Το «Εντεροτζέλ» έγινε ξαφνικά biohack στο αγγλόφωνο διαδίκτυο

Το σκεύασμα που πολλοί κάτοικοι του μετασοβιετικού χώρου γνωρίζουν ως միջոց για τη διάρροια και τις τροφικές δηλητηριάσεις απέκτησε ξαφνικά μια νέα ζωή στο αγγλόφωνο διαδίκτυο. Ο χρήστης του X με το ψευδώνυμο FarvingCo, ο οποίος ονομάζεται Γκούναρ, μίλησε στους ακολούθους του για ένα «biohack» με το «Εντεροτζέλ» και δήλωσε ότι παίρνει μια δόση του σκευάσματος κάθε πρωί απευθείας από το σωληνάριο. Λίγες ημέρες αργότερα δημοσίευσε μάλιστα έναν ξεχωριστό δωρεάν οδηγό, όπου υπόσχεται να εξηγήσει πότε ακριβώς παίρνει το σκεύασμα, σε ποια ποσότητα και με τι το συνδυάζει.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε στον ίδιο το γεγονός ότι το σκεύασμα, γνωστό στην ρωσόφωνη κοινότητα, ήταν αισθητά πιο οικονομικό για εκείνον στην Κύπρο απ’ ό,τι στη Σουηδία. Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, στην Κύπρο το «Εντεροτζέλ» κοστίζει λιγότερο χάρη στη μεγάλη ρωσόφωνη κοινότητα, ενώ στη Σουηδία για το ίδιο προϊόν χρειάζεται να πληρώσει κανείς πολύ περισσότερα. Ωστόσο, δεν κατέστη δυνατό να επαληθευτεί ανεξάρτητα η συγκεκριμένη σύγκριση τιμών μεταξύ των δύο χωρών. Στην Κύπρο το σκεύασμα πράγματι πωλείται: για παράδειγμα, ένα σωληνάριο των 90 γραμμαρίων πωλείται σήμερα σε ένα από τα ηλεκτρονικά φαρμακεία προς €12,65, ενώ η συσκευασία των 225 g κοστίζει €21,67. Στη Σουηδία, ένα σωληνάριο των 225 γραμμαρίων σε ένα από τα ηλεκτρονικά καταστήματα κοστίζει 326,59 σουηδικές κορώνες.

Ενδιαφέρουσα είναι και η ιστορία του ίδιου του σκευάσματος. Το «Εντεροτζέλ» δεν είναι ένα νέο δυτικό προϊόν wellness: η βάση του σκευάσματος — το πολυένυδρο πολυμεθυλοσιλοξάνιο — αναπτύχθηκε στην ΕΣΣΔ στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Οι έρευνες πραγματοποιήθηκαν στο Κίεβο, ενώ η βιομηχανική παραγωγή ξεκίνησε το 1991. Στη δεκαετία του 1990 το σκεύασμα καταχωρίστηκε στην Ουκρανία και τη Ρωσία με την εμπορική ονομασία Enterosgel. Σήμερα πωλείται ήδη σε δεκάδες χώρες· ο επίσημος ιστότοπος του brand αναφέρει 42 αγορές όπου το σκεύασμα διατίθεται σε φαρμακεία ή διαδικτυακά.

Στην ουσία, το «Εντεροτζέλ» ανήκει στα εντεροπροσροφητικά: δρα μέσα στο γαστρεντερικό tract και δεσμεύει φυσικά ορισμένες ουσίες, waarna αποβάλλεται από τον οργανισμό. Στο Ηνωμένο Βασίλειο πραγματοποιήθηκε μεγάλη τυχαιοποιημένη μελέτη του σκευάσματος για το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου με διάρροια· τα αποτελέσματά της δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Gut το 2022. Ωστόσο, θα ήταν λανθασμένο να μετατρέπεται το σκεύασμα σε ένα καθολικό καθημερινό «χάπι αποτοξίνωσης» ή σε υποχρεωτικό στοιχείο ενός υγιεινού τρόπου ζωής μόνο βάσει viral αναρτήσεων στο X: οι ιατρικές ενδείξεις και ο τρόπος χρήσης δεν είναι το ίδιο με το προσωπικό biohack ενός χρήστη των κοινωνικών δικτύων.

Σε αυτό ακριβώς έγκειται το παράδοξο της σημερινής τάσης: ένα σκεύασμα που δημιουργήθηκε από Σοβιετικούς ειδικούς πριν από αρκετές δεκαετίες και χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια στις χώρες της πρώην ΕΣΣΔ, τώρα ανακαλύπτεται εκ νέου από αγγλόφωνους χρήστες ως ένα σχετικά άγνωστο «μυστικό» μιας διαφορετικής ιατρικής κουλτούρας. Η ιστορία του FarvingCo δείχνει πώς ένα παλιό φαρμακευτικό προϊόν μπορεί μέσα σε λίγες αναρτήσεις να μετατραπεί σε μια δημοφιλή τάση wellness — με τους χρήστες να το ανακαλύπτουν ξανά πρώτα στο διαδίκτυο και να διαπιστώνουν μόνο αργότερα ότι για εκατομμύρια ανθρώπους δεν αποτελεί εδώ και καιρό καμία καινοτομία.