Η χελώνα Caretta στη Βόρεια Κύπρο: ενδιαφέροντα στοιχεία για τον πιο γνωστό θαλάσσιο κάτοικο του νησιού

Η Caretta caretta, ή αλλιώς η κεφαλόχελη θαλάσσια χελώνα, είναι ένα από τα δύο είδη θαλάσσιων χελωνών που κάθε χρόνο γεννούν τα αυγά τους στις παραλίες της Βόρειας Κύπρου. Τα ενήλικα άτομα φτάνουν τα 1–1,5 μ. σε μήκος και μπορεί να ζυγίζουν από 70 έως 200 κιλά. Η Βόρεια Κύπρος θεωρείται ένα από τα σημαντικά σημεία ωοτοκίας αυτού του είδους στη Μεσόγειο.

• Caretta caretta
• Τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία
• Πώς οι χελώνες γεννούν τα αυγά τους
• Τι είναι γνωστό για τα αρσενικά Caretta caretta
• Γιατί η Βόρεια Κύπρος είναι σημαντική για τις χελώνες
• Συχνές ερωτήσεις

Caretta Σaretta

Η Caretta caretta είναι μια μεγάλη θαλάσσια χελώνα με ογκώδες κεφάλι και ισχυρές γνάθους. Ακριβώς λόγω του μεγάλου κεφαλιού της το είδος πήρε το όνομά του. Αυτές οι χελώνες ζουν στον Ατλαντικό, τον Ινδικό και τον Ειρηνικό Ωκεανό, καθώς και στη Μεσόγειο.

Η διατροφή τους αποτελείται κυρίως από καβούρια, μαλάκια, αχινούς και άλλα ζώα με σκληρό κέλυφος. Χάρη στις δυνατές γνάθους της, η χελώνα σπάει εύκολα τα κελύφη και τα καβούκια της λείας της.

Τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία για την Caretta Σaretta

Είδαν τους δεινοσαύρους

Οι πρόγονοι των σύγχρονων θαλάσσιων χελωνών εμφανίστηκαν πριν από περίπου 100 εκατομμύρια χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι οι μακρινοί συγγενείς τους ζούσαν στη Γη την ίδια εποχή με τους δεινόσαυρους.

Μπορούν να κρατήσουν την αναπνοή τους για αρκετές ώρες

Κατά την ανάπαυση, μια ενήλικη χελώνα μπορεί να μείνει κάτω από το νερό έως και 4–7 ώρες χωρίς να ανεβεί στην επιφάνεια.

Το κέλυφός τους είναι ευαίσθητο στην αφή

Πολλοί θεωρούν το κέλυφος απλώς μια «πανοπλία», αλλά περιέχει νευρικές απολήξεις. Η χελώνα αισθάνεται την αφή μέσα από το κέλυφος.

Κλαίνε, αλλά όχι από λύπη

Όταν βγαίνουν στην ακτή, φαίνεται σαν η χελώνα να κλαίει. Στην πραγματικότητα, ειδικοί αδένες αποβάλλουν το περίσσιο αλάτι από τον οργανισμό.

Επιστρέφουν στην πατρίδα τους έπειτα από δεκάδες χρόνια

Η χελώνα μπορεί να διανύσει χιλιάδες χιλιόμετρα, να περάσει δεκάδες χρόνια στη θάλασσα και να επιστρέψει για να γεννήσει τα αυγά της σχεδόν στην ίδια παραλία όπου γεννήθηκε, χάρη στο επόμενο στοιχείο.

Χρησιμοποιούν το μαγνητικό πεδίο της Γης σαν GPS

Η Caretta caretta χρησιμοποιεί το μαγνητικό πεδίο της Γης ως εσωτερικό χάρτη και πυξίδα. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι ακόμη και οι νεαρές χελωνίτσες μπορούν να απομνημονεύουν τις μαγνητικές «υπογραφές» διαφορετικών περιοχών του πλανήτη. Χάρη σε αυτό το σύστημα πλοήγησης, ένα ενήλικο θηλυκό μετά από 20–30 χρόνια ζωής στη θάλασσα μπορεί να επιστρέψει σχεδόν στην ίδια παραλία όπου γεννήθηκε.

Το φύλο των μελλοντικών χελωνών εξαρτάται από τη θερμοκρασία της άμμου

Η Caretta caretta δεν διαθέτει μηχανισμό καθορισμού φύλου παρόμοιο με τον ανθρώπινο. Η πιο ζεστή άμμος δίνει περισσότερα θηλυκά, ενώ η πιο δροσερή — περισσότερα αρσενικά. Στην πράξη, η θερμοκρασία της παραλίας επηρεάζει τον μελλοντικό πληθυσμό.

Το ισχυρό κεφάλι και οι δυνατές γνάθοι τους επιτρέπουν να σπάνε τα καβούκια καβουριών και μαλακίων

Η δύναμη των γνάθων είναι τόσο μεγάλη, που η χελώνα σπάει εύκολα καβούρια, μαλάκια και άλλα ζώα με σκληρό κέλυφος.

Έχουν «χαμένα χρόνια»

Μετά τη γέννηση, τα χελωνάκια φεύγουν στη θάλασσα και για πολύ καιρό δεν εμφανίζονται στις ακτές. Αυτήν την ελάχιστα μελετημένη περίοδο οι επιστήμονες την αποκαλούν «χαμένα χρόνια»: οι νεαρές Caretta caretta μπορούν να περάσουν πάνω από 10 χρόνια στον ανοιχτό ωκεανό.

Μπορούν να διασχίζουν ολόκληρες θάλασσες

Η Caretta caretta μπορεί να μεταναστεύει χιλιάδες χιλιόμετρα μεταξύ των τόπων τροφοληψίας και των παραλιών ωοτοκίας. Ορισμένα άτομα διασχίζουν πρακτικά ολόκληρη τη Μεσόγειο.

Ωριμάζουν πολύ αργά

Η σεξουαλική ωριμότητα έρχεται περίπου στην ηλικία από 17 έως 33 ετών. Για σύγκριση, μέχρι τότε ο άνθρωπος συνήθως έχει εδώ και πολύ καιρό ολοκληρώσει τις σπουδές του και εργάζεται.

Ζουν περισσότερα από μισό αιώνα

Το προσδόκιμο ζωής της Caretta caretta ξεπερνά τα 50 χρόνια, ενώ πολλά άτομα ζουν πολύ περισσότερο.

Πώς οι χελώνες γεννούν τα αυγά τους

Τα θηλυκά βγαίνουν στην ακτή αποκλειστικά τη νύχτα και σκάβουν τη φωλιά τους στην άμμο. Σε μία γέννα συνήθως υπάρχουν από 80 έως 120 αυγά.

Κατά τη διάρκεια της σεζόν, ένα θηλυκό μπορεί να κάνει αρκετές γέννες. Αν είναι 4–5, ο συνολικός αριθμός των αυγών μπορεί να ξεπεράσει τα 400–500.

Η επώαση διαρκεί περίπου 45–60 ημέρες. Μετά την εκκόλαψη, τα χελωνάκια βγαίνουν μόνα τους από την άμμο και κατευθύνονται προς τη θάλασσα.

Η χελώνα μπορεί να σκάψει αρκετές ψεύτικες φωλιές μέσα σε μία νύχτα

Πριν από την ωοτοκία, το θηλυκό συχνά σκάβει μερικούς ρηχούς λάκκους στην άμμο. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι με αυτόν τον τρόπο μπορεί να μπερδεύει τους θηρευτές και να προστατεύει την πραγματική φωλιά.

Γιατί τα μικρά τρέχουν προς το φως

Στη φύση, τα χελωνάκια προσανατολίζονται προς τον πιο φωτεινό ορίζοντα — συνήθως αυτό είναι η αντανάκλαση της σελήνης και των αστεριών πάνω από τη θάλασσα. Γι’ αυτό ο τεχνητός φωτισμός στις παραλίες θεωρείται μία από τις κύριες απειλές για τις νεογέννητες χελώνες.

Οι γονείς δεν φροντίζουν τα μικρά

Μετά την ωοτοκία, το θηλυκό επιστρέφει στη θάλασσα και δεν συμμετέχει ξανά στη ζωή των μικρών. Από την πρώτη κιόλας μέρα τα χελωνάκια επιβιώνουν μόνα τους.

Μόνο λίγα φτάνουν στην ενήλικη ηλικία

Τα περισσότερα μικρά γίνονται λεία πουλιών, καβουριών, ψαριών και άλλων θηρευτών. Λιγότερο από 1% των απογόνων φτάνει στην ενήλικη ηλικία.

Τι είναι γνωστό για τα αρσενικά Caretta Σareta

Τα αρσενικά σχεδόν ποτέ δεν βγαίνουν στην ακτή

Σε αντίθεση με τα θηλυκά, που επιστρέφουν στις παραλίες για να γεννήσουν τα αυγά τους, τα ενήλικα αρσενικά Caretta caretta περνούν σχεδόν όλη τους τη ζωή στη θάλασσα. Αφού ένα αρσενικό φύγει μία φορά στο νερό μετά τη γέννησή του, μπορεί να μην ξαναβγεί ποτέ στη στεριά.

