NASA Roman teleskobunu fırlattı: Bir ayda Hubble’ın bir yüzyılda topladığı kadar veri toplayacak

NASA, 30 Ağustos'ta Nancy Grace Roman uzay teleskobunu fırlattı: Falcon Heavy roketi Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi'nin 39A numaralı rampasından ABD Doğu Yakası saatiyle 07:26'da — Kıbrıs saatiyle 14:26'da — havalandı. 4,3 milyar dolar değerindeki gözlemevi, Dünya'dan yaklaşık 1,5 milyon km uzaklıktaki L2 Lagrange noktasına, James Webb teleskobunun da bulunduğu bölgeye doğru ilerliyor.

Roman'ın ana aracı, 300 megapiksellik geniş açılı kızılötesi kamera. NASA'nın hesaplamalarına göre kamera gökyüzünü Hubble'dan yaklaşık 1 000 kat daha hızlı tarıyor: yeni teleskop bir ayda, selefinin bir yüzyılda toplayabileceği kadar veri toplayacak. Hubble, 30 yıllık çalışması boyunca Dünya'ya yaklaşık 172 terabayt veri aktardı; Roman ise beş yıllık ana görevi sırasında 2 500 terabayt veri aktarmalı.

2,4 m genişliğindeki ayna NASA'ya ücretsiz olarak kaldı. Ayna, ABD Ulusal Askerî-Uzay İstihbarat Dairesi'nin gizli bir projesi için üretilmiş, programın kapatılmasının ardından bilim insanlarına devredilmişti. Boyutu Hubble'ın aynasıyla aynı, ancak farklı bir optik düzene göre parlatılmış durumda. Bu nedenle yeni gözlemevinin görüş alanı, aynı keskinlik korunurken çok daha geniş.

Bilim programının odağında karanlık madde, karanlık enerji ve ötegezegenler var. Gökbilimciler şu anda Güneş Sistemi'nin dışındaki yaklaşık 6 200 gezegeni biliyor; Roman, 18 aylık gözlem süresinde 100 000'den fazla gezegen bulmayı umuyor. Ayrı bir cihaz olan koronograf, yıldızın ışığını engelleyerek yıldızdan 100 milyon kat daha sönük gezegenlerin görülmesini sağlayacak.

Teleskoba, NASA'nın ilk başastronomu olan, yörüngedeki gözlemevlerinin inşa edilmesi için çalışan ve Hubble'ın oluşturulmasına katkıda bulunan Nancy Grace Roman'ın adı verildi. Roman, “Hubble'ın annesi” olarak anılıyor; 2018'de hayatını kaybetti.

İlk görüntüler için beklemek gerekecek: cihazların kalibre edilmesi ve sistemlerin kontrolü için üç ila dört aylık bir süre ayrıldı. Rutin bilimsel çalışmalar ancak bundan sonra başlayacak.