Kıbrıs hastanelerindeki hastalar erken taburculuk ve ilaç yetersizliğinden şikayet ediyor

Kıbrıs Hasta Hakları Dernekleri Federasyonu’na (OSAK) bağlı Hasta Hakları Gözlem Kurulu, geride kalan ay içinde Genel Sağlık Sistemi (Gesy) işleyişindeki sistemsel aksaklıklara ilişkin 46 resmî şikayet kaydetti. Vatandaşların başvurularının ana bölümünü ilaç sevkiyatlarındaki gecikmeler ve ilaç kıtlığı, hastaların yurt dışında tedaviye yönlendirilmesinde karşılaşılan bürokratik engeller, hastane yatış limiti nedeniyle ağır hastaların erken taburcu edilmesi ve tıbbi ihmal vakalarının hızlı biçimde soruşturulamaması oluşturuyor. OSAK temsilcileri, Sağlık Sigortası Kurumu (OAY) ile Sağlık Bakanlığı’nın katı düzenlemelerinin çoğu zaman hastaların bireysel ihtiyaçlarını dikkate almadığını vurguluyor.

Hasta şikayetlerinde kayda geçen başlıca sorunlar:

Hastaneden erken taburcu. Gesy hastaneleri, belirlenen yatış gün limiti aşıldığında yakınlarını hastaları hemen teslim almaya zorluyor; örneğin kalça ameliyatları gibi karmaşık operasyonlardan sonra, kötü sonuçlara ve rehabilitasyon merkezlerindeki ciddi yer eksikliğine rağmen.

Tıbbi hatalara ilişkin soruşturmaların engellenmesi. İhmal iddialarına yönelik soruşturma süreçleri (özellikle beyin cerrahisi operasyonlarında) meslektaşlarının eylemlerini değerlendirmeye hazır bağımsız yerel uzman bulunamaması nedeniyle aylarca askıda kalıyor. Hastalar, yurt dışından uzmanların görevlendirilmesini talep ediyor.

Yurt dışında tedavi için bürokratik engeller. OAY birimleri, ağır hastaların Avrupa’daki uzman kliniklere sevk edilmesine ilişkin başvuruları biçimsel gerekçelerle reddediyor. Özellikle, yatağa bağımlı bir kadın hasta için Almanya’da tedavi talep eden bir romatoloğun başvurusunun, belgenin yalnızca bir ortopedist tarafından sunulması gerektiği gerekçesiyle reddedildiği bir vaka kaydedildi.

İlaç kıtlığı ve düşük erişilebilirlik endeksi. Hastalar düzenli olarak temel antibiyotik ve hormonal ilaçların tedarikindeki aksaklıklarla karşılaşıyor. Sorun sistematik nitelikte: 19 Mayıs 2026 tarihli yeni Avrupa W.A.I.T. endeksine göre Kıbrıs, AB’de ancak 36 ülke arasında 21. sırada yer alıyor — adada, 2021-2024 döneminde onaylanan 168 yenilikçi ilacın yalnızca 66’sı mevcut.

Nadir hastalıklar için tedavi limitleri. Yürürlükteki Gesy kuralları, örneğin yılda 36 logoterapi seansı gibi sıkı bir üst sınır belirliyor; bu sınır, sürekli desteğe ihtiyaç duyan ağır genetik ve nöro-ontogenetik rahatsızlıkları olan çocuklar için bile artırılamıyor.