Wymiana Waroszy na loty z lotniska Ercan grozi „tajwanizacją” Cypru Północnego

Możliwa wymiana zamkniętej strefy Warosza na otwarcie lotniska Ercan dla lotów międzynarodowych i handel bezpośredni może na długo zamrozić proces rozwiązania kwestii cypryjskiej i doprowadzić do „tajwanizacji” północnej części wyspy. Taką opinię wyraził Ozdil Nami, który wcześniej pełnił funkcje politycznego przedstawiciela społeczności turecko-cypryjskiej i byłego negocjatora. Jego zdaniem realizacja takiego scenariusza w ramach obecnych konsultacji pod auspicjami ONZ pozbawi strony bodźca do osiągnięcia kompleksowego porozumienia, ponieważ jedna z kluczowych kwestii terytorialnych zostałaby rozwiązana z pominięciem ogólnych negocjacji, co doprowadzi do długoterminowego utrwalenia status quo i izolacji regionu.

Pomysł wymiany jest omawiany w kontekście misji specjalnej wysłanniczki sekretarza generalnego ONZ Maríi Ángeli Holguín. Wcześniej, w 2022 roku, podobne inicjatywy przekazania Waroszy i lotniska pod zarząd ONZ były wysuwane przez ówczesne kierownictwo społeczności grecko-cypryjskiej, jednak zostały odrzucone przez przywódcę Turków cypryjskich Ersina Tatara. Ozdil Nami uważa, że obecny impas wynika z braku metodologii — braku jasnej struktury negocjacyjnej, za wzór której uznał Plan Annana z 2004 roku. Zdaniem polityka hipotetyczna częściowa wymiana bez zmiany ogólnego statusu politycznego tych terytoriów stworzy precedens podobny do sytuacji Tajwanu, który ma powiązania gospodarcze, lecz posiada skrajnie ograniczone uznanie międzynarodowe.

Na ten moment proklamowana w 1983 roku Turecka Republika Cypru Północnego jest oficjalnie uznawana wyłącznie przez Ankarę, podczas gdy społeczność międzynarodowa i rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ (w tym Rezolucja nr 541) traktują północną część wyspy jako terytorium Republiki Cypryjskiej. Pomimo pojedynczych historycznych sygnałów o możliwym wsparciu ze strony Bangladeszu, Gambii czy Azerbejdżanu, nie doszło do oficjalnego uznania dyplomatycznego ze strony tych państw, a region pozostaje głęboko zależny gospodarczo i politycznie od Turcji. Próba zastosowania pośrednich formuł wymiany, zdaniem Nami, jedynie oddali perspektywę pełnego zjednoczenia wyspy.