Στην Πρωταρά θα παρουσιαστεί φωτογραφική έκθεση για τα «μοϊκάνικα» των νεοσυλλέκτων της Κύπρου

Στις 3 Ιουλίου 2026, στην παραλία Serena Beach στην Πρωταρά, θα πραγματοποιηθεί μια μοναδική μονοήμερη έκθεση του Κύπριου φωτογράφου Νικόλα Λουκά με τίτλο «Μοϊκανές» («Μοϊκανάδες»). Το πολυμεσικό πρότζεκτ, που περιλαμβάνει φωτογραφία, εγκαταστάσεις και ζωντανή περφόρμανς, είναι αφιερωμένο σε ένα ιδιαίτερο τοπικό τελετουργικό των Κύπριων στρατευσίμων. Η έκθεση θα είναι ανοιχτή για ελεύθερη επίσκεψη από τις 12:00 έως τις 00:00 και θα ολοκληρωθεί με ένα εορταστικό πάρτι.

Η ουσία και η προέλευση της παράδοσης:
Ο τίτλος της έκθεσης παραπέμπει στη ντόπια ελληνική ονομασία των χτενισμάτων-μοϊκανών. Κάθε καλοκαίρι, πριν από την αναχώρησή τους για τη θητεία στην Εθνική Φρουρά, οι νεαροί από την περιοχή Κοκκινοχωρίων («τα κόκκινα χωριά» στην επαρχία Αμμοχώστου) συμμετέχουν σε ένα μοναδικό τελετουργικό μετάβασης:
— Προετοιμασία και χτένισμα. Οι νέοι αφήνουν σκόπιμα τα μαλλιά τους να μακρύνουν για αρκετούς μήνες. Την παραμονή της κατάταξης, συγκεντρώνονται σε ομάδες σε αγροτικά υπόστεγα ή κάτω από στέγαστρα στα χωράφια, όπου επί 6–8 ώρες κατασκευάζουν περίτεχνες κάθετες μοϊκάνες.
— Τεχνική και χρώματα. Για τη στερέωση των ακραίων χτενισμάτων χρησιμοποιούνται πρόχειρα υλικά: οικοδομική κόλλα, καλάμια και σχοινιά. Η έτοιμη κατασκευή βάφεται στα χρώματα της ρέγκε — πράσινο, κίτρινο και κόκκινο.
— Συνέχεια. Η παράδοση γεννήθηκε τη δεκαετία του 1980. Η τεχνική διαμόρφωσης μεταδίδεται από τα μεγαλύτερα αγόρια, που έχουν ήδη υπηρετήσει στον στρατό, στη νέα γενιά των στρατευσίμων.

Κοινωνικό και καλλιτεχνικό πλαίσιο:
Ο Νικόλας Λουκά αντιμετωπίζει αυτά τα χτενίσματα ως «εφήμερα γλυπτά πάνω στο σώμα», που υπάρχουν μόνο για λίγες ημέρες πριν οι νεοσύλλεκτοι ξυριστούν με την ψιλή στο σημείο συγκέντρωσης.
Για τον δημιουργό, το τελετουργικό αυτό αποτελεί μανιφέστο βραχύβιας ελευθερίας, ατομικότητας και συλλογικής ταυτότητας στο κατώφλι της μετάβασης από την εφηβική ζωή στην αυστηρή στρατιωτική πειθαρχία, την ομοιομορφία και την υπακοή. Οι νέοι δημιουργούν αυτές τις εικόνες για την τελική προσέλκυση της προσοχής και για αναμνηστικές φωτογραφίες.

Σχετικά με τον δημιουργό του πρότζεκτ:
Ο Νικόλας Λουκά είναι επαγγελματίας φωτογράφος με διεθνή εμπειρία. Σπούδασε το αντικείμενό του στην Αθήνα και στη συνέχεια, από το 2011, εργάστηκε στο Λονδίνο, όπου διηύθυνε το δικό του στούντιο, E2 Studios. Στο portfolio του περιλαμβάνονται εμπορικά και δημιουργικά πρότζεκτ για παγκόσμια brands και εκδόσεις όπως τα British Vogue, Prada και Sony. Το 2024 ο Λουκά επέστρεψε στην Κύπρο, όπου συνεχίζει να συνδυάζει τοπικά καλλιτεχνικά πρότζεκτ με διεθνή δραστηριότητα.