Η ΕΕ αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού: το παλιό αυτοκίνητο δεν είναι πλέον απλώς παλιοσίδερα

Η ΕΕ αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού: το παλιό αυτοκίνητο δεν είναι πλέον απλώς παλιοσίδερα

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση τέθηκε σε ισχύ ένας νέος κανονισμός σχετικά με τα αυτοκίνητα που έχουν ολοκληρώσει τον κύκλο ζωής τους. Ο κανονισμός αυτός τροποποιεί τους κανόνες σχεδιασμού, επισκευής, αποσυναρμολόγησης και ανακύκλωσης των αυτοκινήτων και θα επηρεάσει σταδιακά την αγορά μεταχειρισμένων αυτοκινήτων και ανταλλακτικών.

Κάθε χρόνο στην Ευρώπη αποσύρονται από την κυκλοφορία 10 έως 12 εκατ. αυτοκίνητα. Τώρα η ΕΕ θέλει να απορρίπτεται όσο το δυνατόν λιγότερη πολύτιμη πρώτη ύλη από αυτά.

Το αυτοκίνητο θα πρέπει να σχεδιάζεται με γνώμονα τη «δεύτερη ζωή» του

Ο νέος κανονισμός αντικατέστησε τους κανόνες που ίσχυαν από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 και, σε αντίθεση με τις προηγούμενες οδηγίες, εφαρμόζεται άμεσα σε όλες τις χώρες της ΕΕ.

Οι κανόνες δεν αφορούν μόνο τα επιβατικά αυτοκίνητα, αλλά και τα φορτηγά, τα λεωφορεία και τις μοτοσικλέτες.

Οι κατασκευαστές θα πρέπει να σχεδιάζουν τα αυτοκίνητα έτσι ώστε τα εξαρτήματα και τα συγκροτήματα να αφαιρούνται και να αντικαθίστανται ευκολότερα, καθώς και να δημοσιεύουν οδηγίες για την αποσυναρμολόγησή τους.

Το αυτοκίνητο μετατρέπεται ουσιαστικά από προϊόν μίας χρήσης σε πηγή μελλοντικών ανταλλακτικών και πρώτων υλών.

Οι κατασκευαστές θα πληρώνουν για την ανακύκλωση των αυτοκινήτων τους

Οι εταιρείες θα πρέπει να συμμετέχουν στη χρηματοδότηση της συλλογής και ανακύκλωσης των αυτοκινήτων που κάποτε πούλησαν. Εκτιμάται ότι αυτό θα ωθήσει τους κατασκευαστές στη δημιουργία αυτοκινήτων που επισκευάζονται ευκολότερα.

Παράλληλα, η ΕΕ ενισχύει τον έλεγχο για το ποια αυτοκίνητα είναι πράγματι μεταχειρισμένα και ποια έχουν ήδη μετατραπεί σε παλιοσίδερα.

Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην ανάκτηση αλουμινίου, χαλκού και σπάνιων γαιών. Για την ΕΕ αυτό δεν είναι πλέον μόνο περιβαλλοντικό, αλλά και βιομηχανικό ζήτημα: οι δευτερογενείς πρώτες ύλες συμβάλλουν στη μείωση της εξάρτησης από εξωτερικούς προμηθευτές.

Τα νέα αυτοκίνητα θα περιέχουν περισσότερο ανακυκλωμένο πλαστικό

Από το 2032, ένα νέο αυτοκίνητο θα πρέπει να περιέχει τουλάχιστον 15% ανακυκλωμένο πλαστικό, ενώ από το 2036 — 25%.

Οι απαιτήσεις για ανακυκλωμένο χάλυβα και αλουμίνιο αναμένεται να αρχίσουν να ισχύουν από το 2033.

Έτσι, το παλιό αυτοκίνητο θα μετατρέπεται σταδιακά σε πρώτη ύλη για ένα νέο.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τονίζει ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο την ανακύκλωση αποβλήτων, αλλά και τη διατήρηση κρίσιμων πόρων εντός της ΕΕ.

Από το 2031 τα μη λειτουργικά αυτοκίνητα δεν θα μπορούν να εξάγονται απλώς από την ΕΕ

Από τα μέσα του 2031, εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης θα μπορούν να εξάγονται μόνο αυτοκίνητα κατάλληλα για κυκλοφορία.

Αυτό θα πρέπει να κλείσει το παράθυρο μέσω του οποίου τα οχήματα που στην πραγματικότητα προορίζονταν για απόσυρση μεταφέρονταν σε άλλες χώρες ως μεταχειρισμένα, αφήνοντας εκεί το πρόβλημα της ανακύκλωσης.

Τι θα αλλάξει για τους ιδιοκτήτες αυτοκινήτων στην Κύπρο;

Για την Κύπρο, οι νέοι κανόνες έχουν ιδιαίτερη σημασία: το νησί εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αγορά μεταχειρισμένων αυτοκινήτων.

Από τον Ιανουάριο έως τον Ιούλιο του 2026, εδώ ταξινομήθηκαν 26.841 επιβατικά αυτοκίνητα, από τα οποία 18.227, ή 67,9%, ήταν μεταχειρισμένα. Ο συνολικός στόλος επιβατικών αυτοκινήτων ξεπερνά τις 750.000.

Τα επόμενα χρόνια, για τους ιδιοκτήτες δεν θα αλλάξει κάτι ουσιαστικά: το αυτοκίνητο που έχει φτάσει στο τέλος της χρήσιμης ζωής του θα πρέπει και πάλι να παραδίδεται σε αδειοδοτημένο σημείο συλλογής και να εκδίδεται πιστοποιητικό καταστροφής.

Οι βασικές συνέπειες θα φανούν αργότερα — μέσω των τιμών και της αγοράς.

Οι κατασκευαστές θα συνυπολογίζουν το κόστος της μελλοντικής ανακύκλωσης στην τιμή των νέων αυτοκινήτων. Παράλληλα, οι νέοι κανόνες μπορεί να ενισχύσουν την αγορά μεταχειρισμένων ανταλλακτικών: όσο ευκολότερα αποσυναρμολογείται ένα αυτοκίνητο, τόσο περισσότερα εξαρτήματά του μπορούν να επανέλθουν στην κυκλοφορία.

Η βασική ιδέα της μεταρρύθμισης είναι απλή: το αυτοκίνητο δεν πρέπει να μετατρέπεται σε απόβλητο αμέσως μόλις σταματήσει να κινείται.

Τα εξαρτήματα, τα μέταλλα και τα υλικά του πρέπει να συνεχίσουν να χρησιμοποιούνται — κατά προτίμηση ήδη στο επόμενο αυτοκίνητο.