Το ETKO στη Λεμεσό: από το παλιό οινοποιείο σε χώρο φεστιβάλ

Το ETKO είναι ένας από τους πιο ασυνήθιστους σύγχρονους χώρους της Λεμεσού. Σήμερα εδώ πραγματοποιούνται μουσικά φεστιβάλ, συναυλίες, εκθέσεις και άλλες εκδηλώσεις, ενώ μέχρι πριν από μερικές δεκαετίες στην περιοχή αυτή παράγονταν και αποθηκευόταν κρασί. Αντί να κατεδαφιστεί πλήρως το πρώην βιομηχανικό συγκρότημα, τα παλιά κτίρια, τα υπόστεγα και οι δεξαμενές κρασιού εντάχθηκαν σε έναν νέο χώρο. Χάρη σε αυτό, το ETKO διατήρησε τον βιομηχανικό του χαρακτήρα και ταυτόχρονα έγινε μέρος της σύγχρονης πολιτιστικής ζωής της πόλης.

Ο χώρος έγινε ιδιαίτερα γνωστός χάρη στο φεστιβάλ ηλεκτρονικής μουσικής BEONIX, το οποίο πραγματοποιείται εδώ από το 2023. Το 2026 το φεστιβάλ επιστρέφει στο ETKO από τις 25 έως τις 27 Σεπτεμβρίου.

• Η ιστορία του ETKO
• Το οινοποιητικό συγκρότημα στη Λεμεσό
• Πώς το πρώην οινοποιείο απέκτησε νέα ζωή
• Τι είναι σήμερα το ETKO
• Ποιες εκδηλώσεις πραγματοποιούνται στο ETKO
• BEONIX 2026
• Μπορεί κανείς να επισκεφθεί το ETKO χωρίς να παρακολουθήσει κάποια εκδήλωση;
• Η ιστορική έκθεση του ETKO
• Πού βρίσκεται το ETKO
• Συχνές ερωτήσεις

Η ιστορία του ETKO

Η ιστορία του ETKO συνδέεται με μία από τις παλαιότερες οινοποιητικές οικογένειες της Κύπρου. Το 1844 ο Χριστόδουλος Χατζηπαύλου ξεκίνησε στη Λεμεσό την εμπορική παραγωγή κρασιού. Η επιχείρηση αναπτύχθηκε μαζί με τον οινοποιητικό κλάδο της πόλης και το 1871 η οικογενειακή επιχείρηση ξεκίνησε τη βιομηχανική παραγωγή μπράντι.

Το 1947 η οικογενειακή επιχείρηση χωρίστηκε σε δύο κατευθύνσεις. Το ETKO επικεντρώθηκε στην οινοποίηση, ενώ μια ξεχωριστή εταιρεία συνέχισε την παραγωγή οινοπνευματωδών ποτών.

Στη συνέχεια, το ETKO έγινε μία από τις μεγαλύτερες οινοποιητικές εταιρείες της Λεμεσού, μαζί με τις KEO, LOEL και SODAP. Οι επιχειρήσεις αυτές διαμόρφωσαν σε μεγάλο βαθμό τη βιομηχανική εικόνα του δυτικού τμήματος της πόλης, όπου τα οινοποιεία βρίσκονταν κοντά στο λιμάνι και στις συγκοινωνιακές αρτηρίες.

Το οινοποιητικό συγκρότημα στη Λεμεσό

Το 1969 κατασκευάστηκε στη Λεμεσό ένα μεγάλο παραγωγικό συγκρότημα του ETKO, δυναμικότητας περίπου 40 εκατομμυρίων λίτρων. Στην περιοχή υπήρχαν χώροι για την επεξεργασία σταφυλιών, αποθήκες και μεγάλες δεξαμενές για την παραγωγή και την αποθήκευση κρασιού.

Η κλίμακα της επιχείρησης εξηγεί την ασυνήθιστη εικόνα του σύγχρονου ETKO. Οι ευρύχωρες βιομηχανικές εγκαταστάσεις και οι ανοιχτές αυλές είχαν σχεδιαστεί για μεγάλη παραγωγή και όχι για τη διεξαγωγή συναυλιών. Ακριβώς αυτά τα χαρακτηριστικά επέτρεψαν αργότερα τη δημιουργία αρκετών ανεξάρτητων σκηνών και χώρων.

