48 hektar, yeni antenler ve protesto yürüyüşü: Akrotiri neden büyük bir çatışmanın merkezine dönüştü

Halk sokağa çıkıyor, yetkililer İngiliz üslerini planları gizlemekle suçluyor ve anlaşmazlık çoktan çevre sınırlarını aştı

8 Ağustos'ta Kourion Belediyesi, Britanya Egemen Üsleri'nin Akrotiri'deki anten tesislerini genişletme planlarına karşı bir protesto yürüyüşü düzenleyecek. Yerel yetkililere göre konu birkaç yeni kurulumdan ibaret değil; doğayı, bölge sakinlerini ve bölgenin geleceğini etkileyebilecek kapsamlı bir askerî altyapı genişletmesinden söz ediliyor.

Yürüyüş korteji saat 9.30'da belediye sınırlarına ilk giriş noktasından başlayacak. Organizatörler, eyleme siyasi partilerin, çevre hareketlerinin ve Limasol'daki sivil toplum kuruluşlarının katılacağını belirtiyor.

Protestocuların başlıca itirazı, yeni askerî tesisler için yaklaşık 48 hektarlık belediye arazisine el konulması ihtimali.

20, 32 ya da neredeyse 90 mı? Rakamlar neden bu kadar çok soru yaratıyor

Gelecekte kurulacak antenlerin sayısı, anlaşmazlıkların başlıca nedeni oldu.

Kourion Belediye Başkanı Pantelis Yeorgiu, belediyeye ilk olarak 18 eski antenin sökülmesiyle birlikte 20 yeni anten kurulacağının bildirildiğini söylüyor. Yeorgiu'ya göre daha sonra, ilk aşamada 68 antenin daha monte edilmesinin, ardından da iki yeni binanın inşa edilerek mevcut altyapının genişletilmesinin planlandığı ortaya çıktı.

Buna karşılık Londra, 2026 ilkbaharında Lefkoşa'yı resmî olarak yalnızca 32 anten yerleştirme planı hakkında bilgilendirdi. Rakamlar arasındaki farklılıklar nedeniyle yerel yetkililer, Britanya üslerini projenin gerçek boyutlarını uzun süre gizlemekle suçluyor.

«Geçici» antenler bir türlü ortadan kalkmadı

Limasol'daki AKEL ilçe komitesi de projaya karşı çıktı. Parti, 2018'de kurulan 18 antenin geçici olarak nitelendirildiğini ve 2025'te söküleceğinin taahhüt edildiğini, ancak bunun gerçekleşmediğini hatırlatıyor.

AKEL'e göre mevcut planlar artık arazinin geçici kullanımına değil, askerî varlığın aşamalı olarak genişletilmesine işaret ediyor. Parti bunun Kıbrıs için jeopolitik riskleri artırdığı görüşünde ve hükümeti müdahale etmeye çağırıyor.

Radyasyon hakkında ne biliniyor

Antenlerin sağlık üzerindeki etkisi, en tartışmalı konu olmaya devam ediyor.

Britanya üsleri daha önce elektromanyetik radyasyonu kesintisiz olarak izlemek üzere üç istasyon kurmayı, verileri gerçek zamanlı yayımlamayı ve çevresel etki değerlendirmesi sunmayı taahhüt etmişti.

Bununla birlikte mevcut araştırmalar, faaliyetteki antenlerin çalışması ile kanser vakalarındaki artış arasında doğrudan bir bağlantı ortaya koymadı. Pluto anteninin 2001'de kurulmasının ardından yapılan bağımsız ölçümler, radyasyon seviyelerinin Avrupa standartlarının önemli ölçüde altında olduğunu gösterdi. Buna rağmen belediye yeni epidemiyolojik araştırmalar yapılmasını talep ediyor.

Anten anlaşmazlığı siyasi bir nitelik kazandı

Akrotiri çevresindeki çatışma artık yalnızca çevre meselesi olmaktan çıktı.

Bölge sakinleri Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne bireysel başvurular hazırlarken belediye de hukukçuları sürece dahil etti. Aynı zamanda Lefkoşa, Britanya Egemen Üsleri'nin geleceği konusunda Londra ile müzakerelere hazırlanıyor. Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis daha önce üsleri «sömürge döneminden kalma bir miras» olarak nitelendirmiş, Britanya tarafı ise bu yaklaşımı reddetmişti.

Bölgedeki gerilim de durumu daha da kötüleştiriyor. Mart 2026'da Akrotiri Hava Üssü bir insansız hava aracı saldırısına uğradı; yarımadanın kendisi ise Ramsar Sözleşmesi kapsamında korunan bir doğal alan.

Bugün anlaşmazlık artık yalnızca antenlerle ilgili değil. Bazıları için bu bir güvenlik meselesi; diğerleri içinse halkın evlerinin yakınında hangi değişikliklerin yaşandığını ve bütün bir bölgenin geleceğini değiştirebilecek kararları kimin aldığını bilme hakkı.