Kıbrıslı doktorlar, vatandaşları zona belirtilerine karşı dikkatli olmaya çağırıyor

Kıbrıs Ulusal Sağlık Sistemi (Gesy), zona (shingles) belirtilerine karşı daha dikkatli olunması ve ücretsiz aşılama imkânının değerlendirilmesi çağrısında bulunan yeni bir bilgilendirme kampanyası başlattı. Doktorlar, hastalığın birçok kişinin düşündüğünden çok daha tehlikeli olduğunu ve tedavi edilmediği takdirde uzun süreli ve ağrılı komplikasyonlara yol açabileceğini belirtiyor.

Kampanya öncelikle 60 yaş üzeri vatandaşları ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişileri hedefliyor. Gesy, risk grubunda yer alan herkesin, ulusal programa dâhil olan ve ücretsiz olarak sunulan aşı imkânını aile hekimleriyle görüşmelerini tavsiye ediyor.

Mayıs 2025’te yapılan bir ankete göre, Kıbrıs’ta yaşayanların yalnızca %60’ı bu hastalık hakkında bilgi sahibi, ancak sadece %14’ü doktorla görüşmeyi planlıyor. Doktorlar, her üç kişiden birinin yaşamı boyunca zona ile karşılaşabileceğini vurguluyor.

Zona, suçiçeğine neden olan aynı virüs tarafından tetiklenir. Çocukluk döneminde geçirilen enfeksiyondan sonra virüs vücutta kalır ve yıllar sonra — genellikle stres, yorgunluk veya bağışıklık düşüklüğü durumlarında — yeniden aktif hale gelebilir.

Hastalık belirtileri genellikle vücudun bir tarafında hafif kaşıntı, karıncalanma ve ağrı ile başlar; en sık sırt, göğüs veya yüzde görülür. 2–3 gün içinde sıvı dolu kabarcıklara dönüşen kırmızı lekeler ortaya çıkar. Çoğu zaman yanma hissi, sıcaklık ve döküntü geçse bile devam eden şiddetli ağrı eşlik eder. Bazı vakalarda hastalık göz iltihabına, sinir, karaciğer, akciğer veya beyin hasarına yol açabilir.

Doktorlar, antiviral ve ağrı kesici ilaçların zamanında kullanılmasının hastalığın süresini kısalttığını ve haftalarca veya aylarca sürebilen kronik ağrı — postherpetik nevralji — riskini azalttığını vurguluyor.

Kampanya kapsamında Gesy, hastalığı geçirmiş kişilerin kişisel hikâyelerini yayımladı. Bir vakada, bir kadın kaşıntı ve kabarcıkları böcek ısırığı sanmış, ancak birkaç gün içinde ağrı o kadar şiddetlenmiş ki uyuyamamış. Yalnızca doktor ziyaretinden sonra teşhis konulmuş ve tedaviye başlanmış.

Gesy, sağlıklı kişilerin bile virüsün yeniden aktifleşmesinden muaf olmadığını hatırlatıyor. Bu nedenle farkındalık ve aşı en önemli koruyucu önlemler olarak görülüyor. Uzmanlar, erken belirtileri görmezden gelmemeyi ve vücudun tek tarafında kaşıntı veya ağrı hissedildiğinde derhal doktora başvurulmasını tavsiye ediyor.