«Το φαινόμενο του Ιουνίου»: χιλιάδες γυναίκες σε όλο τον κόσμο μιλούν για διαταραχές του εμμηνορροϊκού κύκλου

Τον Ιούλιο, τα κοινωνικά δίκτυα κατακλύστηκαν από ένα ασυνήθιστο θέμα. Χρήστριες του TikTok, του Instagram και του X από διάφορες χώρες άρχισαν μαζικά να αναφέρουν ότι τον Ιούνιο ο εμμηνορροϊκός τους κύκλος άλλαξε απροσδόκητα: σε κάποιες η περίοδος καθυστέρησε, σε άλλες ήρθε νωρίτερα από το αναμενόμενο, ενώ ορισμένες ανέφεραν ακόμη και δύο αιμορραγίες μέσα στον ίδιο μήνα. Στο αγγλόφωνο διαδίκτυο, το φαινόμενο έχει ήδη λάβει την ανεπίσημη ονομασία June Phenomenon («φαινόμενο του Ιουνίου»).

Πρόκειται όμως πράγματι για ένα παγκόσμιο βιολογικό φαινόμενο ή το διαδίκτυο μετέτρεψε για άλλη μία φορά μια σύμπτωση σε παγκόσμια αίσθηση;

Τι συμβαίνει

Οι πρώτες μαζικές αναφορές εμφανίστηκαν στο TikTok και γρήγορα έγιναν viral. Γυναίκες από το Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ, τον Καναδά, την Αυστραλία, τη Νότια Αφρική και αρκετές ευρωπαϊκές χώρες μιλούσαν για τα ίδια συμπτώματα:

καθυστέρηση της περιόδου·

νωρίτερη έναρξη του κύκλου·

ασυνήθιστα έντονη εμμηνορροϊκή αιμορραγία·

εμφάνιση δύο κύκλων μέσα στον ίδιο ημερολογιακό μήνα.

Οι ειδικοί επιβεβαιώνουν μόνο ένα πράγμα: πράγματι, οι σχετικές αναφορές έχουν γίνει πάρα πολλές. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα που να δείχνουν την ύπαρξη ενός ενιαίου παγκόσμιου γεγονότος, το οποίο επηρέασε ταυτόχρονα την αναπαραγωγική υγεία εκατομμυρίων γυναικών.

Εκδοχή №1. Ακραία ζέστη

Η πιο συζητημένη επιστημονική υπόθεση συνδέεται με τον καιρό.

Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες επικράτησε αυτό το καλοκαίρι θερμοκρασία-ρεκόρ. Οι γιατροί εξηγούν ότι η έντονη υπερθέρμανση του οργανισμού μπορεί να επηρεάσει τον υποθάλαμο — την περιοχή του εγκεφάλου που ρυθμίζει το ορμονικό σύστημα. Επιπλέον, η υψηλή θερμοκρασία επιδεινώνει τον ύπνο, εντείνει την αφυδάτωση και αυξάνει το επίπεδο του στρες, και όλα αυτά μπορεί να μετατοπίσουν την ωορρηξία και, κατά συνέπεια, την ημερομηνία έναρξης της περιόδου.

Ωστόσο, αυτή η θεωρία δεν εξηγεί όλες τις περιπτώσεις. Παρόμοιες αναφορές προήλθαν και από περιοχές όπου δεν παρατηρήθηκε ακραία ζέστη.

Εκδοχή №2. Το στρες και η επίδραση των κοινωνικών δικτύων

Οι γυναικολόγοι υπενθυμίζουν ότι ο εμμηνορροϊκός κύκλος είναι εξαιρετικά ευαίσθητος σε οποιεσδήποτε αλλαγές στον οργανισμό.

Μπορούν να τον επηρεάσουν:

η συναισθηματική πίεση·

η αλλαγή ζωνών ώρας·

οι διαταραχές του ύπνου·

οι ασθένειες·

η έντονη σωματική άσκηση·

οι αλλαγές στο σωματικό βάρος·

ορισμένα φάρμακα.

Παράλληλα, οι αλγόριθμοι του TikTok μπορεί να δημιουργούν το φαινόμενο μιας «πληροφοριακής επιδημίας»: αφού δουν αρκετά βίντεο με το ίδιο θέμα, οι χρήστες αρχίζουν να παρακολουθούν πιο προσεκτικά την κατάστασή τους και να παρατηρούν συχνότερα αποκλίσεις που προηγουμένως ενδεχομένως να αγνοούσαν.

Εκδοχή №3. Ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων

Η πιο viral θεωρία υποστηρίζει ότι για όλα ευθύνεται η έναρξη ή η διακοπή λειτουργίας του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων.

Αυτή η υπόθεση δεν έχει καμία επιστημονική τεκμηρίωση.

Οι φυσικοί έχουν εξηγήσει επανειλημμένα ότι η λειτουργία του επιταχυντή στοιχειωδών σωματιδίων δεν μπορεί να επηρεάσει τις βιολογικές διεργασίες ανθρώπων που βρίσκονται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Δεν υπάρχει ούτε μία μελέτη που να συνδέει τη λειτουργία του επιταχυντή με αλλαγές στο ορμονικό υπόβαθρο ή στον εμμηνορροϊκό κύκλο.

Στην πραγματικότητα, αυτή η εκδοχή ανήκει στη διαδικτυακή συνωμοσιολογία.

Τι λέει η επιστήμη

Οι σύγχρονες μελέτες δείχνουν ότι οι διαταραχές του κύκλου εμφανίζονται πολύ συχνότερα απ’ ό,τι συνήθως θεωρείται.

Ως φυσιολογικός θεωρείται ένας κύκλος διάρκειας περίπου 21 έως 35 ημερών, ενώ η διάρκειά του μπορεί να μεταβάλλεται ακόμη και σε απολύτως υγιείς γυναίκες. Η κανονικότητα του κύκλου επηρεάζεται από δεκάδες παράγοντες, επομένως οι μεμονωμένες αποκλίσεις δεν αποτελούν πάντοτε ένδειξη ασθένειας.

Παράλληλα, οι γιατροί τονίζουν ότι αν οι διαταραχές επαναλαμβάνονται για αρκετούς συνεχόμενους μήνες, συνοδεύονται από έντονο πόνο, ασυνήθιστα έντονη αιμορραγία ή παρατεταμένη καθυστέρηση, είναι απαραίτητο να απευθυνθείτε σε γυναικολόγο και όχι να αναζητάτε απαντήσεις αποκλειστικά στα κοινωνικά δίκτυα.

Συμπέρασμα

Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχουν αποδείξεις για την ύπαρξη ενός παγκόσμιου «φαινομένου του Ιουνίου» ως ενιαίου ιατρικού φαινομένου. Πράγματι παρατηρείται έξαρση των δημοσιεύσεων στα κοινωνικά δίκτυα, όμως οι ειδικοί την εξηγούν ως συνδυασμό ατομικών φυσιολογικών παραγόντων, καιρικών συνθηκών, στρες και αυξημένης προσοχής των χρηστών στο θέμα.

Με άλλα λόγια, η τάση υπάρχει — όμως μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν επιστημονικές επιβεβαιώσεις ότι εκατομμύρια γυναίκες αντιμετώπισαν ταυτόχρονα την ίδια αιτία διαταραχής του κύκλου ή ότι σε αυτό έχει οποιαδήποτε σχέση ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων.