Η φυλακή βοήθησε έναν άνδρα να απαλλαγεί από τον εθισμό

«Δεν καταλάβαινα πόσο εξαρτημένος ήμουν από το τηλέφωνό μου μέχρι που βρέθηκα στη φυλακή».

Με αυτή την παραδοχή μίλησε ο πρώην πολιτικός από το Σινσινάτι Πι Τζέι Σίτενφελντ (P.G. Sittenfeld), ο οποίος δημοσίευσε ένα προσωπικό δοκίμιο στη The Wall Street Journal. Η ιστορία του έγινε γρήγορα viral, επειδή μας κάνει να αναρωτηθούμε: άραγε τα smartphone διαχειρίζονται αθόρυβα τη ζωή μας;

Τον Ιανουάριο του 2024 ο Σίτενφελντ παρουσιάστηκε οικειοθελώς σε ομοσπονδιακή φυλακή στην πολιτεία του Κεντάκι για να εκτίσει την ποινή του. Πριν περάσει το κατώφλι του σωφρονιστικού ιδρύματος, έκανε το τελευταίο τηλεφώνημα στη σύζυγό του από το iPhone του. Τότε δεν υποψιαζόταν καν ότι ο αποχωρισμός από το τηλέφωνο θα αποδεικνυόταν μία από τις πιο ασυνήθιστες και σημαντικές εμπειρίες της ζωής του.

Σύμφωνα με τον συγγραφέα, τις πρώτες ημέρες η απουσία του smartphone γινόταν αισθητή σχεδόν σωματικά. Έπιανε συνεχώς τον εαυτό του να σκέφτεται ότι θέλει να ελέγξει τις ειδοποιήσεις, να διαβάσει τις ειδήσεις ή να βγάλει μηχανικά το τηλέφωνο από την τσέπη του. Μόνο ύστερα από κάποιο διάστημα κατάλαβε πόσο έντονα η συσκευή έλεγχε την προσοχή του πολύ πριν από τη φυλάκισή του.

Η πιο απρόσμενη ανακάλυψη ήταν ότι, χωρίς τις συνεχείς ειδοποιήσεις, η ζωή άρχισε να μοιάζει πιο ήρεμη. Ο συγγραφέας γράφει ότι εξαφανίστηκαν το γνώριμο άγχος, η βιασύνη και η αίσθηση ότι βρισκόταν διαρκώς σε αγώνα δρόμου με τον χρόνο. Αντί γι’ αυτά, απέκτησε την ικανότητα να παρατηρεί όσα συνέβαιναν γύρω του, να συγκεντρώνεται περισσότερο σε μία σκέψη και να ακούει τους ανθρώπους με μεγαλύτερη προσοχή.

Ο Σίτενφελντ παραδέχεται ότι πριν από τη φυλακή θεωρούσε τη διαρκή διαθεσιμότητα φυσιολογικό χαρακτηριστικό της σύγχρονης ζωής. Ωστόσο, հենց ο αναγκαστικός ψηφιακός αποτοξινωτισμός τού έδειξε πόσο χρόνο και εσωτερική ενέργεια του αφαιρούσαν καθημερινά οι ατελείωτες ειδοποιήσεις, τα ηλεκτρονικά μηνύματα και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η ιστορία προκάλεσε μεγάλη απήχηση στο διαδίκτυο όχι μόνο λόγω της ασυνήθιστης πλοκής της, αλλά και επειδή πολλοί αναγνώστες αναγνώρισαν σε αυτή τον εαυτό τους. Σήμερα, ο μέσος χρήστης ελέγχει το smartphone του δεκάδες και μερικές φορές εκατοντάδες φορές την ημέρα, συχνά χωρίς καν να το συνειδητοποιεί. Γι’ αυτό越来越 περισσότεροι ψυχολόγοι συνιστούν την τακτική καθιέρωση «ψηφιακών παύσεων»: την απενεργοποίηση των περιττών ειδοποιήσεων, τον περιορισμό του χρόνου μπροστά στην οθόνη και την παραμονή χωρίς τηλέφωνο για τουλάχιστον λίγες ώρες την ημέρα.

Ο ίδιος ο Σίτενφελντ τονίζει ότι δεν ρομαντικοποιεί τη φυλάκιση. Το παράδοξο, όμως, είναι ότι ακριβώς ο αναγκαστικός αποχωρισμός από το smartphone τον βοήθησε να δει τη δική του εξάρτηση και να επανεξετάσει τη σχέση του με την τεχνολογία. Όπως λέει, μετά την αποφυλάκισή του δεν ήθελε πλέον να επιστρέψει στην παλιά συνήθεια να ζει μέσα σε μια διαρκή ροή ειδοποιήσεων.