Şengen yanıtsız: Kıbrıs’ta adanın Avrupa geleceği kimleri korkutuyor

Kıbrıs makamları ülkenin Şengen bölgesine katılmasının avantajlarından söz ederken, «yeşil hattın» diğer tarafında endişe büyüyor. Kıbrıslı Türklerin bir bölümü ve karma evliliklerden olan çocuklar için asıl soru farklı: Sınırı bundan sonra da serbestçe geçebilecekler mi?

Söz konusu olan, hukuki statüsü uzun yıllardır çözüme kavuşmamış kişiler. Kıbrıs’ın Şengen’e katılmasının ardından net kuralların olmamasının yeni kısıtlamalar yaratmasından endişe ediyorlar.

İki dünya arasında

Sorun özellikle ebeveynlerden birinin Kıbrıslı Türk, diğerinin ise Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olduğu karma evliliklerden olan çocukları yakından ilgilendiriyor. Birçoğunun Kıbrıs Cumhuriyeti doğum belgesi bulunuyor veya devlet kayıtlarında yer alıyor, ancak Kıbrıs pasaportu ya da kimlik kartı alamadılar.

Bugün birçok kişi geçiş noktalarını KKTC tarafından verilen belgelerle geçiyor. Kıbrıs’ın Şengen’e katılmasının ardından bu uygulamaya ne olacağı konusunda makamlar henüz açıklama yapmadı.

«Hâlâ yanıt yok»

«Karma Evliliklerin Sorunlarına Çözüm Hareketi» üyesi Sunde Doğan, bu konunun Şengen hazırlıklarıyla ilgili tartışmaların neredeyse tamamen dışında kaldığını düşünüyor.

Karma evliliklerden olan çocukların sınırı sorunsuz biçimde geçebilmesi için makul önlemler alınacağını umuyoruz. Ancak süreç şeffaf değil ve Dışişleri Bakanlığı temel sorulara hâlâ yanıt vermedi.

Doğan’a göre KKTC kimlik kartı sahiplerinin geçiş noktalarını kullanmaya devam etmesine izin verilirse hukuki bir çelişki ortaya çıkacak: Avrupa Birliği tarafından tanınmayan belgelerle Şengen bölgesinde daha sonra serbestçe seyahat edebilecekler mi?

Olası çözümler

Doğan, sorunun çözülebileceğine inanıyor. Bu kişilerin çoğu zaten devlet tarafından kayıt altına alınmış durumda. Bu nedenle mevcut Avrupa mekanizmalarından yararlanılabilir — AB vatandaşı aile üyesi oturum kartı verilebilir, özel bir Green Line Family Pass oluşturulabilir veya biyometrik seyahat belgesi (laissez-passer) düzenlenebilir.

Doğan’a göre bu öneriler makamlara zaten iletildi, ancak henüz yanıt alınamadı.

«On beş yıldır vatandaşlık bekliyorum»

Karma bir ailede dünyaya gelen Hasan Parali, yaklaşık 15 yıldır Kıbrıs Cumhuriyeti vatandaşlığı almaya çalışıyor, ancak şimdiye kadar başarılı olamadı.

Kıbrıs pasaportu olmadan Avrupa’ya yapılan her seyahat, Şengen vizesi başvurusuyla başlıyor. Onun sözlerine göre başvuru süreciyle ilgili bilgi bulmak bile zor, randevu almak ise daha da zor.

Gidilecek ülkenin konsolosluğuna başvurmak mümkün değilse, Şengen bölgesindeki başka bir ülke üzerinden vize almak, güzergâhı değiştirmek ve ek masraflara katlanmak gerekiyor.

Kıbrıs Cumhuriyeti vatandaşları için Avrupa’da seyahat etmek alışılmış bir formalite. Hasan gibi insanlar içinse bu, hâlâ zorlu bir bürokratik işlem. Bu nedenle Şengen’in yaklaşması onlarda umut kadar şu soruyu da yaratıyor: «Yeşil hat» onlar için daha da zor aşılır hale mi gelecek?