Η Κύπρος εν μέσω νέου κύματος αβεβαιότητας: θα αντέξει η οικονομία την αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ;

Καθώς η Ευρώπη παλεύει εκ νέου με τον πληθωρισμό και τις συνέπειες της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, η οικονομία της Κύπρου εμφανίζεται αισθητά πιο ανθεκτική από τις περισσότερες χώρες της ευρωζώνης. Ωστόσο, τα πρώτα σημάδια επιβράδυνσης είναι ήδη ορατά: η ζήτηση για δάνεια μειώνεται, ο τουριστικός τομέας αντιδρά νευρικά στη γεωπολιτική, ενώ η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ετοιμάζεται για μια νέα σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής.

Η Κύπρος παραμένει ένας από τους πρωταγωνιστές της ανάπτυξης στην ευρωζώνη

Σύμφωνα με την εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μετά από αύξηση του ΑΕΠ κατά 3,8% το 2025, η οικονομία της Κύπρου θα αναπτυχθεί ακόμη κατά 2,3% το 2026 και κατά 2,7% το 2027. Για σύγκριση: η ανάπτυξη της οικονομίας της ευρωζώνης συνολικά παραμένει κάτω από 1%.

Κύριος κινητήρας της οικονομίας παραμένει η εσωτερική κατανάλωση. Η ανεργία διατηρείται στο 4,2% — το χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας.

Ταυτόχρονα, παραμένουν οι κίνδυνοι. Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει ήδη οδηγήσει σε αισθητή μείωση της τουριστικής ροής. Για μια χώρα όπου ο τουρισμός παραμένει ο σημαντικότερος κλάδος, αυτό αποτελεί σοβαρό παράγοντα αβεβαιότητας.

Παράλληλα, η οικονομία γίνεται σταδιακά πιο διαφοροποιημένη. Ο τομέας της πληροφορικής διαμορφώνει ήδη περίπου το 14,4% της προστιθέμενης αξίας και μειώνει σταδιακά την εξάρτηση της χώρας από τον τουρισμό.

Τα δημόσια οικονομικά φαίνονται ισχυρότερα από ποτέ

Μέχρι πριν από μερικά χρόνια, η Κύπρος συνδεόταν με την κρίση χρέους. Σήμερα η κατάσταση έχει αλλάξει ριζικά.

Το πλεόνασμα του προϋπολογισμού διαμορφώθηκε στο 3,4% του ΑΕΠ το 2025 και θα παραμείνει θετικό τα επόμενα χρόνια. Το δημόσιο χρέος έχει ήδη υποχωρήσει κάτω από το 60% του ΑΕΠ και, σύμφωνα με τις προβλέψεις, θα μειωθεί στο 50,4% το 2026 και στο 45,5% το 2027.

Η εμπιστοσύνη των επενδυτών παραμένει υψηλή: η πρόσφατη έκδοση κρατικών ομολόγων ύψους 1 δισ. ευρώ υπερκαλύφθηκε 16 φορές.

Οι τράπεζες βρίσκονται στην καλύτερη κατάσταση των τελευταίων ετών

Το κυπριακό τραπεζικό σύστημα σήμερα εμφανίζεται σημαντικά ισχυρότερο από ό,τι μετά την κρίση του 2013.

Ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας CET1 έφθασε το 25,8% — το καλύτερο αποτέλεσμα μεταξύ των χωρών της ΕΕ. Η απόδοση ιδίων κεφαλαίων διαμορφώνεται στο 14,2%, ενώ ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι 9,6%.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων μειώθηκε στο 1,6%, καταγράφοντας για πρώτη φορά χαμηλότερο επίπεδο από τον μέσο όρο της ΕΕ.

Ωστόσο, εμφανίζονται σημάδια επιφυλακτικότητας από το κοινό. Αν τον Μάρτιο ο όγκος της νέας δανειοδότησης αυξήθηκε κατά περισσότερο από 528 εκατ. ευρώ, τον Απρίλιο η αύξηση ήταν μόλις 40 εκατ. ευρώ. Η στεγαστική και η καταναλωτική πίστη άρχισαν να επιβραδύνονται, γεγονός που δείχνει αυξημένη επιφυλακτικότητα των νοικοκυριών.

Θα αυξήσει η ΕΚΤ τα επιτόκια;

Αυτό ακριβώς το ερώτημα απασχολεί σήμερα τόσο τους τραπεζίτες όσο και τους δανειολήπτες.

Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη ξεπέρασε εκ νέου το 3%, γεγονός που ενισχύει την πιθανότητα αύξησης του επιτοκίου της ΕΚΤ ήδη στο άμεσο μέλλον. Το πιο πιθανό σενάριο — αύξηση του επιτοκίου κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες, από 2,0% σε 2,25%.

Εάν η πληθωριστική πίεση παραμείνει, το επιτόκιο μπορεί να φθάσει το 2,50% έως το τέλος του έτους.

Για την Κύπρο αυτό σημαίνει ακριβότερα δάνεια, περαιτέρω ψύχρανση της αγοράς ακινήτων και μείωση της καταναλωτικής δραστηριότητας. Την ίδια στιγμή, οι τράπεζες θα συνεχίσουν να επωφελούνται από το υψηλό επιτοκιακό περιθώριο και θα διατηρήσουν υψηλή κερδοφορία.

Το κύριο

Παρά τους εξωτερικούς κινδύνους, η Κύπρος εισέρχεται στο δεύτερο μισό του 2026 με ισχυρά δημόσια οικονομικά, χαμηλή ανεργία και ένα από τα πιο ανθεκτικά τραπεζικά συστήματα της Ευρώπης.

Το βασικό ερώτημα των επόμενων μηνών δεν είναι αν η οικονομία θα μπορέσει να αντέξει την αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ. Με βάση τα τρέχοντα στοιχεία, θα μπορέσει. Πολύ πιο σημαντικό είναι πόσο παρατεταμένη θα αποδειχθεί η γεωπολιτική αστάθεια και η πληθωριστική πίεση που σήμερα καθορίζουν την οικονομική ατζέντα όχι μόνο για την Κύπρο, αλλά και για ολόκληρη την Ευρώπη.