NASA, Dünya’dan ayrılmadan Ay ve Mars’a 12 aylık bir “sefer” için gönüllü arıyor

Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), insanlığı Ay ve Mars’a yönelik uzun süreli mürettebatlı uçuşlara hazırlamaya yardımcı olması beklenen yeni ve benzersiz bir deney için gönüllü alımına başladığını duyurdu. Katılımcılar, gelecek gezegenler arası görevleri mümkün olduğunca andıran koşullarda yaşayarak yaklaşık bir yılını tam izolasyon içinde geçirecek.

Derin uzayı keşfetmeye hazırlığın yeni aşaması

Görev Moon and Mars Exploration Analog (MMEA) adını taşıyor. Başlangıcının en erken Ağustos 2027’de olması planlanıyor ve deney Houston’daki Johnson Uzay Merkezi’nde gerçekleştirilecek.

Projenin temel amacı, insanların uzun süreli izolasyona, sınırlı kaynaklara ve Ay ile Mars’a yapılacak seferler sırasında kaçınılmaz olan psikolojik baskılara nasıl uyum sağladığını incelemek. Elde edilecek veriler, gelecekteki uzay uçuşlarını daha güvenli ve daha verimli hale getirmeye yardımcı olacak.

Katılımcıları neler bekliyor

Gönüllüler, gezegenler arası bir seferin farklı aşamalarını simüle eden iki özel, sızdırmaz modülde yaşayacak ve çalışacak.

Deney sırasında katılımcıların şunları yapması gerekecek:

— astronotların çalışmalarına benzer görevleri yerine getirmek;

— artırılmış gerçeklik teknolojileri kullanarak Ay ve Mars’ın «yüzeyine çıkışlar» gerçekleştirmek;

— bir araştırma roverını yönetmek;

— ekipman bakımını yapmak;

— su, gıda ve diğer kaynakların sınırlı olduğu koşullarda çalışmak;

— uzun mesafe uçuşlarına özgü yapay gecikmelerin bulunduğu bir iletişim düzenine uymak.

Bilim insanları, fiziksel durumu, psikolojik dayanıklılığı, ekip içi ortak çalışma verimliliğini ve uzun süreli izolasyonun insan sağlığı üzerindeki etkisini sürekli olarak analiz edecek.

İki başarılı programın birleşimi

Yeni görev, NASA’nın iki araştırma programının — HERA (Human Exploration Research Analog) ve CHAPEA’nın (Crew Health and Performance Exploration Analog) — geliştirilmiş bir versiyonu oldu.

HERA uzay yolculuğunu, CHAPEA ise Mars Dune Alpha adlı izole 3D baskı bir komplekste Mars yüzeyindeki yaşamı simüle ediyordu; MMEA ise her iki senaryoyu tek ve kesintisiz bir seferde birleştiriyor. Bu yaklaşım, bilim insanlarının gelecekteki derin uzay görevlerinin tüm aşamalarını — yolculuktan başka bir gezegenin yüzeyindeki çalışmaya kadar — bütüncül biçimde değerlendirmesine olanak tanıyacak.

Kimler katılabilir

NASA, sıkı bir tıbbi ve psikolojik değerlendirmeden geçmeye hazır, sağlıklı ve motive adaylar arıyor. İyi bir fiziksel kondisyonun yanı sıra, ajans eğitim ve mesleki deneyim açısından da astronot adaylarının seçimine benzer kriterler belirliyor.

Katılımcıların çok aşamalı bir değerlendirme sürecinden geçmesi gerekecek, çünkü araştırmacılar ekibin uzun süreli izolasyon ve yüksek stres altında etkin biçimde çalışabileceğinden emin olmak istiyor.

Bu tür deneyler neden bu kadar önemli

Uluslararası Uzay İstasyonu’na yapılan uçuşlardan farklı olarak, Mars’a yapılacak bir sefer birkaç yıl sürebilir. Böyle bir görev sırasında ekip neredeyse tamamen kendi başına olacak: Dünya’dan yardım sınırlı kalacak ve radyo sinyalindeki gecikme tek yönde 20 dakikayı aşabilecek.

Bu nedenle NASA’nın, uzun süreli izolasyonun insanların fiziksel ve ruhsal durumu üzerindeki etkisini, hangi teknolojilerin en güvenilir olduğunu ve sınırlı kaynaklar altında mürettebat yaşamının nasıl organize edilmesi gerektiğini önceden anlaması gerekiyor.

İşte bu tür yer tabanlı deneyler, gerçek uzay uçuşlarının yol açacağı devasa riskler ve maliyetler olmadan ekipmanı, çalışma yöntemlerini ve insanların davranışlarını test etmeyi mümkün kılıyor.

Gelecekteki seferlere bir adım

Yeni program, NASA’nın Artemis programı kapsamında Ay’da uzun vadeli insan varlığına ve ardından Kızıl Gezegen’e yapılacak mürettebatlı uçuşlara hazırlık sürecindeki kilit aşamalardan biri olacak.

Deney başarılı olursa, sonuçları gelecekteki ay üslerinin tasarımında, yaşam destek sistemlerinin geliştirilmesinde ve tarihteki ilk mürettebatlı Kızıl Gezegen seferleri için ekiplerin hazırlanmasında kullanılacak.