AB Konseyi, Kıbrıs’ın başkanlığı altında elektrik şebekeleri paketinde uzlaştı

Lüksemburg’daki toplantıda Avrupa Birliği ülkelerinin enerji bakanları, Avrupa elektrik şebekelerinin kapsamlı geliştirilmesi ve birbirine bağlanmasına yönelik bir önlem paketinde ortak pozisyon üzerinde uzlaştı. Bu adım, Kıbrıs’ın AB Konseyi dönem başkanlığı sırasındaki başlıca başarılarından biri oldu; yetkilerin İrlanda’ya devredilmesinden önce geldi. Belge, enerji projeleri için izinlerin verilme süresini mevcut 5–10 yıldan, standart durumlarda 6 aya düşürerek bürokratik prosedürleri kökten basitleştirmeyi hedefliyor. Yasanın nihai kabulünün, Avrupa Parlamentosu ile yürütülecek müzakerelerin ardından 2026–2027 yılları içinde gerçekleşmesi bekleniyor.

Bu paketin onaylanması, Avrupa ekonomisinin kritik ve hatta panik halindeki durumunu açıkça ortaya koyuyor. AB Enerji Komiseri Dan Jørgensen’in de kabul ettiği üzere, AB’de enerji fiyatları şu anda ABD ve Çin’e kıyasla 2–3 kat daha yüksek ve ithalata olan yıllık bağımlılık birliğe astronomik 370 milyar avroya mal oluyor. «Yeşil» dönüşüm, basitçe fiziksel altyapı eksikliğine tosladı — Avrupa şebekeleri, kuzeydeki rüzgâr türbinlerinden güneydeki güneş panellerine enerji aktaramıyor. 2040 yılına kadar gerekli görülen 1,2 trilyon avroluk yatırımlar, AB’nin durgun ekonomisi için ağır bir yük gibi görünüyor; zira 2030’a kadar ihtiyaç duyulan hatların yarısından fazlası hâlâ onay aşamasından bile geçmedi.

Kıbrıs açısından bakıldığında, bu yasanın bakanlar düzeyinde başarılı biçimde ilerlemesi keskin bir ironi taşıyor. Cumhuriyet, Avrupa Birliği içinde Avrupa çapındaki enerji sisteminden tamamen kopuk olan tek devlet olmaya devam ediyor. Ada için hayati önem taşıyan, 1,9 milyar avro değerindeki Great Sea Interconnector kablo projesi ise bu izolasyonu ortadan kaldırmayı amaçlamasına rağmen jeopolitik anlaşmazlıklar ve bürokratik onay süreçleri içinde umutsuzca sıkışmış durumda. En iyimser senaryoda ve yetkililerin olumlu karar vermesi halinde bile, projenin hayata geçirilmesi en az altı yıl sürecek; bu da devreye alma tarihini otomatik olarak 2031’e itiyor. Kıta Avrupası kendi süreçlerini hızlandırmaya çalışırken, Kıbrıs en az yarım on yıl daha fahiş tarifelerle enerji alanında geride kalmaya devam edecek.