İtalya’daki bir manastırda iki yüz yıldan eski Coca-Cola tarifi bulundu

Coca-Cola’nın kökeniyle ilgili hikâye beklenmedik bir gelişme kazandı. Floransa’daki San Marco Manastırı’nda, içeriğiyle ünlü Amerikan gazozunun öncülüne şaşırtıcı derecede benzeyen bir içeceğin tarifini içeren arşiv belgesi bulundu. Keşif şimdiden hararetli tartışmalara yol açtı: Dünyanın en ünlü içeceklerinden birinin İtalyan kökleri olabilir mi?

Manastırın yüzyıllar öncesine uzanan arşivini incelerken, manastır başrahibi Peder Manuel Russo, XIX. yüzyıla ait eski bir reklam broşürü buldu. Broşürde, elixir vinoso ricostituente adı verilen, yani “canlandırıcı şarap iksiri”nin tarifi anlatılıyordu. İçeriğinde koka yaprakları, kola cevizleri ve şarap bulunuyordu. İçecek, yorgunluğa, güçsüzlüğe ve yaşa bağlı rahatsızlıklara karşı bir ilaç olarak tanıtılıyordu.

Tarihçilerin dikkatini özellikle koka yaprakları ile kola cevizlerinin bir arada kullanılması çekti. Amerikalı eczacı John Pemberton, 1885 yılında koka yaprağı özü, kola cevizleri ve şarap içeren alkollü bir tonik olan Pemberton's French Wine Coca’yı yarattı. Bir yıl sonra, Georgia eyaletinde “kuru yasa”nın yürürlüğe girmesinin ardından, tarifteki alkolü çıkararak yerine tatlı şurup ve gazlı su ekledi. Coca-Cola böyle ortaya çıktı.

Tarifler arasındaki çarpıcı benzerliğe rağmen Pemberton’ın özellikle Floransa’daki iksirden haberdar olduğuna dair hiçbir kanıt bulunmuyor. Üstelik Peder Russo da aceleci sonuçlara varılmaması çağrısında bulunuyor. Ona göre XIX. yüzyılda koka bazlı içecekler Avrupa’da oldukça yaygındı ve manastır eczanesi de benzer versiyonlardan yalnızca birini üretiyordu.

İksirin tarifinin yanı sıra araştırmacılar, iksire ait boş şişeler ve bunun manastır eczanesinin en popüler ürünlerinden biri olduğunu gösteren belgeler de buldu. Diğer sıra dışı buluntular arasında tıbbi oksijen, konyak ve arıtılmış petrol ispirtosuna ait eski etiketler ile birkaç yüzyıldır eczanenin tavanında nadir egzotik içeriklerin sembolü olarak asılı duran kurutulmuş bir Nil timsahı da yer alıyor.

Bu keşif Coca-Cola tarihini yeniden yazmıyor, ancak ünlü içeceğin yoktan var olmadığını gösteriyor. Coca-Cola’nın öncülleri, efsanevi Amerikan gazozu ortaya çıkmadan çok önce Avrupa’da popüler olan çok sayıdaki eczane toniği ve iksiriydi.