KUZEY KIBRIS’TA ET SATIŞLARI BEŞ YILDA %70 DÜŞTÜ, TÜKETİCİLER KEMİĞE YÖNELDİ

Kuzey Kıbrıs’ta son beş yılda et satışları yaklaşık %70 düştü: Alıcılar pirzolayı adetle alırken, bazı müşteriler kasaplardan kemik istiyor. Kasap dükkânı sahipleri, YENİDÜZEN gazetesinin gerçekleştirdiği ankette bu durumu anlattı.

Kasap Azmi Erkasap, yaz aylarında talebin daha da düştüğünü belirterek şöyle konuştu: «Eskiden her hafta sonu herkes mangal yakardı, şimdi mangal yakılmıyor». Erkasap’a göre alıcılar et almak için, canlı hayvanın iki kat daha ucuz olduğu Kıbrıs Cumhuriyeti’ne gidiyor; canlı ağırlığın kilogram fiyatındaki fark 200 liraya kadar çıkıyor.

Meslektaşı Ali Onbaşı ise süreci şöyle aktarıyor: Beş yıl önce dükkânındaki satışlar %40 geriledi, bugün düşüş %70’e ulaştı ve %100’e yaklaşıyor. Canlı ağırlığın kilogram fiyatı bu süre içinde 300 liradan 500 liraya yükselirken, kasap için etin kilogram maliyeti satış fiyatı yaklaşık 1.200 lira iken 1.150 lira civarında bulunuyor.

Onbaşı diğer masraflara da dikkat çekiyor: Kesim özel mezbahada yapılmak zorunda; küçükbaş hayvanlar için 650 lira, büyükbaş hayvanlar için ise 5.000 lira ödeniyor. Kasaplar devlet desteği almazken vergi ödüyor ve ciro üzerinden %2 kesinti yapılıyor. Kıbrıs Cumhuriyeti ile fiyat farkını ise orada yemlerin tonla satılması ve hayvan yetiştiricilerinin maliyetlerinin daha düşük olmasıyla açıklıyor.

40 yıldır kasaplık yapan Ahmet Kamkam, talepteki değişimi farklı bir şekilde anlatıyor: Müşteriler pirzolaların adetle kesilmesini istiyor — «beş tane, on tane» — ve dört kişilik bir aile için mangal masrafı yaklaşık 10.000 lirayı buluyor. Kamkam’a göre son bir yılda kemiğe talep oluştu: Daha önce kemikleri çöpe atarken şimdi ücretsiz dağıtıyor; bazı süpermarketler ise kemikleri tartıyla satıyor.

Kasaplar fiyat artışını akaryakıt, elektrik ve su fiyatlarındaki yükselişle ilişkilendiriyor. Kamkam, bir ton suyun 70 liraya mal olduğunu, aylık elektrik faturasının ise 130.000 liraya ulaştığını ve bunun 50.000 lirasının mandırasına ait olduğunu söylüyor. Üçü de et fiyatlarının düşürülmesi için hayvan yetiştiricilerinin, satıcıların ve devletin birlikte hareket etmesi gerektiği görüşünde.