«Το ξενοδοχείο των βασιλιάδων» στα βουνά της Κύπρου: η «Μπερενγκάρια» αναβιώνει μετά από 40 χρόνια εγκατάλειψης

Στο ορεινό χωριό Πρόδρομος (σε υψόμετρο 1.400 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας) ξεκίνησε η τελική φάση της μεγάλης αποκατάστασης του ιστορικού ξενοδοχείου «Μπερενγκάρια». Το εμβληματικό μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς, που παρέμενε εγκαταλειμμένο για σχεδόν μισό αιώνα, μετατρέπεται σε πεντάστερο boutique hotel. Το συνολικό ύψος της επένδυσης στο έργο ανέρχεται σε 35 εκατομμύρια ευρώ, ενώ η ολοκλήρωση των εργασιών προβλέπεται για το 2029. Διαχειριστής του ανανεωμένου συγκροτήματος θα είναι ο όμιλος Thanos Hotels & Resorts.

Ιστορικό πλαίσιο και λόγοι παρακμής:
Η «Μπερενγκάρια» χτίστηκε το 1931 από τον Κύπριο επιχειρηματία Ιωάννη Γ. Ιωαννίδη Κόκκαλο, σύμφωνα με τα σχέδια του Βρετανού αρχιτέκτονα Walter Henry Clark. Πήρε το όνομά της από τη σύζυγο του Ριχάρδου του Λεοντόκαρδου και σύντομα απέκτησε τη φήμη «βασιλικού θερέτρου». Στις αίθουσές της φιλοξενήθηκαν κατά καιρούς ο βασιλιάς της Αιγύπτου Φαρούκ, ο Ουίνστον Τσόρτσιλ, ο αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄ και άλλες παγκόσμιες προσωπικότητες.

Η περίοδος ακμής έληξε μετά τη γεωπολιτική κρίση του 1974, όταν ο ξένος τουρισμός αναπροσανατολίστηκε προς τις παράκτιες περιοχές του νησιού. Το 1984 το ξενοδοχείο έκλεισε οριστικά, μετατρεπόμενο σε δημοφιλές καλλιτεχνικό σημείο αναφοράς για τους λάτρεις των εγκαταλειμμένων χώρων, καλυμμένο με γκράφιτι και περιτριγυρισμένο από αστικούς μύθους.

Ιδιαίτερα στοιχεία της αρχιτεκτονικής αποκατάστασης:
Το 2020 το ακίνητο αγοράστηκε από την κυπριακή αναπτυξιακή εταιρεία bbf:. Η κατεδάφιση του κτηρίου αποκλείστηκε, καθώς η «Μπερενγκάρια» αποτελεί το μεγαλύτερο προστατευόμενο από το κράτος ιστορικό κτήριο της Κύπρου, το οποίο είχε εξαρχής σχεδιαστεί ως ξενοδοχείο.

Οι αρχιτέκτονες Μάριος Οικονομίδης και Μαρία Ακκελίδου, καθώς και ο διευθυντής έργου Ανδρόνικος Σπύρου, ανέδειξαν τρεις από τις πιο απαιτητικές τεχνικές φάσεις:
— Αποκατάσταση της αρχικής λιθοδομής «τύπου οχυρού» και αποκατάσταση των βαθιών ρωγμών στους φέροντες τοίχους.
— Ενίσχυση των θεμελίων με την τοποθέτηση νέων δοκών θεμελίωσης κάτω από τις υπάρχουσες κατασκευές, χωρίς να προκληθούν φθορές.
— Πλήρης αντικατάσταση της στέγης με την εγκατάσταση νέου μεταλλικού σκελετού βάσει αρχειακών φωτογραφιών.

Στο εσωτερικό του κτηρίου γίνεται λεπτομερής εργασία ακριβείας: οι ειδικοί αποκατέστησαν πέντε αυθεντικά τζάκια στην κεντρική αίθουσα υποδοχής (ορισμένα είχαν κτιστεί με τούβλα), αναδημιουργούν τα ξύλινα δάπεδα σύμφωνα με τα παλιά σχέδια και ενσωματώνουν σύγχρονα ηλεκτρομηχανολογικά συστήματα (κλιματισμό, εξαερισμό, ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις) χωρίς να αλλοιώνεται η ιστορική όψη.

Οι υποδομές του έργου έως το 2029:
Μετά την ολοκλήρωση του εκσυγχρονισμού, η «Μπερενγκάρια» θα προσφέρει στους επισκέπτες:
— Περίπου 30 αποκλειστικά δωμάτια, spa υψηλών προδιαγραφών, χώρο fitness, εξωτερικές και εσωτερικές πισίνες, εστιατόρια και μπαρ.
— Στον περιβάλλοντα χώρο (κοντά στην προστατευόμενη φυσική περιοχή Natura 2000) θα κατασκευαστούν οικιστικά διαμερίσματα, κατοικίες τύπου townhouse και ανεξάρτητες ιδιωτικές βίλες.

Η διοίκηση του έργου εκτιμά ότι η αναγεννημένη «Μπερενγκάρια» θα αποτελέσει ισχυρό τουριστικό πόλο όλο τον χρόνο για ολόκληρη την περιοχή του Τροόδους (συμπεριλαμβανομένων των γειτονικών χωριών Πεδουλά και Καλοπαναγιώτη), γεγονός που θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας και θα δώσει ώθηση στην ανάπτυξη της τοπικής μικρής επιχειρηματικότητας.