Από το 1992 η οινοποιητική δραστηριότητα της εταιρείας άρχισε σταδιακά να μεταφέρεται στην περιοχή του Ομόδους. Με την πάροδο του χρόνου, το παλιό συγκρότημα στη Λεμεσό έχασε την αρχική του σημασία ως μεγάλη παραγωγική εγκατάσταση.

Πώς το πρώην οινοποιείο απέκτησε νέα ζωή

Κατά τη μετατροπή της περιοχής αποφασίστηκε να μην εξαλειφθεί το βιομηχανικό της παρελθόν. Τα παλιά κτίρια, τα υπόστεγα, οι ανοιχτοί χώροι και οι πρώην δεξαμενές κρασιού έγιναν μέρος της νέας φιλοσοφίας του ETKO.

Ορισμένα βιομηχανικά στοιχεία απέκτησαν εντελώς διαφορετική λειτουργία. Για παράδειγμα, ένας από τους χώρους δημιουργήθηκε στη θέση ανακαινισμένων δεξαμενών κρασιού. Άλλες πρώην παραγωγικές ζώνες χρησιμοποιούνται για σκηνές, εκθέσεις και εκδηλώσεις.

Ως αποτέλεσμα, το ETKO δεν μετατράπηκε σε ένα συνηθισμένο συναυλιακό συγκρότημα με νέα πολυχρηστικά περίπτερα. Η βιομηχανική αρχιτεκτονική έγινε εδώ μέρος της ατμόσφαιρας: το σκυρόδεμα, το μέταλλο, οι μεγάλοι παραγωγικοί χώροι και τα ίχνη του παλιού οινοποιείου συνυπάρχουν με σκηνές, φωτεινές κατασκευές, σύγχρονη τέχνη και μουσική.

Τι είναι σήμερα το ETKO

Σήμερα το ETKO λειτουργεί ως πολυχρηστικός χώρος για πολιτιστικές, μουσικές, εταιρικές και ιδιωτικές εκδηλώσεις.

Δεν πρόκειται για μία μεγάλη αίθουσα. Η περιοχή χωρίζεται σε πολλούς χώρους διαφορετικού τύπου — κλειστούς πρώην παραγωγικούς χώρους, ανοιχτές εκτάσεις, αυλές και ξεχωριστές ζώνες σκηνών. Ανάλογα με την εκδήλωση, οι διοργανωτές μπορούν να χρησιμοποιήσουν μόνο ένα μέρος του συγκροτήματος ή να συνδυάσουν ταυτόχρονα αρκετούς χώρους.

Στο συνολικό σχέδιο του ETKO περιλαμβάνονται περισσότεροι από 20 διαφορετικοί χώροι. Χάρη σε αυτό, στην περιοχή μπορούν να πραγματοποιούνται τόσο σχετικά μικρές εκδηλώσεις όσο και μεγάλα φεστιβάλ με πολλές σκηνές και χιλιάδες επισκέπτες.

Ποιες εκδηλώσεις πραγματοποιούνται στο ETKO

Η νέα ζωή της περιοχής γίνεται ιδιαίτερα εμφανής κατά τη διάρκεια μεγάλων μουσικών εκδηλώσεων. Το πρώην οινοποιείο χρησιμοποιείται για ηλεκτρονική μουσική, συναυλίες, καλλιτεχνικά πρότζεκτ, εκθέσεις και ειδικές εκδηλώσεις.

Η πιο γνωστή εκδήλωση του ETKO είναι το BEONIX. Το φεστιβάλ μεταφέρθηκε εδώ το 2023 και έκτοτε συνδέεται στενά με τον βιομηχανικό χώρο.

Στην περιοχή έχουν επίσης πραγματοποιηθεί πρότζεκτ ηλεκτρονικής μουσικής και εμφανίσεις διεθνών καλλιτεχνών. Σε διαφορετικές περιόδους φιλοξενήθηκαν εκδηλώσεις με τη συμμετοχή των Black Coffee, Maceo Plex, HUGEL, Mayan Warrior, Super Flu, Yulia Niko και άλλων καλλιτεχνών.

Το ETKO χρησιμοποιήθηκε επίσης για το πρότζεκτ ZAMNA Limassol. Η μορφή αυτή ταιριάζει ιδιαίτερα στην περιοχή: μεγάλες σκηνικές κατασκευές, φωτισμός και οπτικές εγκαταστάσεις τοποθετούνται απευθείας ανάμεσα στα πρώην βιομηχανικά κτίρια.

Το πρόγραμμα του ETKO αλλάζει κατά τη διάρκεια του έτους, επομένως αξίζει να ελέγχετε το επικαιροποιημένο ημερολόγιο εκδηλώσεων πριν από την επίσκεψη.

BEONIX 2026

Η σημαντικότερη επερχόμενη εκδήλωση στο ETKO είναι το τριήμερο φεστιβάλ ηλεκτρονικής μουσικής BEONIX, το οποίο το 2026 θα πραγματοποιηθεί 25–27 Σεπτεμβρίου.

Η ιστορία του ίδιου του φεστιβάλ ξεκίνησε το 2022 στη Λάρνακα. Ήδη την επόμενη χρονιά το BEONIX μεταφέρθηκε στη Λεμεσό και επέλεξε το ETKO ως μόνιμο χώρο διεξαγωγής. Το πρώην οινοποιείο έγινε σημαντικό μέρος της οπτικής ταυτότητας του φεστιβάλ: οι σκηνές βρίσκονται ανάμεσα σε παλιές βιομηχανικές κατασκευές, οι οποίες το βράδυ αλλάζουν χάρη στον φωτισμό, στις οθόνες και στις εγκαταστάσεις.

Μεταξύ των καλλιτεχνών που έχουν ανακοινωθεί για το 2026 είναι οι Röyksopp, Adam Beyer, Benny Benassi, Argy, CamelPhat, Monolink, Jan Blomqvist, Patrick Mason, Bedouin, Pan-Pot, OXIA, Raxon και Wade.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τις Main Stage, Hangar Stage, Garden Stage και έναν ξεχωριστό χώρο Organic Ibiza Global Radio. Οι διαφορετικοί χώροι του ETKO επιτρέπουν τη μετακίνηση μεταξύ των σκηνών χωρίς να εγκαταλείψετε την περιοχή του πρώην οινοποιείου.

Εισιτήρια BEONIX 2026

Κατά τη δημοσίευση του άρθρου, διατίθενται τόσο εισιτήρια και για τις τρεις ημέρες όσο και εισιτήρια για μεμονωμένες ημερομηνίες.

Τα φοιτητικά εισιτήρια προορίζονται για φοιτητές που σπουδάζουν στην Κύπρο· κατά την είσοδο θα απαιτείται αποδεικτικό έγγραφο. Οι τιμές και η διαθεσιμότητα των επιμέρους κατηγοριών ενδέχεται να αλλάξουν όσο πωλούνται τα εισιτήρια.

Μπορεί κανείς να επισκεφθεί το ETKO χωρίς να παρακολουθήσει κάποια εκδήλωση;

Είναι σημαντικό να μην συγχέετε το ETKO με ένα μουσείο οινοποιίας. Εδώ δεν υπάρχει μόνιμη μουσειακή έκθεση του παλιού οινοποιείου ούτε το συνηθισμένο καθημερινό ωράριο επίσκεψης για τουρίστες.

Σήμερα πρόκειται прежде απ' όλα για έναν ενεργό χώρο εκδηλώσεων. Ο πιο ενδιαφέρων τρόπος για να δείτε από κοντά το πρώην βιομηχανικό συγκρότημα είναι να έρθετε σε ένα φεστιβάλ, μια συναυλία, μια έκθεση ή κάποια άλλη εκδήλωση που πραγματοποιείται στην περιοχή.

Μεταξύ των εκδηλώσεων, ορισμένοι χώροι μπορεί να είναι κλειστοί ή να χρησιμοποιούνται για την προετοιμασία των επόμενων εκδηλώσεων.

Η ιστορική έκθεση του ETKO

Στην περιοχή του ETKO έχει διατηρηθεί ένα μουσειακό τμήμα αφιερωμένο στην ιστορία της οινοποιητικής επιχείρησης και της οικογένειας Χατζηπαύλου. Εδώ παρουσιάζονται παλιός οινοποιητικός εξοπλισμός, φωτογραφίες, έγγραφα και άλλα υλικά που συνδέονται με την ανάπτυξη της παραγωγής. Ωστόσο, δεν πρόκειται για ένα συνηθισμένο μουσείο με σταθερό καθημερινό ωράριο για τους επισκέπτες: η πρόσβαση στην έκθεση μπορεί να εξαρτάται από τις εκδηλώσεις και το ωράριο λειτουργίας του χώρου.

Πού βρίσκεται το ETKO

Το ETKO βρίσκεται στην Τσιφλικούδια, στο δυτικό τμήμα του κεντρικού πυρήνα της Λεμεσού, κοντά στις παλιές βιομηχανικές και λιμενικές περιοχές της πόλης.

Όταν ταξιδεύετε για μια μεγάλη εκδήλωση, αξίζει να ελέγξετε εκ των προτέρων το σχέδιο των εισόδων, τους διαθέσιμους χώρους στάθμευσης και τις συστάσεις των διοργανωτών. Κατά τη διάρκεια των φεστιβάλ, η οργάνωση της κυκλοφορίας και η πρόσβαση στην περιοχή μπορεί να διαφέρουν από τη συνηθισμένη λειτουργία.
Ιστότοπος
Τοποθεσία

Γιατί το ETKO είναι σημαντικό για τη Λεμεσό

Το ETKO αποτελεί καλό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η βιομηχανική κληρονομιά μιας πόλης μπορεί να αποκτήσει νέα λειτουργία. Η περιοχή του πρώην οινοποιείου δεν μετατράπηκε αποκλειστικά σε ιστορικό μνημείο ούτε αντικαταστάθηκε πλήρως από νέα δόμηση. Τα παλιά κτίρια συνεχίζουν να χρησιμοποιούνται, αλλά πλέον για μια εντελώς διαφορετική αστική ζωή.

Η ιστορία του χώρου εκτείνεται σχεδόν σε δύο αιώνες: από τις πρώτες οινοποιητικές επιχειρήσεις της οικογένειας Χατζηπαύλου τον 19ο αιώνα και τη μεγάλη παραγωγή του ETKO έως τα σύγχρονα μουσικά φεστιβάλ.

Σήμερα οι πρώην δεξαμενές κρασιού, τα υπόστεγα και οι βιομηχανικές αυλές γίνονται σκηνικό για ηλεκτρονική μουσική, τέχνη και μεγάλες αστικές εκδηλώσεις. Ακριβώς αυτός ο συνδυασμός του διατηρημένου βιομηχανικού χώρου και του σύγχρονου πολιτισμού ξεχωρίζει το ETKO από τους συνηθισμένους συναυλιακούς χώρους της Λεμεσού.

Συχνές ερωτήσεις

Τι είναι το ETKO στη Λεμεσό;

Το ETKO είναι η περιοχή ενός πρώην μεγάλου οινοποιητικού συγκροτήματος, η οποία σήμερα χρησιμοποιείται ως πολυχρηστικός χώρος για φεστιβάλ, συναυλίες, εκθέσεις και άλλες εκδηλώσεις.

Το ETKO ήταν οινοποιείο ή ζυθοποιείο;

Το ETKO ήταν οινοποιητική επιχείρηση. Η ιστορία της οικογενειακής οινοποιητικής επιχείρησης που συνδέεται με αυτό ξεκινά το 1844, ενώ το μεγάλο παραγωγικό συγκρότημα του ETKO στη Λεμεσό δημιουργήθηκε το 1969.

Έχουν διατηρηθεί τα κτίρια του παλιού οινοποιείου;

Ναι. Η βιομηχανική αρχιτεκτονική και επιμέρους στοιχεία της πρώην παραγωγής έχουν ενταχθεί στον σύγχρονο χώρο του ETKO. Ειδικότερα, για νέες λειτουργίες χρησιμοποιούνται τα πρώην παραγωγικά κτίρια και οι χώροι που συνδέονται με τις παλιές δεξαμενές κρασιού.

Ποια φεστιβάλ πραγματοποιούνται στο ETKO;

Το πιο γνωστό είναι το BEONIX, το οποίο πραγματοποιείται εδώ από το 2023. Η περιοχή έχει επίσης χρησιμοποιηθεί για άλλα μουσικά πρότζεκτ και εκδηλώσεις, μεταξύ άλλων για το ZAMNA Limassol.

Πότε πραγματοποιείται το BEONIX 2026;

Το BEONIX 2026 θα πραγματοποιηθεί στις 25–27 Σεπτεμβρίου στην περιοχή του ETKO στη Λεμεσό.

Μπορεί κανείς να έρθει στο ETKO απλώς για ξενάγηση;

Το ETKO δεν λειτουργεί ως μουσείο του παλιού οινοποιείου με σταθερή καθημερινή πρόσβαση. Η πρόσβαση εξαρτάται από τις εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται, επομένως είναι προτιμότερο να προγραμματίσετε την επίσκεψη για μια συγκεκριμένη εκδήλωση.

Πού βρίσκεται το ETKO;

Ο χώρος βρίσκεται στη διεύθυνση 31 Tsiflikoudia, Λεμεσός.