Na Cyprze około 30 tysięcy opuszczonych budynków może zostać przywróconych do użytkowania

Na Cyprze znajduje się około 30 tysięcy budynków, które faktycznie nie są użytkowane, ale mogłyby zostać wyremontowane i przywrócone do użytkowania. Według szacunków Cypryjskiej Izby Naukowo-Technicznej (ETEK) mogłoby to częściowo rozwiązać problem niedoboru mieszkań, zwłaszcza w przypadku osób, których nie stać na zakup nieruchomości i które muszą wynajmować mieszkania.

Były przewodniczący parlamentarnej komisji ds. środowiska Charalambos Teopemptu przeanalizował doświadczenia innych państw UE i zaproponował rozwiązania, które mogłyby zostać zastosowane na Cyprze.

Jak powiedział, zainteresował się tym problemem po przeprowadzce do dzielnicy Agios Andreas w Nikozji, gdzie odkrył dużą liczbę opuszczonych budynków, w tym zabytkowych rezydencji. Później ustalił, że podobna sytuacja występuje w wielu rejonach wyspy.

W Irlandii właścicielom oferuje się dotacje w wysokości do 50 tysięcy euro na remont pustostanów oraz do 70 tysięcy euro na renowację opuszczonych nieruchomości. We Francji w rejonach o wysokim popycie na mieszkania obowiązuje specjalny podatek od pustych domów. W Hiszpanii władze lokalne mogą, pod pewnymi warunkami, podwyższać podatek od nieruchomości, które przez długi czas nie są użytkowane. W Portugalii działa specjalny fundusz na rzecz renowacji i ponownego wykorzystania budynków.

Na Cyprze Ministerstwo Spraw Wewnętrznych oferuje obecnie do 40 tysięcy euro na remont lokalu mieszkalnego z trzema sypialniami.

Teopemptu proponuje utworzenie w każdej gminie i społeczności rejestru pustych, opuszczonych i niebezpiecznych budynków, we współpracy z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych oraz właściwymi służbami technicznymi.

Jednocześnie proponuje podzielić budynki na kilka kategorii: stanowiące zagrożenie, nadające się do remontu, mające wartość architektoniczną lub historyczną, a także położone w pobliżu szkół, przystanków autobusowych, lokalnych centrów i rejonów o wysokim popycie na przystępne cenowo mieszkania.

Zdaniem Teopemptu pozwoli to gminom ustalać priorytety i zajmować się budynkami w sposób systemowy, zamiast reagować wyłącznie na napływające skargi.

Proponuje on również połączenie zachęt finansowych z określonymi obowiązkami właścicieli. Właścicielom, którzy chcą przywrócić nieruchomość do użytkowania, można zaoferować przyspieszone konsultacje techniczne, uproszczone procedury i ukierunkowaną pomoc finansową.

Jako przykład wskazuje funkcjonujące na Cyprze programy «Oszczędność i modernizacja», ukierunkowane na poprawę efektywności energetycznej budynków. Jego zdaniem podobne mechanizmy można dostosować do renowacji pustych i opuszczonych nieruchomości.

Takie budynki, zwłaszcza położone w centrach miast i starych dzielnicach mieszkaniowych, mogłyby zostać wykorzystane na przystępne cenowo mieszkania, akademiki, małe sklepy, wydarzenia kulturalne i inne potrzeby społeczne.

Wśród możliwych sposobów wykorzystania Teopemptu wymienia długoterminowy wynajem, partnerstwo państwa lub gmin z właścicielami, przedsiębiorstwa społeczne, a także adaptację nieużytkowanych budynków komunalnych.

W przypadku małych i średnich prac remontowych proponuje wprowadzenie przyspieszonej procedury wydawania pozwoleń. Jak powiedział, wiele budynków nie wymaga kompleksowej przebudowy. W niektórych przypadkach wystarczy przeprowadzić ekspertyzę konstrukcji, usunąć niebezpieczne materiały i odpady, wykonać podstawowy remont, poprawić efektywność energetyczną, zapewnić dostępność dla osób z niepełnosprawnościami oraz odtworzyć niezbędne instalacje.

Teopemptu uważa również za konieczne publikowanie danych o liczbie zarejestrowanych opuszczonych budynków, liczbie obiektów uznanych za niebezpieczne, a także o tym, ile budynków zostało oczyszczonych, wyremontowanych, przywróconych do użytkowania lub wykorzystanych do celów społecznych.

Jego zdaniem taki system zwiększy przejrzystość pracy gmin, a jednocześnie pomoże im pozyskiwać finansowanie na renowację obiektów.