Στο σχολείο η «σιωπηλή επιδημία»: στην Κύπρο όλο και περισσότεροι νέοι κάνουν χρήση ναρκωτικών και αρχίζουν να δοκιμάζουν ήδη από το σχολείο

Στην Κύπρο αυξάνεται η χρήση ναρκωτικών μεταξύ των νέων και η ηλικία της πρώτης δοκιμής μειώνεται. Στις 26 Ιουνίου τιμήθηκε η καθιερωμένη από τον ΟΗΕ Διεθνής Ημέρα κατά της Κατάχρησης Ναρκωτικών και της Παράνομης Διακίνησής τους. Με αφορμή αυτή την ημερομηνία, για την ανησυχητική κατάσταση μίλησαν οι επικεφαλής δύο κορυφαίων οργανισμών αποκατάστασης της χώρας. Η κλινική διευθύντρια του κέντρου αποκατάστασης «Άγια Σκέπη», ψυχολόγος Τίνα Παύλου, χαρακτηρίζει όσα συμβαίνουν «σιωπηλή επιδημία».

Τι συμβαίνει με τους νέους;

Σύμφωνα με την Παύλου, τα τελευταία 20 χρόνια ο αριθμός των ανθρώπων που κάνουν χρήση έχει τριπλασιαστεί, ενώ λόγω της ευρείας διαθεσιμότητας των ουσιών μειώθηκε δραστικά η μέση ηλικία έναρξης της χρήσης.

Φέτος, στο πρόγραμμα αποκατάστασης για εφήβους έγινε για πρώτη φορά δεκτό ένα αγόρι 12 ετών, το οποίο έκανε χρήση για περίπου έναν χρόνο. Το πρόγραμμα για εφήβους (13–19 ετών) λειτουργεί από το 2019 με χρηματοδότηση της Αρχής Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων Κύπρου· σήμερα συμμετέχουν 19 άτομα και υπάρχει λίστα αναμονής για ακόμη πέντε. «Η αύξηση της χρήσης μεταξύ των νέων είναι μια “σιωπηλή επιδημία”, που πρέπει να μας φοβίσει και να μας κινητοποιήσει», λέει η ίδια.

Τι είναι η «Άγια Σκέπη»;

Η κοινότητα λειτουργεί από το 1999 με πρωτοβουλία του τότε ηγουμένου της Μονής Μαχαιρά, νυν Μητροπολίτη Λεμεσού Αθανασίου, και εδρεύει στο Φιλάνι, κοντά στο χωριό Πολιτικό.

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη οργάνωση αποκατάστασης της χώρας, μέλος της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Θεραπευτικών Κοινοτήτων· η εργασία βασίζεται στο γνωσιακό-συμπεριφορικό μοντέλο.

Σε αυτά τα χρόνια έχουν φιλοξενηθεί εδώ περισσότεροι από χίλιοι άνθρωποι, και πάνω από το 73% όσων ολοκληρώνουν το πρόγραμμα, σύμφωνα με την κοινότητα, επιστρέφουν σε μια ζωή χωρίς ναρκωτικά. Πέρα από την κλειστή φάση, υπάρχουν συμβουλευτικά σημεία στη Λευκωσία και τη Λεμεσό, ξεχωριστά τμήματα για άνδρες και γυναίκες, πρόγραμμα «μητέρα και παιδί» (συμπεριλαμβανομένων των εγκύων), πρόγραμμα κοινωνικής επανένταξης και εργασία με τις οικογένειες.

Για πρώτη φορά σε 28 χρόνια η κοινότητα υπέγραψε συμφωνία με το κράτος, η οποία της εξασφάλισε 1,3 εκατ. ευρώ — σχεδόν τα δύο τρίτα του προϋπολογισμού της· στο παρελθόν τα χρήματα επαρκούσαν για το πολύ τρεις μήνες λειτουργίας.

Το νέο πρόγραμμα του ΚΕΝΘΕΑ — «Αχίλλειον»

Η εκτελεστική διευθύντρια του κέντρου ΚΕΝΘΕΑ, ψυχολόγος Έλενα Ζαρούνα, παρουσίασε το «Αχίλλειον» — ένα πρόγραμμα εντατικής θεραπείας εξαρτήσεων με βάση την Παραλίμνι, αδειοδοτημένο από την Αρχή Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων Κύπρου και χρηματοδοτούμενο από την εταιρεία Allwyn.

Απευθύνεται σε ενήλικες με μέτρια και βαριά εξάρτηση από ουσίες και/ή αλκοόλ και αποτελείται από τέσσερα στάδια: προετοιμασία και κινητοποίηση (1–3 μήνες), βασική φάση με καθημερινό πρόγραμμα (6–9 μήνες), κοινωνικοεπαγγελματική αποκατάσταση με νομική υποστήριξη (3–6 μήνες) και μεταθεραπευτική παρακολούθηση.

Πληροφορίες — στο τηλέφωνο 23740001.

Η Κύπρος στον χάρτη της Ευρώπης: πού γίνεται περισσότερη και πού λιγότερη χρήση;

Συνολικά, το επίπεδο χρήσης ναρκωτικών στην Κύπρο είναι από τα χαμηλότερα στην ΕΕ.

Ο βασικός δείκτης εδώ είναι η κάνναβη ως η πιο διαδεδομένη παράνομη ουσία· και για άλλες ουσίες οι δείκτες είναι επίσης χαμηλοί.

Μεταξύ των νέων 15–34 ετών, τον τελευταίο χρόνο δοκίμασαν κάνναβη περίπου το 4% των Κυπρίων — σχεδόν όσο και στην Ελλάδα (4,5%) και αισθητά χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ (15,4%).

Τα υψηλότερα ποσοστά χρήσης καταγράφονται στην Ιταλία (21,5%), την Κροατία (20,3%) και την Ισπανία (19,4%), ενώ τα χαμηλότερα στην Ουγγαρία (3,4%), την Ελλάδα και την Πορτογαλία.

Δηλαδή, η Κύπρος παραμένει σταθερά κοντά στο κατώτερο όριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όμως οι έρευνες πληθυσμού δεν αποτυπώνουν πάντα την προβληματική χρήση και τις πρόσφατες μεταβολές που επισημαίνουν οι υπηρεσίες αποκατάστασης.