280 oyla meclise, 2474 oyla dışarıda: Kıbrıs’taki seçimler sistemin adaletiyle ilgili tartışmaları yeniden alevlendirdi

Kıbrıs’taki parlamento seçimlerinin sonuçları, yürürlükteki seçim sisteminin adaletini bir kez daha tartışmaya açtı. Tartışmalara yol açan iki çarpıcı sonuç vardı: «Doğrudan Demokrasi» partisinin adayı Dimitris Baros, Baf’ta yalnızca 280 tercih oyu ile milletvekilliği mandası kazanırken, DİKO adayı Evii Tsolaki Limasol’da 2474 oy aldı ancak parlamentoya giremedi.

Bu paradoks, ikinci ve üçüncü sandalye dağıtım mekanizmasıyla bağlantılı. Bu mekanizma, seçmenler ve siyasi analistler tarafından daha önce de eleştirilmişti. Resmî olarak her iki sonuç da yasaya tamamen uygun olsa da, birçok vatandaşta şu soru doğuyor: Böyle bir sistem seçmenlerin gerçek iradesini ne kadar yansıtıyor?

Eleştirmenlere göre tercihli oy verme, vatandaşların parlamentonun kişisel kadrosu üzerinde söz sahibi olmasını sağlayan bir araç olarak tasarlanmıştı. Ancak mevcut modelde nihai sandalye dağılımı çoğu zaman adayın kişisel desteğinden ziyade, karmaşık parti matematiğine ve sandalyelerin seçim bölgeleri arasında yeniden dağıtılmasına bağlı oluyor.

Buna benzer durumlar daha önce de yaşandı. 2021 seçimlerinde DİKO, destekçilerinin yüksek beklentilerine rağmen, sandalye yeniden dağıtımı sonrası Kirenya seçim bölgesindeki bir koltuğunu kaybetmişti. O dönemde de sistemin reforme edilmesi çağrıları yapılmış, ancak herhangi bir değişiklik olmamıştı.

Siyasi yorumcular, mevcut vakanın milletvekili sandalyelerinin dağıtım mekanizmasının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğine dair tartışmayı tekrar canlandırabileceğini düşünüyor. Sistemi eleştirenlere göre, birkaç yüz oy alan bir adayın milletvekili olurken, birkaç bin kişinin desteğini alan başka bir adayın parlamentonun dışında kalması, vatandaşların seçimlere olan güvenini zedeliyor ve adaletsizlik hissini artırıyor.

Bu tablo karşısında, yeni parlamento, seçim mevzuatının reforme edilmesi konusunda artan bir toplumsal baskıyla karşı karşıya kalabilir.