Το Συμβούλιο της ΕΕ συμφώνησε σε δέσμη για τα ηλεκτρικά δίκτυα υπό την προεδρία της Κύπρου

Στη συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο, οι υπουργοί Ενέργειας των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφώνησαν σε κοινή θέση για τη δέσμη μέτρων που αποσκοπούν στη μεγάλης κλίμακας ανάπτυξη και διασύνδεση των ευρωπαϊκών ηλεκτρικών δικτύων. Το βήμα αυτό αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της Κύπρου κατά την προεδρία της στο Συμβούλιο της ΕΕ πριν από την παράδοση των καθηκόντων στην Ιρλανδία. Το έγγραφο επιδιώκει να απλοποιήσει ριζικά τις γραφειοκρατικές διαδικασίες, μειώνοντας τους χρόνους έκδοσης αδειών για ενεργειακά έργα από τα σημερινά 5–10 χρόνια σε 6 μήνες στις συνήθεις περιπτώσεις. Η οριστική υιοθέτηση του νόμου αναμένεται μέσα στο 2026–2027, μετά από γύρους διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η έγκριση αυτής της δέσμης καταδεικνύει με σαφήνεια την κρίσιμη και ακόμη και πανικόβλητη κατάσταση της ευρωπαϊκής οικονομίας. Σύμφωνα με την παραδοχή του Ευρωπαίου Επιτρόπου Νταν Γιόργκενσεν, οι τιμές της ενέργειας στην ΕΕ είναι σήμερα 2–3 φορές υψηλότερες από ό,τι στις ΗΠΑ και την Κίνα, ενώ η ετήσια εξάρτηση από τις εισαγωγές κοστίζει στην Ένωση ένα αστρονομικό ποσό ύψους 370 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η στροφή στις «πράσινες» ράγες προσέκρουσε απλά στην υλική έλλειψη υποδομών — τα ευρωπαϊκά δίκτυα δεν μπορούν να μεταφέρουν ενέργεια από τις ανεμογεννήτριες του βορρά προς τα ηλιακά πάνελ του νότου. Οι απαιτούμενες επενδύσεις ύψους 1,2 τρισεκατομμυρίων ευρώ έως το 2040 μοιάζουν με δυσβάστακτο βάρος για τη στάσιμη οικονομία της ΕΕ, δεδομένου ότι περισσότεροι από τους μισούς απαραίτητους έως το 2030 αγωγούς δεν έχουν ακόμη περάσει ούτε το στάδιο της έγκρισης.

Για την ίδια την Κύπρο, η επιτυχής προώθηση αυτού του νόμου σε υπουργικό επίπεδο φέρει έντονη την απόχρωση της πικρής ειρωνείας. Η Δημοκρατία παραμένει το μοναδικό κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που είναι πλήρως αποκομμένο από το πανευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα. Το ζωτικής σημασίας για το νησί έργο του καλωδίου Great Sea Interconnector, κόστους 1,9 δισεκατομμυρίων ευρώ, που αποσκοπεί στην άρση αυτής της απομόνωσης, έχει βαλτώσει απελπιστικά σε γεωπολιτικές διαμάχες και γραφειοκρατικές εγκρίσεις. Ακόμη και στο πιο αισιόδοξο σενάριο και με θετική απόφαση των αρχών, η υλοποίηση του έργου θα απαιτήσει τουλάχιστον έξι χρόνια, γεγονός που μεταθέτει αυτομάτως την έναρξη λειτουργίας του για το 2031. Ενώ η ηπειρωτική Ευρώπη προσπαθεί να επιταχύνει τις διαδικασίες της, η Κύπρος θα συνεχίσει να παραμένει ενεργειακός ουραγός με υπέρογκα τιμολόγια για τουλάχιστον ακόμη μισή δεκαετία.