«İnsan dişli» zehirli balık Akdeniz’de yayılıyor: insanlara suda daha dikkatli olmaları çağrısı yapılıyor

Akdeniz’in popüler tatil beldelerinde, bölgenin en tehlikeli istilacı balıklarından biri olan gümüş balon balığı (Lagocephalus sceleratus) giderek daha sık görülüyor. Deniz biyologları, bu türün yaşam alanını hızla genişlettiği konusunda uyarırken, yetkililer ve balıkçılar bunun ciddi bir çevresel ve ekonomik sorun haline geldiğini söylüyor.

Duruma özellikle Yunanistan’da yaşanan yakın tarihli bir olay dikkat çekti. Atina yakınlarındaki Varkiza tatil beldesinin plajında yaşlı bir kadın yüzme sırasında derin bir ısırık aldı. Tıbbi müdahaleye ve dikiş atılmasına ihtiyaç duyuldu. Uzmanlara göre bu tür saldırılar nadiren yaşanıyor, ancak balığın güçlü çeneleri çok ciddi yaralanmalara yol açabiliyor. Son yıllarda, ısırıklar sonucu mağdurların el veya ayak parmaklarını kaybettiği vakalar da kaydedildi.

Gümüş balon balığının anavatanı Hint Okyanusu’dur. Akdeniz’e Süveyş Kanalı üzerinden girmiş ve 2000’li yılların başından bu yana, suyun ısınması ve doğal düşmanlarının bulunmaması sayesinde hızla yayılmıştır. Bugün Yunanistan, Türkiye, Kıbrıs, İtalya, İspanya ve bölgedeki diğer ülkelerin kıyılarında giderek daha sık bulunuyor.

Tehlike yalnızca ısırıkla sınırlı değil. Balığın dokularında ve iç organlarında ölümcül derecede tehlikeli bir nörotoksin olan tetrodotoksin bulunur. Bu madde felce, solunum ve kalp durmasına yol açabildiği için bu balığın Avrupa Birliği ülkelerinde satışı ve tüketimi yasaktır.

Balıkçılar da en az bunun kadar zarar görüyor. Balon balıkları ağları parçalayarak avı yok ediyor ve yerel balık türlerini aktif biçimde yerinden ediyor. Yunan balıkçıların tahminlerine göre, bir ticari tekne bu yırtıcıların istilası nedeniyle her yıl binlerce avro kaybedebiliyor. Bu nedenle Yunanistan yetkilileri, Kıbrıs’ta birkaç yıldır uygulanan benzer bir sistem örnek alınarak, tehlikeli balığın avlanması karşılığında balıkçılara ödeme yapılmasına yönelik bir program başlattı.

Öte yandan uzmanlar panik yapılmaması çağrısında bulunuyor. Medyada geniş yer bulan haberlere rağmen, tatilcilere yönelik saldırılar son derece nadir görülüyor. Biyologlar, balon balığına dokunmaya ya da onu beslemeye çalışılmamasını, suda karşılaşıldığında ise sakin biçimde kenara doğru uzaklaşılmasını tavsiye ediyor. Eğer balık bir kişiyi ısırırsa, yaranın hemen yıkanması, kanamanın durdurulması ve en kısa sürede tıbbi yardım alınması gerekiyor.