7%.

Η Κύπρος, με ποσοστό 14,6%, βρίσκεται στην ίδια ομάδα χωρών όπου σημαντικό μέρος του πληθυσμού αντιμετωπίζει δυσκολίες στη θέρμανση της κατοικίας του.

Στον αντίποδα βρίσκονται χώρες με ανεπτυγμένη θερμομόνωση και βιώσιμα συστήματα θέρμανσης. Η πιο ευνοϊκή κατάσταση παρατηρείται στη Φινλανδία (περίπου 2,7%), καθώς και στην Πολωνία και τη Σλοβενία (περίπου 3,3%), στην Εσθονία και το Λουξεμβούργο (περίπου 3,6%).

Οι ειδικοί επισημαίνουν αρκετούς βασικούς λόγους για τους οποίους τα σπίτια θερμαίνονται ανεπαρκώς:

1. Μαζική δόμηση χωρίς ενεργειακά πρότυπα τη δεκαετία του 1970–1980

Μετά το 1974, η οικιστική ανάπτυξη στην Κύπρο αυξήθηκε απότομα, μεταξύ άλλων λόγω της ανάγκης άμεσης στέγασης του πληθυσμού. Η έμφαση δόθηκε στην ταχύτητα και την προσιτότητα και όχι στην ενεργειακή απόδοση.

Εκείνη την περίοδο δεν υπήρχαν υποχρεωτικές απαιτήσεις θερμομόνωσης, γεγονός που οδήγησε σε μεγάλο αριθμό κατοικιών κακώς προσαρμοσμένων στις χειμερινές συνθήκες.

2. Τα σύγχρονα πρότυπα εμφανίστηκαν μόλις το 2007

Σημείο καμπής αποτέλεσε η εισαγωγή πανευρωπαϊκών απαιτήσεων για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων. Στην Κύπρο, τα ελάχιστα υποχρεωτικά πρότυπα θερμομόνωσης εισήχθησαν τον Δεκέμβριο του 2007.

Έκτοτε, η μόνωση τοίχων και στεγών και η χρήση διπλών υαλοπινάκων κατέστησαν υποχρεωτικές για τις νέες κατασκευές, ωστόσο σημαντικό μέρος του οικιστικού αποθέματος είχε ανεγερθεί πολύ πριν από αυτές τις αλλαγές.