Σένγκεν χωρίς απαντήσεις: ποιοι στην Κύπρο φοβούνται το ευρωπαϊκό μέλλον του νησιού

Ενώ οι αρχές της Κύπρου μιλούν για τα πλεονεκτήματα της ένταξης της χώρας στη ζώνη Σένγκεν, στην άλλη πλευρά της «πράσινης γραμμής» η ανησυχία αυξάνεται. Για ένα μέρος των Τουρκοκυπρίων και των παιδιών από μικτούς γάμους, το βασικό ερώτημα είναι διαφορετικό: θα μπορούν να συνεχίσουν να διασχίζουν ελεύθερα τα σύνορα;

Πρόκειται για ανθρώπους των οποίων το νομικό καθεστώς παραμένει άλυτο εδώ και πολλά χρόνια. Φοβούνται ότι η απουσία σαφών κανόνων μετά την ένταξη της Κύπρου στη Σένγκεν θα δημιουργήσει νέους περιορισμούς.

Ανάμεσα σε δύο κόσμους

Το πρόβλημα αφορά ιδιαίτερα τα παιδιά από μικτούς γάμους, όπου ο ένας γονέας είναι Τουρκοκύπριος και ο άλλος πολίτης της Τουρκίας. Πολλοί διαθέτουν πιστοποιητικά γέννησης της Κυπριακής Δημοκρατίας ή είναι καταχωρισμένοι στα κρατικά μητρώα, αλλά δεν έχουν λάβει κυπριακό διαβατήριο ή δελτίο ταυτότητας.

Σήμερα πολλοί διασχίζουν τα σημεία διέλευσης με έγγραφα που έχουν εκδοθεί στην ΤΔΒΚ. Οι αρχές δεν έχουν εξηγήσει ακόμη τι θα συμβεί με αυτή την πρακτική μετά την ένταξη της Κύπρου στη Σένγκεν.

«Δεν υπάρχουν ακόμη απαντήσεις»

Η Σουντέ Ντογάν, μέλος της οργάνωσης «Κίνημα για την επίλυση των προβλημάτων των μικτών γάμων», θεωρεί ότι το θέμα αυτό έχει ουσιαστικά μείνει εκτός της συζήτησης για την προετοιμασία της ένταξης στη Σένγκεν.

Ελπίζουμε ότι θα ληφθούν λογικά μέτρα ώστε τα παιδιά από μικτούς γάμους να μπορούν να διασχίζουν τα σύνορα χωρίς εμπόδια. Ωστόσο, η διαδικασία παραμένει αδιαφανής και το Υπουργείο Εξωτερικών δεν έχει ακόμη απαντήσει σε βασικά ερωτήματα.

Σύμφωνα με την Ντογάν, εάν επιτραπεί στους κατόχους δελτίων ταυτότητας της ΤΔΒΚ να συνεχίσουν να διασχίζουν τα σημεία διέλευσης, θα προκύψει νομική σύγκρουση: θα μπορούν στη συνέχεια να μετακινούνται ελεύθερα στη ζώνη Σένγκεν με έγγραφα που δεν αναγνωρίζονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση;

Πιθανές λύσεις

Η Ντογάν είναι πεπεισμένη ότι το πρόβλημα μπορεί να επιλυθεί. Η πλειονότητα αυτών των ανθρώπων είναι ήδη καταχωρισμένη από το κράτος, επομένως θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν οι υφιστάμενοι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί — να εκδίδεται κάρτα διαμονής μέλους οικογένειας πολίτη της ΕΕ, να δημιουργηθεί ειδικό Green Line Family Pass ή να εκδίδεται βιομετρικό ταξιδιωτικό έγγραφο (laissez-passer).

Σύμφωνα με την ίδια, οι προτάσεις αυτές έχουν ήδη υποβληθεί στις αρχές, όμως μέχρι στιγμής δεν έχει δοθεί απάντηση.

«Περιμένω την υπηκοότητα εδώ και δεκαπέντε χρόνια»

Ο Χασάν Παραλί, ο οποίος γεννήθηκε σε μικτή οικογένεια, προσπαθεί εδώ και σχεδόν 15 χρόνια, χωρίς αποτέλεσμα, να αποκτήσει την υπηκοότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Χωρίς κυπριακό διαβατήριο, κάθε ταξίδι στην Ευρώπη ξεκινά με την έκδοση θεώρησης Σένγκεν. Όπως λέει, είναι δύσκολο ακόμη και να βρει πληροφορίες για τη διαδικασία υποβολής των εγγράφων, ενώ ακόμη δυσκολότερο είναι να κλείσει ραντεβού.

Εάν δεν είναι δυνατό να απευθυνθεί στο προξενείο της χώρας προορισμού, αναγκάζεται να υποβάλει αίτηση για βίζα μέσω άλλης χώρας της ζώνης Σένγκεν, να αλλάξει τη διαδρομή του και να επιβαρυνθεί με πρόσθετα έξοδα.

Για τους πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας, ένα ταξίδι στην Ευρώπη είναι μια συνηθισμένη τυπική διαδικασία. Για ανθρώπους όπως ο Χασάν, παραμένει μια δύσκολη γραφειοκρατική διαδικασία. Γι' αυτό ακριβώς η επικείμενη ένταξη στη Σένγκεν τους προκαλεί όχι τόσο ελπίδα όσο ένα ερώτημα: μήπως η «πράσινη γραμμή» γίνει γι' αυτούς ακόμη πιο δύσκολο να διασχιστεί;