Sępy płowe wróciły na Cypr: pięć par wyprowadziło trzy pisklęta

Cypryjskie organizacje ochrony przyrody poinformowały o spektakularnym sukcesie programu odbudowy populacji rzadkich ptaków. Po raz pierwszy od 2021 roku na wyspie odnotowano udane gniazdowanie sępów płowych (Gyps fulvus). W obecnym sezonie lęgowym 2026 specjaliści BirdLife Cyprus i Służby Łowieckiej i Fauny stwierdzili pięć par lęgowych, którym już urodziły się trzy pisklęta. To wydarzenie stało się najważniejszym rezultatem wieloletnich wysiłków na rzecz ratowania gatunku, który na Cyprze znalazł się na granicy wyginięcia po śmierci ostatnich rozmnażających się osobników wskutek zatruć w latach 2022 i 2023.

Kluczową rolę w odbudowie odegrał międzynarodowy projekt LIFE with Vultures. Cztery z pięciu par składają się z ptaków sprowadzonych z Hiszpanii i wypuszczonych na wolność w latach 2022–2023, które osiągnęły dojrzałość płciową. Szczególne znaczenie symboliczne ma piąta para, która połączyła 13-letnią samicę z Krety, przybyłą w ramach wcześniejszego programu GYPAS, oraz samca urodzonego na Cyprze w 2021 roku. Eksperci zwracają też uwagę na powrót sępów do historycznych miejsc lęgowych: jedna z par zajęła teren, który pozostawał pusty przez około 15 lat.

Aby zapewnić bezpieczeństwo potomstwa w najbardziej wrażliwym okresie (od końca zimy do lata), służby ochrony przyrody wspólnie z Administracją Brytyjskich Baz Suwerennych (SBAA) ustanowiły specjalne strefy ochronne wokół dwóch gniazd znajdujących się na ich terytorium. Każde niepokojenie, czy to hałasem, czy obecnością ludzi, może skłonić ptaki do opuszczenia lęgów. W najbliższym czasie pisklęta zostaną zaobrączkowane i wyposażone w nadajniki GPS. Pozwoli to specjalistom śledzić ich przeżywalność po opuszczeniu gniazda — kluczowy wskaźnik długoterminowego sukcesu programu.

Mimo tego bezprecedensowego sukcesu sęp płowy pozostaje jednym z najbardziej zagrożonych gatunków na Cyprze. Głównymi zagrożeniami dla populacji, która w połowie XX wieku liczyła setki osobników, a w ostatnich latach spadła do dwóch tuzinów, pozostają nielegalne zatrute przynęty na obszarach wiejskich oraz kolizje z liniami energetycznymi. Obecne gniazdowanie ekolodzy uznają za powód do ostrożnego optymizmu i najbardziej widoczny rezultat projektu LIFE with Vultures (2019–2023).