Η Τουρκία περιορίζει τη ναυσιπλοΐα στη Μαύρη Θάλασσα μετά από σειρά επιθέσεων σε εμπορικά πλοία

Η Τουρκία άρχισε να επιβάλλει περιορισμούς στην κίνηση εμπορικών πλοίων σε ορισμένες περιοχές της Μαύρης Θάλασσας, καθώς σημειώθηκε απότομη αύξηση των επιθέσεων που συνδέονται με τον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Η απόφαση της Άγκυρας αποτέλεσε αντίδραση σε μια κατάσταση κατά την οποία η πολιτική ναυσιπλοΐα βρίσκεται όλο και συχνότερα στη ζώνη των πολεμικών επιχειρήσεων, ενώ ο κίνδυνος για τα πληρώματα και τα φορτηγά πλοία έχει αυξηθεί αισθητά.

Ιδιαίτερη ανησυχία στις τουρκικές αρχές προκάλεσαν οι επιθέσεις σε πλοία που συνδέονται με την Τουρκία. Στις 3 Αυγούστου, drones επιτέθηκαν σε δύο τουρκικά πολιτικά πλοία — τα Yaşar και Nadezhda, τα οποία έπλεαν έχοντας αποπλεύσει από το ρωσικό λιμάνι του Νοβοροσίσκ. Ως αποτέλεσμα, αρκετά μέλη των πληρωμάτων, μεταξύ των οποίων και Τούρκοι πολίτες, τραυματίστηκαν. Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι η ασφάλεια των πολιτών παραμένει η βασική προτεραιότητα της Άγκυρας.

Λίγες ημέρες αργότερα, η κατάσταση κλιμακώθηκε εκ νέου: κοντά στο Νοβοροσίσκ δέχθηκε επίθεση τουρκικό φορτηγό πλοίο, στο οποίο επέβαιναν 22 άνθρωποι. Το πλοίο τυλίχθηκε στις φλόγες και τρία μέλη του πληρώματος τραυματίστηκαν σοβαρά. Όλοι οι επιβαίνοντες απομακρύνθηκαν.

Η Άγκυρα είχε ήδη ζητήσει από τη Μόσχα και το Κίεβο να λάβουν μέτρα για τη διασφάλιση της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας. Η τουρκική κυβέρνηση υπογραμμίζει ότι τα εμπορικά πλοία δεν πρέπει να μετατρέπονται σε στόχους στρατιωτικών επιχειρήσεων, ανεξάρτητα από την πλευρά από την οποία προέρχεται η απειλή.

Η Μαύρη Θάλασσα μετατρέπεται σε έναν από τους πιο επικίνδυνους εμπορικούς διαδρόμους

Η έκταση του προβλήματος ξεπερνά κατά πολύ τα όρια μερικών μεμονωμένων περιστατικών. Σύμφωνα με το Reuters, μόνο τον Ιούλιο η Ουκρανία ανέφερε 35 επιθέσεις σε πλοία στα λιμάνια και 22 επιθέσεις σε πλοία στη θάλασσα, καθώς και 67 πλήγματα σε λιμενικές υποδομές. Για σύγκριση: σε ολόκληρο το 2025 καταγράφηκαν 14 επιθέσεις σε πλοία.

Ως αποτέλεσμα, οι μεταφορείς αρχίζουν να επανεξετάζουν τα δρομολόγιά τους, ενώ το κόστος μεταφοράς αυξάνεται. Το μέσο ημερήσιο κόστος λειτουργίας πετρελαιοφόρων στη Μαύρη Θάλασσα ξεπέρασε μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα τα 300 χιλ. δολάρια, ενώ μόλις μία εβδομάδα νωρίτερα ανερχόταν σε λίγο περισσότερο από 200 χιλ. δολάρια. Παράλληλα, το κόστος της πολεμικής ασφάλισης για την είσοδο σε λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας έφτασε σε ορισμένες περιπτώσεις περίπου στο 2% της αξίας του πλοίου.

Για την παγκόσμια οικονομία, αυτό είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα, καθώς μέσω της Μαύρης Θάλασσας διακινούνται τεράστιες ποσότητες σιτηρών, πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων. Η Ρωσία και η Ουκρανία παραμένουν σημαντικοί παράγοντες της παγκόσμιας αγροτικής αγοράς, ενώ οι ουκρανικές εξαγωγικές διαδρομές μέσω της περιοχής της Οδησσού εξασφαλίζουν πάνω από το 90% των αγροτικών εξαγωγών της χώρας.

Στην πράξη, η Μαύρη Θάλασσα μετατρέπεται σταδιακά σε ακόμη ένα παγκόσμιο «hot spot» για τη ναυσιπλοΐα — μαζί με την Ερυθρά Θάλασσα και τα Στενά του Ορμούζ. Για την Τουρκία, η οποία ελέγχει τα Στενά του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων, η κατάσταση είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη: περαιτέρω κλιμάκωση θα μπορούσε να πλήξει όχι μόνο την ασφάλεια της περιοχής, αλλά και τις διεθνείς προμήθειες τροφίμων και ενεργειακών πόρων.