Bellek üreticileri, RAM kıtlığını yapay olarak yaratmakla suçlandı

En büyük bellek üreticileri — Samsung Electronics, SK Hynix ve Micron Technology — ABD'de açılan yeni ve ses getiren bir davanın merkezine yerleşti. California'daki federal mahkemeye sunulan toplu davada şirketler, DRAM arzını yapay olarak kısıtlamak ve bellek fiyatlarını şişirmek için gizli anlaşma yapmakla suçlanıyor.

Davacılar, üreticilerin sıradan DRAM üretimini, küresel talebin yapay zekâ, bulut hizmetleri ve veri merkezlerinin gelişimi nedeniyle keskin biçimde arttığı tam da bu dönemde kasıtlı olarak azalttığını öne sürüyor. İddiaya göre şirketler, üretim kapasitelerini yapay zekâ hızlandırıcılarında kullanılan ve daha yüksek kâr getiren HBM belleğine kaydırırken, geleneksel RAM'de kıtlığı sürdürdü. Davaya göre bu durum, bilgisayarlar, dizüstü bilgisayarlar ve akıllı telefonlar için bellek modüllerinin fiyatlarında hızla yükselişe yol açtı.

Dava sahipleri hatta kendi terimlerini de ortaya attı — RAMpocalypse («RAM kıyameti»). Onlara göre kriz, yapay zekâ patlamasının doğal bir sonucu değil, DRAM pazarının büyük bölümünü kontrol eden üç şirketin koordineli eylemlerinin sonucuydu.

Mahkeme suçlamaları haklı bulursa, üreticiler milyarlarca dolarlık tazminat ödemek zorunda kalabilir. Tazminat talep edecekler arasında hem sıradan alıcılar hem de RAM'i şişirilmiş fiyatlarla satın alan cihaz ve bileşen şirketleri yer alacak.

Dikkat çekici olan, bu tür suçlamaların ilk kez gündeme gelmiyor olması. 2000'lerin başında en büyük DRAM üreticileri uluslararası fiyat karteli kurdukları gerekçesiyle suçlu bulunmuş ve büyük para cezaları ödemişti. Daha sonra şirketlere karşı yeni toplu davalar açıldı, ancak bunların bir kısmı yeterli kanıt olmadığı gerekçesiyle mahkemelerce reddedildi. Yeni dava, son yıllardaki gelişmelere dayanıyor ve yapay zekâ için bellek talebindeki hızlı artış koşullarında arzı kısıtlama pratiğinin yeniden yaşanmış olabileceğini kanıtlamaya çalışıyor.

Şimdilik söz konusu olan yalnızca suçlamalar ve şirketlerin hiçbiri suçlu bulunmuş değil. Ancak davacılar bir gizli anlaşmanın varlığını kanıtlamayı başarırsa, dava yarı iletken pazarının tarihindeki en büyük antitröst davalarından biri haline gelebilir.