Προς τη συζήτηση για το μέλλον της Κερύνειας στο πλαίσιο της διαπραγματευτικής διαδικασίας

Ενόψει της επετείου των γεγονότων του 1974, η ελληνοκυπριακή εφημερίδα Simerini δημοσίευσε άρθρο της ερευνήτριας Φανούλας Αργύρου, αφιερωμένο στην ανάλυση της στάσης της πολιτικής ηγεσίας της Κυπριακής Δημοκρατίας απέναντι στην περιοχή της Κερύνειας κατά τη διάρκεια των πολυετών διαπραγματεύσεων.

Η συγγραφέας επισημαίνει τη διάσταση ανάμεσα στην δημόσια ρητορική των κομματικών ηγετών, που δήλωναν την ανάγκη επιστροφής όλων των εδαφών, και στην πραγματική τους ετοιμότητα για συμβιβασμούς. Στο άρθρο σημειώνεται ότι η αποδοχή από τις κύριες πολιτικές δυνάμεις της δικοινοτικής διζωνικής ομοσπονδίας προϋπέθετε εξαρχής παραχωρήσεις που δυσχέραιναν την πλήρη επιστροφή των εκτοπισμένων στα σπίτια τους.

Ως τεκμηρίωση παρατίθενται αποχαρακτηρισμένα αρχεία του βρετανικού Foreign Office. Σύμφωνα με διπλωματικά τηλεγραφήματα του Απριλίου 1977, η παράδοση του «διζωνικού χάρτη» στην τουρκική πλευρά στη Βιέννη είχε εγκριθεί από τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο. Στους βρετανικούς διπλωματικούς κύκλους η κίνηση αυτή θεωρήθηκε ως ρεαλιστική αναγνώριση της πολιτικής πραγματικότητας: τα προτεινόμενα σύνορα έδειχναν ξεκάθαρα ότι σημαντικό μέρος των προσφύγων, πρωτίστως από την Κερύνεια, δεν θα μπορούσε να επιστρέψει και ότι το κράτος θα έπρεπε να επικεντρωθεί στην αποκατάστασή τους στο νότιο τμήμα του νησιού.

Στην публикаσία παρατίθενται επίσης επίσημα στοιχεία του Κτηματολογίου Κύπρου από τον Αύγουστο του 1975, τα οποία εκείνη την περίοδο οι Βρετανοί διπλωμάτες αναγνώριζαν ως ακριβή. Σύμφωνα με αυτά τα στατιστικά στοιχεία, το ποσοστό της τουρκικής ιδιοκτησίας γης στο νησί ανερχόταν σε 12,3% (στην περιοχή της Κερύνειας — 12,7%), ενώ στους Ελληνοκυπρίους ανήκε το 61% της γης. Ο συγγραφέας επισημαίνει ότι, παρά αυτά τα νομικά και οικονομικά δεδομένα ιδιοκτησίας, οι Κύπριοι διαπραγματευτές, στο πλαίσιο της αναζήτησης συμβιβασμού, συμφώνησαν να συζητήσουν τον εδαφικό διαχωρισμό σε ζώνες με βάση την πραγματική κατάσταση που διαμορφώθηκε μετά το 1974.