Η Τουρκία άρχισε να τιμωρεί γιατρούς για το υψηλό ποσοστό καισαρικών τομών

Στην Τουρκία ξεσπά μία από τις πιο έντονες ιατρικές διαμάχες των τελευταίων ετών. Το υπουργείο Υγείας της χώρας άρχισε να επιβάλλει πειθαρχικά μέτρα σε μαιευτήρες-γυναικολόγους, στους οποίους το ποσοστό των καισαρικών τομών ήταν υψηλότερο από τα καθορισμένα όρια. Σύμφωνα με τουρκικά μέσα ενημέρωσης και διεθνή πρακτορεία, οι κυρώσεις έχουν ήδη επηρεάσει περισσότερους από 100 ειδικούς, ενώ οι έλεγχοι συνεχίζονται.

Αφορμή για τη δημόσια συζήτηση στάθηκε η υπόθεση έξι μαιευτήρων-γυναικολόγων στους οποίους επιβλήθηκαν πειθαρχικές κυρώσεις. Ανάλογα με την κάθε περίπτωση, οι γιατροί έλαβαν προειδοποιήσεις, τέθηκαν προσωρινά εκτός άσκησης επαγγέλματος, παραπέμφθηκαν σε υποχρεωτική πρόσθετη εκπαίδευση και, για όσο διάστημα ίσχυαν οι κυρώσεις, έχασαν μέρος των αποδοχών και των επαγγελματικών τους δικαιωμάτων. Παράλληλα, το υπουργείο Υγείας εξετάζει τις υποθέσεις περισσότερων από εκατό ακόμη ειδικών σε ολόκληρη τη χώρα.

Γιατί οι αρχές ξεκίνησαν την εκστρατεία

Η αιτία για τα τόσο αυστηρά μέτρα είναι το ποσοστό-ρεκόρ των καισαρικών τομών στην Τουρκία. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία του ΟΟΣΑ για το 2023, περίπου το 61,5% όλων των τοκετών στη χώρα πραγματοποιήθηκε με καισαρική τομή — το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των κρατών-μελών του οργανισμού.

Η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προσπαθεί εδώ και αρκετά χρόνια να μειώσει τον αριθμό των επεμβάσεων χωρίς αυστηρές ιατρικές ενδείξεις. Η εκστρατεία αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης δημογραφικής πολιτικής που αποσκοπεί στην αύξηση των γεννήσεων. Ήδη από το 2025, η Τουρκία απαγόρευσε τη διενέργεια προγραμματισμένων καισαρικών τομών χωρίς ιατρικές ενδείξεις σε ορισμένα ιδιωτικά ιατρικά κέντρα.

Γιατί αντιδρούν οι γιατροί

Η Τουρκική Ιατρική Ένωση επέκρινε έντονα την προσέγγιση των αρχών. Σύμφωνα με εκπροσώπους της οργάνωσης, το πρόβλημα δεν είναι ατομικό, αλλά συστημικό.

Οι επαγγελματίες υγείας επισημαίνουν αμέσως αρκετούς παράγοντες:

υπερφόρτωση των μαιευτικών τμημάτων·

έλλειψη προσωπικού·

ανεπαρκής χρόνος για μακρόχρονη παρακολούθηση του φυσιολογικού τοκετού·

υψηλός κίνδυνος δικαστικών αγωγών σε περίπτωση επιπλοκών κατά τον κολπικό τοκετό·

οργανωτικές ιδιαιτερότητες στη λειτουργία των μαιευτηρίων.

Κατά την άποψη των γιατρών, η τιμωρία μεμονωμένων ειδικών δεν θα εξαλείψει τις αιτίες της υψηλής συχνότητας των καισαρικών τομών, αλλά απλώς θα εντείνει την πίεση στους μαιευτήρες.

Πιθανοί κίνδυνοι για τις ασθενείς

Ακριβώς αυτή η πτυχή προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία στην επαγγελματική κοινότητα.

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι, αν ένας γιατρός φοβάται πειθαρχική τιμωρία για «υπερβολικά υψηλό ποσοστό» επεμβάσεων, σε οριακές κλινικές καταστάσεις μπορεί να καθυστερήσει περισσότερο την απόφαση για τη διενέργεια καισαρικής τομής. Στη μαιευτική, τέτοιες καθυστερήσεις μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρές επιπλοκές τόσο για τη μητέρα όσο και για το παιδί.

Η Ομοσπονδία Γυναικείων Ενώσεων της Τουρκίας τάχθηκε επίσης κατά της διοικητικής παρέμβασης στην επιλογή της μεθόδου τοκετού. Η οργάνωση θεωρεί ότι η απόφαση πρέπει να λαμβάνεται αποκλειστικά με βάση τις ιατρικές ενδείξεις, την κατάσταση της γυναίκας και την επαγγελματική κρίση του θεράποντος γιατρού, και όχι βάσει στατιστικών δεικτών ή κρατικών προτύπων.

Η άποψη των ειδικών

Ο ίδιος ο στόχος της μείωσης των αδικαιολόγητων καισαρικών τομών συνάδει με τις συστάσεις των διεθνών ιατρικών οργανισμών. Ωστόσο, η πλειονότητα των ειδικών τονίζει ότι η μείωση του αριθμού των επεμβάσεων πρέπει να επιτευχθεί όχι με την τιμωρία των γιατρών, αλλά με τη βελτίωση της προγεννητικής παρακολούθησης, την αναβάθμιση της ποιότητας της διαχείρισης του φυσιολογικού τοκετού, την ενίσχυση του ιατρικού προσωπικού και την ενημέρωση των μελλοντικών μητέρων.

Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, όσα συμβαίνουν στην Τουρκία χαρακτηρίζονται ήδη όχι απλώς ως μεταρρύθμιση της μαιευτικής περίθαλψης, αλλά ως σοβαρή δοκιμασία της ισορροπίας μεταξύ της κρατικής δημογραφικής πολιτικής, της επαγγελματικής ανεξαρτησίας των γιατρών και του δικαιώματος των γυναικών σε μια ασφαλή ιατρική απόφαση.