«Enterosgel» İngilizce internetinde bir anda biyohack’e dönüştü

Eski Sovyet coğrafyasında yaşayan birçok kişinin ishal ve gıda zehirlenmelerine karşı kullanılan bir ilaç olarak bildiği ürün, İngilizce internetinde beklenmedik bir şekilde yeni bir hayat kazandı. FarvingCo kullanıcı adlı ve Gunnar isimli X kullanıcısı, takipçilerine «Enterosgel» ile yaptığı «biyohack»i anlattı ve her sabah ilacın bir porsiyonunu doğrudan tüpten aldığını söyledi. Birkaç gün sonra, ürünü tam olarak ne zaman ve ne miktarda aldığını, ayrıca neyle birlikte kullandığını anlatmayı vadettiği ayrı bir ücretsiz rehber bile yayımladı.

Yazarın özellikle ilgisini çeken nokta, Rusça konuşan kitle tarafından iyi bilinen bu ilacın Kıbrıs’ta İsveç’e kıyasla kendisi için belirgin biçimde daha uygun fiyatlı olmasıydı. Kendi ifadesine göre «Enterosgel», büyük Rusça konuşan topluluk sayesinde adada daha ucuza satılıyor; İsveç’te ise aynı ürün için çok daha fazla ödeme yapmak gerekiyor. Bununla birlikte, iki ülke arasındaki fiyat karşılaştırmasını bağımsız olarak doğrulamak mümkün olmadı. İlaç Kıbrıs’ta gerçekten satılıyor: örneğin, 90 gramlık bir tüp şu anda çevrim içi eczanelerden birinde €12,65, 225 gramlık ambalaj ise €21,67 fiyatla listeleniyor. İsveç’te bir internet mağazasında 225 gramlık tüpün fiyatı 326,59 İsveç kronu.

İlacın kendisinin geçmişi de ilgi çekici. «Enterosgel» yeni bir Batılı wellness ürünü değil: ilacın temelini oluşturan polimetilsiloksan polihidrat, 1970’lerin sonu ile 1980’lerin başı arasında Sovyetler Birliği’nde geliştirildi. Araştırmalar Kiev’de yürütüldü, endüstriyel üretim ise 1991’de başladı. İlaç 1990’larda Ukrayna ve Rusya’da Enterosgel ticari adıyla tescil edildi. Bugün ürün onlarca ülkede satılıyor; markanın resmî internet sitesi, ilacın eczanelerde veya çevrim içi olarak erişilebilir olduğu 42 pazara işaret ediyor.

Özünde «Enterosgel» enterosorbentler grubuna giriyor: gastrointestinal sistemin içinde etki gösteriyor ve belirli maddeleri fiziksel olarak bağlıyor, ardından vücuttan atılıyor. Birleşik Krallık’ta ilaç, ishalin eşlik ettiği irritabl bağırsak sendromu için geniş kapsamlı randomize bir araştırmada incelendi; sonuçlar 2022’de Gut dergisinde yayımlandı. Ancak ilacı yalnızca X’teki viral paylaşımlara dayanarak evrensel bir günlük «detoks hapına» veya sağlıklı yaşam tarzının zorunlu bir unsuruna dönüştürmek doğru olmaz: tıbbi endikasyonlar ve kullanım şekli, sosyal medya kullanıcılarının kişisel biyohack’leriyle aynı şey değil.

Güncel trendin paradoksu da tam olarak burada yatıyor: birkaç on yıl önce Sovyet uzmanlar tarafından geliştirilen ve eski Sovyet ülkelerinde uzun süredir kullanılan bir ilaç, şimdi İngilizce konuşan kullanıcılar tarafından başka bir tıp kültüründen gelen, az bilinen bir «sır» olarak yeniden keşfediliyor. FarvingCo’nun hikâyesi, eski bir eczane ürününün birkaç paylaşım içinde modaya uygun bir wellness trendine dönüşebileceğini gösteriyor — üstelik milyonlarca insan için uzun zamandır hiç de yeni olmayan bir ürün, önce internette yeniden keşfediliyor, ardından bunun aslında yeni olmadığı anlaşılıyor.