Στην Κύπρο περίπου 30.000 εγκαταλελειμμένα κτίρια θα μπορούσαν να επαναχρησιμοποιηθούν

Στην Κύπρο υπάρχουν περίπου 30.000 κτίρια που ουσιαστικά δεν χρησιμοποιούνται, αλλά θα μπορούσαν να ανακαινιστούν και να επαναχρησιμοποιηθούν. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Επιστημονικού Τεχνικού Επιμελητηρίου Κύπρου (ΕΤΕΚ), αυτό θα μπορούσε να συμβάλει εν μέρει στην αντιμετώπιση του προβλήματος της έλλειψης κατοικιών, ιδιαίτερα για τους ανθρώπους που δεν μπορούν να αγοράσουν ακίνητο και είναι αναγκασμένοι να νοικιάζουν.

Ο πρώην πρόεδρος της κοινοβουλευτικής επιτροπής Περιβάλλοντος, Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, μελέτησε την εμπειρία άλλων χωρών της ΕΕ και πρότεινε μέτρα που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν στην Κύπρο.

Όπως ανέφερε, το ενδιαφέρον του για το πρόβλημα προέκυψε μετά τη μετακόμισή του στην περιοχή Άγιος Ανδρέας στη Λευκωσία, όπου διαπίστωσε την ύπαρξη μεγάλου αριθμού εγκαταλελειμμένων κτιρίων, μεταξύ των οποίων και παλαιών αρχοντικών. Αργότερα διαπίστωσε ότι παρόμοια κατάσταση επικρατεί σε πολλές περιοχές του νησιού.

Στην Ιρλανδία προσφέρονται στους ιδιοκτήτες επιχορηγήσεις έως 50.000 ευρώ για την ανακαίνιση κενών ακινήτων και έως 70.000 ευρώ για την αποκατάσταση εγκαταλελειμμένων ακινήτων. Στη Γαλλία, σε περιοχές με υψηλή ζήτηση για κατοικίες, ισχύει ειδικός φόρος για τις κενές κατοικίες. Στην Ισπανία, οι δήμοι μπορούν, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να αυξήσουν τον φόρο για ακίνητα που δεν χρησιμοποιούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα. Στην Πορτογαλία λειτουργεί ειδικό ταμείο για την αποκατάσταση και την επαναχρησιμοποίηση κτιρίων.

Στην Κύπρο, το Υπουργείο Εσωτερικών παρέχει σήμερα έως 40.000 ευρώ για την ανακαίνιση κατοικίας με τρία υπνοδωμάτια.

Ο Θεοπέμπτου προτείνει τη δημιουργία, σε κάθε δήμο και κοινότητα, μητρώου κενών, εγκαταλελειμμένων και επικίνδυνων κτιρίων, σε συνεργασία με το Υπουργείο Εσωτερικών και τις αρμόδιες τεχνικές υπηρεσίες.

Παράλληλα, προτείνεται η分类 των κτιρίων σε διάφορες κατηγορίες: κτίρια που αποτελούν κίνδυνο, κτίρια κατάλληλα για ανακαίνιση, κτίρια με αρχιτεκτονική ή ιστορική αξία, καθώς και κτίρια που βρίσκονται κοντά σε σχολεία, στάσεις λεωφορείων, τοπικά κέντρα και περιοχές με υψηλή ζήτηση για οικονομικά προσιτές κατοικίες.

Κατά την άποψη του Θεοπέμπτου, αυτό θα επιτρέψει στους δήμους να καθορίζουν προτεραιότητες και να ασχολούνται με τα κτίρια συστηματικά, αντί να αντιδρούν μόνο στις καταγγελίες που υποβάλλονται.

Προτείνει επίσης τον συνδυασμό οικονομικών κινήτρων με ορισμένες υποχρεώσεις για τους ιδιοκτήτες. Στους ιδιοκτήτες που επιθυμούν να επαναφέρουν τα ακίνητά τους σε χρήση θα μπορούσαν να παρέχονται ταχύτερες τεχνικές συμβουλές, απλουστευμένες διαδικασίες και στοχευμένη οικονομική στήριξη.

Ως παράδειγμα αναφέρει τα προγράμματα «Εξοικονομώ και Αναβαθμίζω» που εφαρμόζονται στην Κύπρο και έχουν ως στόχο τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας των κτιρίων. Κατά την άποψή του, παρόμοιοι μηχανισμοί θα μπορούσαν να προσαρμοστούν για την αποκατάσταση κενών και εγκαταλελειμμένων ακινήτων.

Τέτοια κτίρια, ιδιαίτερα όσα βρίσκονται στα κέντρα των πόλεων και σε παλιές κατοικημένες περιοχές, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για οικονομικά προσιτές κατοικίες, φοιτητικές εστίες, μικρά καταστήματα, πολιτιστικές εκδηλώσεις και άλλες ανάγκες της κοινωνίας.

Μεταξύ των πιθανών χρήσεων, ο Θεοπέμπτου αναφέρει τη μακροχρόνια μίσθωση, τη συνεργασία του κράτους ή των δήμων με τους ιδιοκτήτες, τις κοινωνικές επιχειρήσεις, καθώς και τη μετατροπή αχρησιμοποίητων δημοτικών κτιρίων.

Για τις μικρές και μεσαίες εργασίες επισκευής προτείνει την καθιέρωση ταχείας διαδικασίας έκδοσης αδειών. Όπως αναφέρει, πολλά κτίρια δεν χρειάζονται μεγάλης κλίμακας ανακατασκευή. Σε αρκετές περιπτώσεις αρκεί να πραγματοποιηθεί έλεγχος της κατασκευής, να απομακρυνθούν επικίνδυνα υλικά και απορρίμματα, να γίνουν βασικές επισκευές, να βελτιωθεί η ενεργειακή αποδοτικότητα, να εξασφαλιστεί η προσβασιμότητα για τα άτομα με αναπηρία και να αποκατασταθούν οι απαραίτητες υποδομές.

Ο Θεοπέμπτου θεωρεί επίσης απαραίτητη τη δημοσίευση στοιχείων σχετικά με τον αριθμό των καταγεγραμμένων εγκαταλελειμμένων κτιρίων, τον αριθμό των ακινήτων που έχουν χαρακτηριστεί επικίνδυνα, καθώς και πόσα κτίρια καθαρίστηκαν, ανακαινίστηκαν, επαναχρησιμοποιήθηκαν ή αξιοποιήθηκαν για κοινωνικούς σκοπούς.

Κατά την άποψή του, ένα τέτοιο σύστημα θα καταστήσει το έργο των δήμων πιο διαφανές και ταυτόχρονα θα τους βοηθήσει να εξασφαλίζουν χρηματοδότηση για την αποκατάσταση των ακινήτων.