48 εκτάρια, νέες κεραίες και πορεία διαμαρτυρίας: γιατί το Ακρωτήρι βρέθηκε στο επίκεντρο μιας έντονης σύγκρουσης

Οι κάτοικοι βγαίνουν στους δρόμους, οι αρχές κατηγορούν τις βρετανικές βάσεις ότι αποκρύπτουν τα σχέδιά τους και η διαμάχη έχει προ πολλού ξεπεράσει τα όρια της οικολογίας

Στις 8 Αυγούστου, ο Δήμος Κουρίου θα πραγματοποιήσει πορεία διαμαρτυρίας κατά των σχεδίων των Βρετανικών Κυρίαρχων Βάσεων να επεκτείνουν τις εγκαταστάσεις κεραιών στο Ακρωτήρι. Σύμφωνα με τις τοπικές αρχές, δεν πρόκειται για μερικές νέες εγκαταστάσεις, αλλά για μια μεγάλης κλίμακας επέκταση της στρατιωτικής υποδομής, η οποία ενδέχεται να επηρεάσει το περιβάλλον, τους κατοίκους και το μέλλον της περιοχής.

Η πορεία θα ξεκινήσει στις 9:30 από την πρώτη είσοδο του δημοτικού διαμερίσματος. Οι διοργανωτές δηλώνουν ότι στην κινητοποίηση θα συμμετάσχουν πολιτικά κόμματα, περιβαλλοντικά κινήματα και κοινωνικές οργανώσεις της Λεμεσού.

Η βασική ένσταση των διαδηλωτών είναι η πιθανή απαλλοτρίωση περίπου 48 εκταρίων κοινοτικής γης για νέες στρατιωτικές εγκαταστάσεις.

20, 32 ή σχεδόν 90; Γιατί οι αριθμοί προκαλούν τόσα ερωτήματα

Ο ακριβής αριθμός των μελλοντικών κεραιών έγινε η βασική αιτία της διαμάχης.

Ο δήμαρχος Κουρίου Παντελής Γεωργίου υποστηρίζει ότι αρχικά ο δήμος ενημερώθηκε για την εγκατάσταση 20 νέων κεραιών και την αποξήλωση 18 παλαιών. Αργότερα, σύμφωνα με τον ίδιο, αποκαλύφθηκε ότι στο πρώτο στάδιο προβλέπεται να εγκατασταθούν ακόμη 68 κεραίες και στη συνέχεια να ανεγερθούν δύο νέα κτίρια και να επεκταθούν οι υφιστάμενες υποδομές.

Την ίδια ώρα, το Λονδίνο ενημέρωσε επίσημα τη Λευκωσία την άνοιξη του 2026 μόνο για την εγκατάσταση 32 κεραιών. Λόγω των αποκλίσεων στους αριθμούς, οι τοπικές αρχές κατηγορούν τις βρετανικές βάσεις ότι για μεγάλο χρονικό διάστημα απέκρυπταν την πραγματική κλίμακα του έργου.

Οι «προσωρινές» κεραίες δεν απομακρύνθηκαν ποτέ

Κατά του έργου τάχθηκε και η Επαρχιακή Επιτροπή ΑΚΕΛ Λεμεσού. Το κόμμα υπενθυμίζει ότι οι 18 κεραίες που εγκαταστάθηκαν το 2018 χαρακτηρίστηκαν προσωρινές και είχε υποσχεθεί ότι θα απομακρύνονταν το 2025, κάτι που δεν συνέβη.

Κατά την άποψη του ΑΚΕΛ, τα σημερινά σχέδια δεν αφορούν πλέον την προσωρινή χρήση της περιοχής, αλλά τη σταδιακή επέκταση της στρατιωτικής παρουσίας. Το κόμμα θεωρεί ότι αυτό ενισχύει τους γεωπολιτικούς κινδύνους για την Κύπρο και καλεί την κυβέρνηση να παρέμβει.

Τι είναι γνωστό για την ακτινοβολία

Το ζήτημα της επίδρασης των κεραιών στην υγεία παραμένει το πλέον αμφιλεγόμενο.

Οι βρετανικές βάσεις είχαν προηγουμένως υποσχεθεί να εγκαταστήσουν τρεις σταθμούς συνεχούς παρακολούθησης της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, με δημοσίευση των δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, καθώς και να παρουσιάσουν εκτίμηση των επιπτώσεων στο περιβάλλον.

Παράλληλα, οι υπάρχουσες μελέτες δεν έχουν εντοπίσει άμεση σύνδεση μεταξύ της λειτουργίας των υφιστάμενων κεραιών και της αύξησης των κρουσμάτων καρκίνου. Μετά την εγκατάσταση της κεραίας Pluto το 2001, ανεξάρτητες μετρήσεις έδειξαν επίπεδα ακτινοβολίας σημαντικά χαμηλότερα από τα ευρωπαϊκά όρια. Ωστόσο, ο δήμος απαιτεί τη διεξαγωγή νέων επιδημιολογικών μελετών.

Η διαμάχη για τις κεραίες απέκτησε πολιτικό χαρακτήρα

Η σύγκρουση γύρω από το Ακρωτήρι έχει ήδη πάψει να είναι αποκλειστικά περιβαλλοντική.

Οι κάτοικοι ετοιμάζουν ατομικές προσφυγές στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ενώ ο δήμος προσέλαβε νομικούς συμβούλους. Παράλληλα, η Λευκωσία προετοιμάζεται για διαπραγματεύσεις με το Λονδίνο σχετικά με το μέλλον των Βρετανικών Κυρίαρχων Βάσεων. Ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης τις είχε χαρακτηρίσει προηγουμένως «κατάλοιπο της αποικιοκρατίας», ενώ η βρετανική πλευρά απορρίπτει αυτή την προσέγγιση.

Η ένταση στην περιοχή επιβαρύνει περαιτέρω την κατάσταση. Τον Μάρτιο του 2026, η αεροπορική βάση Ακρωτηρίου δέχθηκε επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος, ενώ η ίδια η χερσόνησος αποτελεί προστατευόμενη φυσική περιοχή βάσει της Σύμβασης Ραμσάρ.

Σήμερα, η διαμάχη δεν αφορά πλέον μόνο τις κεραίες. Για κάποιους, είναι ζήτημα ασφάλειας· για άλλους, αφορά το δικαίωμα των κατοίκων να γνωρίζουν ποιες αλλαγές συντελούνται δίπλα στα σπίτια τους και ποιοι λαμβάνουν αποφάσεις που μπορούν να αλλάξουν το μέλλον μιας ολόκληρης περιοχής.