Το δικαστήριο της Κύπρου έδωσε καθεστώς πρόσφυγα σε θύμα αναγκαστικού γάμου

Το Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας της Κυπριακής Δημοκρατίας ακύρωσε την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου και αναγνώρισε επίσημα ως πρόσφυγα μια υπήκοο της Σιέρα Λεόνε. Η αιτήτρια έφτασε στην Κύπρο τον Φεβρουάριο του 2021 μέσω του βόρειου τμήματος του νησιού και ζήτησε προστασία, επικαλούμενη πολυετή ενδοοικογενειακή και σεξουαλική βία, αναγκαστικό γάμο στα 17 της χρόνια και βίαιη υποβολή σε ακρωτηριασμό γυναικείων γεννητικών οργάνων (γυναικείο κούρεμα).

Μελετώντας την υπόθεση, η δικαστής Ελένη Ρήγα έκρινε ότι οι καταθέσεις της γυναίκας ήταν απολύτως αξιόπιστες και ακύρωσε την προηγούμενη απόφαση απέλασης.

Η αρχική άρνηση των μεταναστευτικών αρχών της Κύπρου καταδεικνύει με σαφήνεια τη γραφειοκρατική ακαμψία και τη τυπική προσέγγιση στην εξέταση δύσκολων ανθρώπινων ιστοριών. Η Υπηρεσία Ασύλου ταξινόμησε κυνικά τα πολυετή δεσμά, τους ξυλοδαρμούς που οδήγησαν σε αποβολή και την ακρωτηριαστική χειρουργική επέμβαση ως «ιδιωτική διαμάχη», η οποία δήθεν δεν εμπίπτει στα διεθνή κριτήρια δίωξης. Οι αξιωματούχοι προτίμησαν να αγνοήσουν το γεγονός ότι στη Σιέρα Λεόνε τέτοιες πρακτικές έχουν συστημικό χαρακτήρα — εκεί περίπου το 30% των κοριτσιών παντρεύονται πριν ενηλικιωθούν, ενώ έως και το 83% του γυναικείου πληθυσμού υφίσταται ακρωτηριαστικές επεμβάσεις στο πλαίσιο τοπικών εθίμων, γεγονός που στερεί από το θύμα τη δυνατότητα να λάβει πραγματική προστασία από το κράτος στην πατρίδα του.

Η σημερινή ετυμηγορία του κυπριακού δικαστηρίου είναι σημαντική όχι μόνο για τη συγκεκριμένη αιτήτρια, αλλά και για ολόκληρη την πρακτική εφαρμογής του δικαίου στο νησί, καθώς αναγκάζει τη ντόπια δικαιοσύνη να προσαρμοστεί στα σύγχρονα ευρωπαϊκά πρότυπα. Οι δικηγόροι του νομικού γραφείου Μ. Παπαλοΐζου κατάφεραν να αποδείξουν ότι η Υπηρεσία Ασύλου διενήργησε επιφανειακό έλεγχο και επέδειξε αμέλεια, χωρίς να ορίσει εξειδικευμένη ιατρική πραγματογνωμοσύνη. Η απόφαση του δικαστηρίου βάζει φρένο στις προσπάθειες των αρχών να αποσιωπήσουν το πρόβλημα της θεσμικής έμφυλης βίας και συνάδει πλήρως με την πρόσφατη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο αναγνωρίζει τους αναγκαστικούς γάμους και τις ακρωτηριαστικές επεμβάσεις ως αδιαμφισβήτητη βάση για τη χορήγηση καθεστώτος πρόσφυγα.