Kıbrıs, yeni AB Paktı yürürlüğe girmeden önce göçmen yeniden yerleştirme programını kapattı

Haziran 2022’den bu yana VSM mekanizması kapsamında Kıbrıs’tan Avrupa Birliği’nin dokuz farklı ülkesine 3039 uluslararası koruma başvurusu sahibi yeniden yerleştirildi. Bu, Akdeniz’de ön cephede yer alan tüm devletler arasında en yüksek rakam. Yeniden yerleştirmenin ana zirvesi (2913 kişi), Mart 2023 ile Eylül 2025 arasındaki döneme denk geldi. Yetkililerin yüksek düzeydeki faaliyeti, adanın altyapısı üzerindeki kritik yükten kaynaklanıyor: Eurostat’ın 2025 verilerine göre Kıbrıs, kişi başına düşen yeni sığınma başvurusu sayısında AB’de üçüncü sırada yer alıyor (1000 kişi başına 2,9 başvuru; AB ortalaması ise 1,5).

12 Haziran’dan itibaren önceki gönüllü formatın yerini Avrupa genelindeki Göç ve İltica Paktı alıyor. Tek seferlik programlar yerine, 2026 yılı için 21.000 kişinin yeniden yerleştirilmesini ya da 420 milyon avro tutarında mali yardım sağlanmasını öngören yıllık bir sorumluluk paylaşımı sistemi getiriliyor. AB ülkeleri katılım biçimlerini seçebilecek: mülteci kabul etmek, para ayırmak ya da pratik destek sağlamak. Sistem, Macaristan ve Slovakya dışında birlik içindeki tüm devletler için zorunlu olacak. Kıbrıs, Yunanistan, İtalya ve İspanya ile birlikte, resmi olarak yüksek göç baskısı altındaki bölge olarak tanındı ve ortaklardan destek alma hakkını koruyor.

Eş zamanlı olarak Göçten Sorumlu Müsteşar Nikolaos İoannidis, Kıbrıs’ın 20 bin Suriyeli aile için ulusal gönüllü geri dönüş programı başlattığını duyurdu. 2024 sonuna kadar koruma başvurusu yapmış ailelere adadan ayrılmaları karşılığında ödeme teklif ediliyor: yetişkin başına 2000 avroya kadar, çocuk başına 1500 avro ve koruma statüsündeki kişiler için aile başına ek 1000 avro. Buna karşılık, ailenin bir yetişkin üyesinin 31 Ağustos 2028’e kadar çalışma vizesiyle Kıbrıs’ta kalmasına izin veriliyor. Bakanlığın verilerine göre, Avrupa fonları ve ödemeler sayesinde Aralık 2024’ten bu yana adayı yaklaşık 5000 Suriyeli terk etti.