Grecka rodzina domaga się od Cypru wypłaty niemal 5 mln euro na mocy wyroku arbitrażowego ICSID

Rodzina obywatelki Grecji, sparaliżowanej od dzieciństwa, publicznie zwróciła się do władz Cypru z prośbą o wypłatę niemal 5 mln euro przyznanych jej przez Międzynarodowe Centrum Rozstrzygania Sporów Inwestycyjnych (ICSID) w Waszyngtonie. Wyrok zapadł w marcu 2026 roku, ale rząd Cypru do tej pory go nie wykonał.

Sprawa „Adamakopoulos i inni przeciwko Cyprowi” została zarejestrowana w 2015 roku. Pozew złożyli deponenci Laiki Bank i Bank of Cyprus, którzy uznali, że ich środki zostały bezprawnie przejęte podczas ratowania cypryjskiego systemu bankowego w 2013 roku, gdy „strzyżenie depozytów” przyniosło budżetowi 10 mld euro. Łączna wartość roszczeń wynosiła 570 mln dolarów (492 mln euro).

Trybunał arbitrażowy oddalił wszystkie roszczenia z wyjątkiem jednego: dla greckiej rodziny uczynił wyjątek ze względów humanitarnych. Trybunał wskazał, że Cypr sam wyłączył spod „strzyżenia” organizacje charytatywne oraz osoby, których środki stanowiły odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu — w tym poszkodowanych w wyniku wybuchu w Mari i ofiary katastrofy Helios. Odmowę zastosowania takiego samego rozwiązania wobec tej rodziny uznano za naruszenie zasady sprawiedliwego i równego traktowania.

W obu bankach rodzina straciła 2,8 mln euro, a przyznana kwota niemal 5 mln obejmuje tę sumę wraz z odsetkami. Na mocy tego samego wyroku trybunał arbitrażowy nakazał powodom zwrócić Republice Cypryjskiej około 5 mln euro kosztów postępowania.

W lipcu 2026 roku Cypr złożył wniosek o częściowe uchylenie wyroku, twierdząc, że dwustronna umowa o ochronie inwestycji między Grecją a Cyprem, podpisana na początku lat 90., nie obowiązywała w okresie, którego dotyczył spór. Obecnie powoływany jest nowy skład arbitrów: może on od razu oddalić wniosek albo ponownie rozpatrzyć część dotyczącą greckiej rodziny, co potrwa miesiące.

Córka powodów została niepełnosprawna w 1987 roku: w wieku trzech lat, podczas operacji w szpitalu w Sydney, doszło u niej do zatrzymania akcji serca, a uszkodzenie mózgu okazało się nieodwracalne; wymaga całodobowej opieki. 9 sierpnia rodzina napisała do prezydenta Nikosa Christodoulidesa i prokuratora generalnego Georgiosa Savvidisa. „Rozwiążcie to teraz” — powiedziała matka.