Kıbrıs Yüksek Mahkemesi, 1974'ten beri kayıp olan iki kişi davasında devleti 100.000 avro ödemeye mahkûm etti

Kıbrıs Yüksek Mahkemesi, Stroggylos köyünde 15 Ağustos 1974'te kaybolan iki kişinin davasında Kıbrıs Cumhuriyeti'nin İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nin 2. ve 3. maddelerini ihlal ettiğine oybirliğiyle karar verdi. Devlet, yakınlarına manevi tazminat ve yargılama giderleri olarak 100.000 avro ödemeye mahkûm edildi.

Her iki erkek de silahsızdı. Mahkemeye sunulan ifadeye göre, onları köyden götürenler askerler değil, Kıbrıs Cumhuriyeti vatandaşı olan köy sakinleriydi. Kayıp kişilerin akıbeti hâlâ bilinmiyor.

Karar, ailelerin 2009 yılında açtığı davayı reddeden Lefkoşa Bölge Mahkemesi'nin 2017 tarihli kararını bozdu. Yüksek Mahkeme, devletin hedefe yönelik, uzmanlaşmış ve kapsamlı bir soruşturma yürütmediği ve kayıp kişilerle ilgili tüm davalara aynı yaklaşımın bu davanın “özel koşullarına uyarlanmadığı” sonucuna vardı.

Mahkeme ayrıca, etkili soruşturma yürütme yükümlülüğünün suçun devlet makamları ya da özel kişiler tarafından işlenmiş olmasından bağımsız olarak geçerli olduğuna işaret etti. Kayıp Kişiler Komitesi'nin çalışmaları, Sözleşme'nin 2. maddesinin gereklerini karşılamıyor: Komitenin yetkisi, kişinin hayatta mı yoksa ölmüş mü olduğunu belirlemekle sınırlı ve suçluları bulmayı kapsamıyor. Mahkeme, 1974 olaylarının ardından yaşanan kaosu gerekçe olarak kabul etmedi.

Kararda, “Devletin makul bir süre içinde etkili bir soruşturma yürütememesi, başvurucuları gerçeği öğrenme imkânından onlarca yıl boyunca mahrum bıraktı” ve onları “dinmeyen bir acı içinde” bıraktı ifadelerine yer verildi. Mahkeme, parasal tazminatın bir menfaat sağlamak amacıyla değil, ihlalin kabulü ve yakınların yitirdiği onurun iade edilmesine yönelik bir girişim olarak hükmedildiğini belirtti.