Γνωρίζουμε λιγότερα για τα αρσενικά παρά για τα θηλυκά

Τα θηλυκά είναι πιο εύκολο να μελετηθούν, επειδή εμφανίζονται στις παραλίες κατά την περίοδο ωοτοκίας. Τα αρσενικά μένουν στη θάλασσα, γι’ αυτό είναι δυσκολότερο να παρατηρηθούν και πολλά χαρακτηριστικά της ζωής τους εξακολουθούν να μελετώνται.

Τα αρσενικά δεν συμμετέχουν στη ζωή των απογόνων

Μετά το ζευγάρωμα, το αρσενικό επιστρέφει στη συνηθισμένη ζωή του στη θάλασσα. Δεν βοηθά στο χτίσιμο της φωλιάς, δεν φυλάει τη γέννα και δεν συμμετέχει στη ζωή των χελωνάκιων.

Ένα αρσενικό μπορεί να γίνει πατέρας χελωνάκιων από διαφορετικές φωλιές

Κατά τη διάρκεια της περιόδου ζευγαρώματος, το αρσενικό μπορεί να ζευγαρώνει με πολλές θηλυκές. Ταυτόχρονα, μια θηλυκή μπορεί επίσης να αποθηκεύει σπέρμα από πολλά αρσενικά, γι’ αυτό σε μία γέννα μερικές φορές υπάρχουν μικρά από διαφορετικούς πατέρες.

Τα αρσενικά είναι δύσκολο να ξεχωρίσουν από τα θηλυκά πριν από την ενήλικη ηλικία

Στα νεαρά Caretta caretta οι εξωτερικές διαφορές είναι σχεδόν αόρατες. Το κύριο γνώρισμα του ενήλικου αρσενικού είναι η πιο μακριά ουρά, που προεξέχει πέρα από την άκρη του κελύφους.

Ένα αρσενικό μπορεί να μην επιστρέψει ποτέ στην πατρίδα του παραλία

Τα θηλυκά επιστρέφουν στις παραλίες για να γεννήσουν τα αυγά τους, ενώ τα αρσενικά δεν το χρειάζονται. Γι’ αυτό ένα αρσενικό Caretta caretta μπορεί να περάσει ολόκληρη την ενήλικη ζωή του στη θάλασσα και να μην ξαναδεί ποτέ το μέρος όπου γεννήθηκε.

Γιατί η Βόρεια Κύπρος είναι σημαντική για τις χελώνες

Η Βόρεια Κύπρος θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα σημεία ωοτοκίας της Caretta caretta στη Μεσόγειο. Κάθε χρόνο τα θηλυκά επιστρέφουν στις τοπικές παραλίες για να αφήσουν τη νέα γενιά χελωνών.

Γι’ αυτό, κατά τη διάρκεια της περιόδου ωοτοκίας, σε πολλές παραλίες εφαρμόζονται ειδικά μέτρα προστασίας. Στους επισκέπτες συνιστάται να μην χρησιμοποιούν έντονους φακούς τη νύχτα, να μην αγγίζουν τις φωλιές και να μην ενοχλούν τις χελώνες όταν βγαίνουν στην ακτή.

Για την Caretta caretta, οι παραλίες της Βόρειας Κύπρου δεν είναι τουριστικός προορισμός, αλλά ένας τόπος από τον οποίο εξαρτάται η επιβίωση του είδους στη Μεσόγειο.

Συχνές ερωτήσεις

Ποιες χελώνες ωοτοκούν στη Βόρεια Κύπρο;

Στη Βόρεια Κύπρο γεννούν τα αυγά τους δύο είδη: η Caretta caretta και η πράσινη θαλάσσια χελώνα (Chelonia mydas).

Πόσα αυγά γεννά η Caretta caretta;

Συνήθως από 80 έως 120 αυγά σε μία γέννα.

Πόσες γέννες κάνει ένα θηλυκό;

Κατά τη διάρκεια της σεζόν, ένα θηλυκό μπορεί να κάνει από 2 έως 5 γέννες.

Σε πόσο καιρό εμφανίζονται τα χελωνάκια;

Η επώαση συνήθως διαρκεί από 45 έως 60 ημέρες.

Γιατί οι χελώνες επιστρέφουν στην ίδια παραλία;

Υποτίθεται ότι χρησιμοποιούν το μαγνητικό πεδίο της Γης για πλοήγηση και απομνημονεύουν τα χαρακτηριστικά της πατρίδας τους ακτογραμμής.

Γιατί δεν πρέπει να φωτίζουμε με φακό στην παραλία;

Το τεχνητό φως μπορεί να αποπροσανατολίσει τα νεογέννητα χελωνάκια, τα οποία προσανατολίζονται προς τον φωτεινό ορίζοντα πάνω από τη θάλασσα.