“Kendi için çalış” — en büyük mitlerden biri: 30 yıllık bir araştırma

«Kendi için çalış», «kendi patronun ol», «kendi işini kur ve ofisi unut» — bu tavsiyeler onlarca yıl boyunca başarının evrensel formülü olarak kabul edildi. Ancak yeni ve kapsamlı bir araştırma, birçok insan için girişimciliğin yalnızca zenginlik getirmediğini, aynı zamanda onları daha az mutlu ettiğini gösterdi.

Araştırmayı Calgary Üniversitesi'nden bir bilim insanı grubu yürüttü ve 12 686 Amerikalının kariyer yolunu 30 yılı aşkın bir süre boyunca analiz etti. Bu, girişimcilik ve bunun insan yaşamı üzerindeki etkilerine adanmış en uzun bilimsel çalışmalardan biri.

Sonuçlar, iş dünyasında yaygın olarak düşünüldüğünden çok daha az ilham vericiydi.

Bilim insanları, girişimcilerin aslında tek tip bir grup olmadığını tespit etti. Kimileri tam anlamıyla şirketler kurup gerçekten finansal başarıya ulaşırken, kimileri yıllarca kendi hesabına çalışıyor ama gelirlerinde ve yaşam kalitelerinde belirgin bir artış görmüyor.

Araştırmacılar dört temel kariyer senaryosu belirledi. Katılımcıların çoğu — yaklaşık %69'u — neredeyse hiçbir zaman iş dünyasında yer almadı. Bir diğer %6'sı genç yaşta kendi işini kurdu ve uzun yıllar girişimci olarak kaldı. Yaklaşık %12'si iş hayatında girişimciliği denedi, ancak daha sonra yeniden ücretli çalışmaya döndü. Yaklaşık %13'lük bir kesim ise kendi işini 35 yaşından sonra kurmaya karar verdi.

En önemli sonuç yaşla değil, işin türüyle ilgili.

Çalışanları olan, uzun vadeli gelişim stratejisine sahip kayıtlı şirketler kuran kişiler ortalama olarak daha fazla kazandı ve yaşamlarından daha memnun oldu. Bu etki, özellikle uzun yıllar boyunca iş yapanlarda daha belirgin görüldü.

Serbest çalışanlar ve küçük, resmî olmayan projelerin sahipleri için tablo tamamen farklıydı. Onlar için girişimcilik, çoğu zaman sıradan bir işe kıyasla belirgin bir finansal avantaj sağlamadı. Dahası, yaşam doyumu düzeyi birçok kişide daha düşük çıktı.

En kaygı verici göstergeler, orta yaşta bağımsız işe atılmaya karar verenler arasında kaydedildi. Bu grup daha sık stres, finansal istikrarsızlık ve hayal kırıklığıyla karşılaştı; buna karşın araştırmacılar gelirlerde belirgin bir artış tespit etmedi.

Çalışmanın yazarlarına göre, birçok girişimci iş dünyasına büyük fırsatlar nedeniyle değil, iş piyasasında perspektif görmedikleri için yöneliyor. Bir kişi iyi bir iş bulmakta ya da kariyer basamaklarında ilerlemekte zorlandığında, kendi işi zorunlu bir alternatif hâline geliyor. Ancak özgürlükle birlikte sürekli riskler, sorumluluk ve güvencenin yokluğu da geliyor.

İlginç bir şekilde, gelecekteki girişimcilik başarısının başlıca faktörlerinden biri hiç de aile parası olmadı. Çok daha önemli olan, ebeveynlerin kişisel örneğiydi. İş sahibi ailelerin yanında büyüyen insanlar, yetişkinlikte girişimci olma konusunda çok daha sık öne çıktı.

Elde edilen sonuçlar, modern iş piyasasının en popüler mitlerinden birini sorgulatıyor. Kendi işin gerçekten finansal bağımsızlığa götürebilir, ancak yalnızca belirli koşullar altında. Birçok insan için kendi için çalışmak özgürlüğe giden bir yol değil, istikrarlı maaşı stres, fazla mesai ve sürekli belirsizlikle değiştirmek anlamına geliyor.

Araştırmanın yazarları şunu vurguluyor: asıl soru, bir iş kurup kurmamak değil, kişinin tam olarak nasıl bir iş kurduğu ve neden buna karar verdiği. Başarı olasılığını belirleyen de girişimciliğin kendisi değil, tam olarak budur.