Kıbrıs Mahkemesi, zorla evlendirilen bir mağdura mülteci statüsü verdi

Kıbrıs Cumhuriyeti Uluslararası Koruma İdari Mahkemesi, İltica Dairesi’nin kararını iptal ederek Sierra Leoneli bir kadını resmen mülteci olarak tanıdı. Başvurucu, adanın kuzey kesimi üzerinden Şubat 2021’de Kıbrıs’a geldi ve yıllar süren ev içi ve cinsel şiddet, 17 yaşında zorla evlendirilme ve kadın genital mutilasyonuna (kadın sünneti) maruz bırakılma iddiasıyla koruma talep etti. Dosyayı inceleyen yargıç Elena Riga, kadının ifadelerini tamamen güvenilir bularak önceki sınır dışı etme kararını iptal etti.

Kıbrıs’ın göç makamlarının ilk ret kararı, ağır insan hikâyelerine yaklaşımda bürokratik katılığı ve biçimsel tavrı çarpıcı biçimde gösteriyor. İltica Dairesi, yıllarca süren köleliği, düşükle sonuçlanan dayakları ve uzuvlarını sakatlayan cerrahi müdahaleyi, sözde uluslararası zulüm kriterlerine girmeyen bir «özel anlaşmazlık» olarak alaycı biçimde sınıflandırdı. Yetkililer, Sierra Leone’de bu tür uygulamaların sistematik nitelik taşıdığı gerçeğini görmezden gelmeyi tercih etti — orada reşit olmadan evlendirilen kızların oranı yaklaşık yüzde 30’a ulaşıyor ve yerel gelenekler kapsamında kadın nüfusunun yüzde 83’üne kadar kadın genital mutilasyonu uygulanıyor; bu da mağduru memleketinde devletten gerçek koruma alma imkanından yoksun bırakıyor.

Kıbrıs mahkemesinin mevcut kararı yalnızca somut başvurucu açısından değil, aynı zamanda adanın tüm uygulama pratiği açısından da önem taşıyor; zira yerel yargıyı modern Avrupa standartlarına zorla yaklaştırıyor. M. Papaloizou hukuk bürosunun avukatları, İltica Dairesi’nin yüzeysel bir inceleme yaptığını ve uzman bir tıbbi değerlendirme istemeyerek ihmalde bulunduğunu kanıtlamayı başardı. Mahkeme kararı, yetkililerin kurumsal toplumsal cinsiyete dayalı şiddet sorununu örtbas etme girişimlerini engelliyor ve zorla evlilikleri ile genital mutilasyonu mülteci statüsü verilmesi için tartışmasız bir gerekçe olarak kabul eden Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın son içtihadıyla tamamen uyumlu.