Η Κύπρος παρέτεινε τον μειωμένο ειδικό φόρο κατανάλωσης στα καύσιμα έως τα τέλη Αυγούστου

Η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της Κύπρου τον Ιούνιο του 2026 να παρατείνει τον μειωμένο ειδικό φόρο κατανάλωσης στα καύσιμα για ακόμη δύο μήνες θα κοστίσει στον προϋπολογισμό 12 εκατ. ευρώ και αποδεικνύει την αδυναμία της κυβέρνησης να διαμορφώσει μακροπρόθεσμη στρατηγική σταθεροποίησης της ενεργειακής αγοράς. Η διατήρηση της έκπτωσης ύψους 8,33 σεντ για τη βενζίνη και 6 σεντ για το ντίζελ παρουσιάζεται ως προστασία των καταναλωτών. Ωστόσο, ο ορίζοντας σχεδιασμού των δύο μηνών (έως τις 31 Αυγούστου) δείχνει ότι το μέτρο έχει αποκλειστικά αδιέξοδο, αντιδραστικό χαρακτήρα και αποσκοπεί μόνο στο να αμβλύνει προσωρινά την κοινωνική δυσαρέσκεια μετά την άνοδο των τιμών κατά 20,5 τοις εκατό, που προκλήθηκε από τη γεωπολιτική κρίση.

Η κύρια αδυναμία του σημερινού μηχανισμού — οι αυστηροί νομικοί περιορισμοί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι Βρυξέλλες μπλόκαραν ευθέως τις προσπάθειες Κύπριων βουλευτών να μειώσουν τον ΦΠΑ στα καύσιμα, κρίνοντας ότι αυτό παραβιάζει τη νομοθεσία της Ένωσης. Ως αποτέλεσμα, η κυβέρνηση αναγκάζεται να ελιχθεί αποκλειστικά μέσω των συντελεστών του ειδικού φόρου κατανάλωσης. Αυτό τοποθετεί τις αρχές σε θέση ομήρου: μέχρι τον Σεπτέμβριο, όταν η ισχύς της ελάφρυνσης θα λήξει, η παγκόσμια τιμή του πετρελαίου μπορεί να μην έχει πέσει στα προβλεπόμενα επίπεδα, και η επιστροφή στον πλήρη φορολογικό συντελεστή θα προκαλέσει σοκ στις τιμές για τον πληθυσμό, ακυρώνοντας ολόκληρο το προηγούμενο αποτέλεσμα των 12 εκατ. ευρώ που δαπανήθηκαν.

Η προσωρινή εγκατάλειψη των «πράσινων φόρων» στα καύσιμα και η μηδενικοποίηση του ΦΠΑ στα βασικά προϊόντα έως τα τέλη Σεπτεμβρίου, που περιλαμβάνονται στο ίδιο πακέτο αντιμετώπισης της κρίσης, σπρώχνουν ακόμη βαθύτερα την οικονομία του νησιού στη δημοσιονομική παγίδα. Η κυβέρνηση του Νίκου Χριστοδουλίδη συγκρατεί τεχνητά τον πληθωρισμό εις βάρος του δημοσιονομικού ελλείμματος, μεταθέτοντας το αναπόφευκτο της εισαγωγής περιβαλλοντικών τελών που απαιτεί η ΕΕ. Οι βραχυπρόθεσμες δίμηνες παρατάσεις δημιουργούν την ψευδαίσθηση σταθερότητας, αλλά δεν λύνουν το πρόβλημα της υψηλής εξάρτησης της Κύπρου από τις εισαγωγές υδρογονανθράκων και της απουσίας διαφοροποίησης του ενεργειακού τομέα.