W Tureckiej Republice Cypru Północnego mają dość czekania: dlaczego Turcy cypryjscy coraz częściej domagają się rozwiązania konfliktu trwającego od pół wieku

Nowe badanie pokazało: większość mieszkańców północnej części wyspy nie chce już godzić się na status quo, ale jednocześnie bez zastrzeżeń nie ufa żadnemu scenariuszowi rozwiązania konfliktu

Od niemal pół wieku problem cypryjski pozostaje jednym z najbardziej przewlekłych konfliktów w Europie. Przez ten czas podzielona wyspa stała się codziennością, jednak najnowsze dane wskazują, że cierpliwość Turków cypryjskich dobiega końca.

Zgodnie z badaniem Centrum Badań nad Migracją, Tożsamością i Prawami (CMIRS), 65,09% mieszkańców opowiada się za osiągnięciem porozumienia w sprawie cypryjskiej, a 59,96% uważa obecny stan rzeczy za nie do zaakceptowania. Sondaż przeprowadzono w czerwcu 2026 roku metodą bezpośrednich wywiadów kwestionariuszowych wśród 500 osób.

Potrzeba zmian staje się coraz silniejsza

Główny wniosek z badania jest taki, że społeczeństwo w coraz mniejszym stopniu jest gotowe godzić się z brakiem rozwiązania.

Jak powiedziała dyrektor CMIRS Mine Yücel, status quo nie jest już postrzegane przez znaczną część mieszkańców jako realna strategia. Ludzie są zmęczeni niepewnością, która wpływa na gospodarkę, bezpieczeństwo i jakość życia.

Największe poparcie uzyskał model dwuwspólnotowej, dwustrefowej federacji opartej na równości politycznej. Za akceptowalny uznało go 75,94% uczestników badania.

Jednak żadnemu scenariuszowi nie ufa się jeszcze bez zastrzeżeń

Badanie ujawniło ważny paradoks: choć federację popiera 63,52% jej zwolenników, jednocześnie przyznają oni, że ten wariant budzi ich obawy.

Pokazuje to, że społeczeństwo popiera samą ideę rozwiązania konfliktu, ale ma wątpliwości co do sposobu jej realizacji i konsekwencji, do których może ona doprowadzić.

Model konfederacji uznaje za akceptowalny 61,37% ankietowanych, podczas gdy ideę państwa unitarnego poparło zaledwie 25,95%. Jednocześnie badacze odnotowują stopniowy wzrost sympatii dla tego ostatniego wariantu, wiążąc go z rozczarowaniem brakiem postępów.

Połowa mieszkańców jest gotowa na wspólne życie

Ciekawa okazała się również odpowiedź na pytanie o możliwość ponownego wspólnego życia z Grekami cypryjskimi.

Taką perspektywę poparło 50,31% respondentów. Jak powiedziała Mine Yücel, społeczeństwo podzieliło się niemal po równo: jedni są gotowi na współistnienie, inni nadal podchodzą do tego pomysłu ostrożnie. Oznacza to, że do osiągnięcia długoterminowego pokoju potrzebne będzie nie tylko porozumienie polityczne, lecz także odbudowa zaufania między wspólnotami.

Głównym źródłem obaw jest niepewność

Badanie pokazuje, że kwestia cypryjska pozostaje jednym z głównych czynników społecznego niepokoju.

Utrzymująca się niepewność martwi 88,38% uczestników, 82,36% obawia się fiaska negocjacji, 92,58% — pogłębienia międzynarodowej izolacji, a 91,98% uważa, że brak rozwiązania nadal będzie hamować rozwój gospodarczy.

Ponad 90% respondentów wyraziło również zaniepokojenie sytuacją w obszarze energetyki i bezpieczeństwa we wschodniej części Morza Śródziemnego, w tym niedawnymi porozumieniami zawartymi przez stronę grecko-cypryjską.

Społeczeństwo szuka nie idealnego modelu, lecz działającego rozwiązania

Nawet idea utworzenia dwóch państw nie jest postrzegana jako jednoznaczne wyjście z sytuacji: 44,09% uczestników przyznało, że ten scenariusz również budzi ich obawy.

Zdaniem Mine Yücel wyniki badania pokazują, że mieszkańcy północnej części Cypru nie są gotowi bezwarunkowo poprzeć jednego konkretnego modelu rozwiązania konfliktu. Ich najważniejszym oczekiwaniem jest dziś rozwiązanie, które zapewni bezpieczeństwo, stabilność polityczną i perspektywy gospodarcze.

To właśnie to oczekiwanie, a nie przywiązanie do konkretnej formuły politycznej, jest głównym sygnałem płynącym z nowego badania CMIRS.