Meta, ABD eyaletlerine 16,7 milyar dolara kadar ödeme yapacak ve gençlerin Instagram kullanım süresini sınırlayacak

Meta şirketi, uygulamalarının çocukları kasıtlı olarak bağımlı hâle getirdiği iddiasıyla açılan davayı kapatmak amacıyla ABD eyaletlerine 16,7 milyar dolara kadar ödeme yapmayı ve Facebook ile Instagram'ın işleyişini yeniden düzenlemeyi kabul etti. Yargıç Yvonne Gonzalez Rogers, anlaşmayı 26 Ağustos'ta, ekim ayına kadar sürmesi planlanan Oakland federal mahkemesindeki duruşmaların ikinci haftasının ortasında onayladı.

Davayı Kaliforniya, Colorado, Kentucky ve New Jersey başsavcıları yürüttü; anlaşma 51 davacının taleplerini kapsıyor. Eyaletler, Meta'nın platformlarının yarattığı riskleri bildiğini ancak bunları kamuoyuna açıklamadığını ve 13 yaşından küçük çocukların verilerini de topladığını savundu. Şirket suçlamaları reddediyor ve sorumluluğunu kabul etmedi.

Meta, ödemenin yanı sıra uygulamaların kendisinde de değişiklik yapacak. 18 yaşından küçük kullanıcılar için varsayılan olarak günde 2 saatlik kullanım limiti, gece yarısından sabah 6'ya kadar engelleme ve okul saatlerinde bildirimlerin kapatılması uygulanacak; bu ayarları yalnızca ebeveyn kaldırabilecek. Gençlere gönderilerindeki beğeni ve tepki sayıları gösterilmeyecek, plastik cerrahiyi taklit eden filtreler yasaklanacak ve algoritmik öneriler içermeyen bir akış seçme imkânı sunulacak.

Eyaletler ödemelerin bir bölümünü gençlerin ruh sağlığı programlarına, okul dışı etkinliklere ve kriz yardım hizmetlerine aktaracak. Uygulamanın yerine getirilmesini bağımsız bir denetçi izleyecek; ayrıca ayrı bir mahkeme emri, Meta'nın koruma işlevleri hakkında yanıltıcı açıklamalar yapmasını engelliyor.

Meta aynı zamanda TikTok ve YouTube'a açık bir mektup yayımlayarak onları da aynı kuralları benimsemeye çağırdı: Toplam tutarın yaklaşık 5 milyar dolarlık bölümü, rakiplerin de saatlik kullanım limiti, gece kısıtlamaları ve yaş doğrulamasını kabul etmesi hâlinde yürürlüğe girecek. Mantık basit: Bir genç tek bir uygulamada kısıtlanırsa başka bir uygulamaya geçer.

Anlaşmanın ölçeğini ise abartmamak gerekiyor. Meta, içinde bulunulan çeyrekte anlaşma kapsamında 10 milyar dolar gider yazacak; buna karşılık jüri kararı şirkete onlarca kat daha pahalıya mal olabilirdi. Bu nedenle haberin ardından hisseler hafifçe yükseldi. Anlaşma ayrıca sosyal medya şirketlerine karşı açılmış binlerce ayrı davayı kapsamıyor.