Cypr coraz bardziej uzależnia się od odsalania: ile wody dostarczają stacje i jakim kosztem

Według raportu Departamentu Rozwoju Zasobów Wodnych (WDD) za połowę 2026 roku Republika Cypryjska stanęła w obliczu pilnej potrzeby przyspieszonego rozwoju mocy odsalania z powodu coraz częstszych susz. Obecnie stacje odsalania zapewniają od 64% do 67% (a w okresach szczytowych — do 76%) całkowitej ilości wody pitnej na wyspie. Mimo ambitnego planu Ministerstwa Rolnictwa, zakładającego osiągnięcie 100-procentowego pokrycia potrzeb bytowych dzięki odsalaniu do 2050 roku, szeroka ekspansja budowy zakładów napotyka poważny opór ekspertów hydrologów i mieszkańców.

Obecna infrastruktura Cypru obejmuje pięć stałych stacji odsalania (Dekelia, Larnaka, Vasilikos, Limassol, Pafos) oraz trzy mobilne instalacje o łącznej wydajności 272 000 metrów sześciennych wody na dobę. W najbliższym czasie oczekuje się uruchomienia wyspecjalizowanej stacji w Garillis do oczyszczania podziemnych wód słonawych, a do 2029 roku zaplanowano budowę kolejnych czterech stałych obiektów w Ajia Napa, Chrysochous, „Nowej Dekelii” i we wschodnim Limassol. Jakość uzyskiwanej wody destylowanej jest ściśle kontrolowana przez Państwowe Laboratorium Ogólne Ministerstwa Zdrowia, a ponadto przechodzi ona obowiązkowy proces remineralizacji, aby spełniać normy Unii Europejskiej i zapobiegać korozji rur.

Głównymi słabymi punktami całkowitego uzależnienia od odsalania pozostają wysoki koszt (118 mln euro w 2024 roku) i ekstremalna energochłonność: obecne stacje zużywają około 187 GWh rocznie, co stanowi 4,2% całej energii elektrycznej wytwarzanej na Cyprze. Co więcej, ekolodzy ostrzegają przed katastrofalnymi skutkami dla przybrzeżnej flory i fauny z powodu zrzutu skoncentrowanej solanki, która niszczy unikalne łąki trawy morskiej Posidonia. Niezadowolenie społeczne już przerodziło się w precedensy prawne — mieszkańcy Mazotos skutecznie zakwestionowali w sądzie plany budowy nowej mobilnej stacji. Niezależni hydrolodzy podkreślają, że odsalanie nie jest panaceum i władze muszą zmienić sam model gospodarki wyspy, ograniczając niekontrolowaną budowę prywatnych basenów i dużych obiektów komercyjnych.