Cypr zapłacił już 20,4 mln euro za połączenie promowe z Grecją

Szef firmy Scandro Holding Ltd obsługującej połączenie promowe między Cyprem a Grecją ostrzegł, że 2027 rok może być ostatnim rokiem funkcjonowania tego połączenia, jeśli rząd nie przedłuży państwowej dotacji. Jak powiedział dyrektor generalny firmy Charalambos Manoli, pierwotnego celu — stworzenia samodzielnego połączenia, które mogłoby funkcjonować bez państwowego wsparcia — nie udało się osiągnąć. Jego zdaniem głównym problemem jest niski popyt.

Połączenie promowe funkcjonuje od końca maja do początku września, jednak, jak powiedział Manoli, nawet w tym okresie popyt pozostaje niski, a statki są w pełni zapełnione dopiero w sierpniu. Trzy miesiące nie wystarczają do uzyskania niezbędnych przychodów, a przez resztę czasu statek w większości stoi bezczynnie, ponieważ nie może być wykorzystywany na innych trasach.

Dodatkowym problemem są zmiany w europejskich wymogach. Manoli zaznaczył, że pod koniec 2029 roku promy stracą zwolnienie z opłat za emisję dwutlenku węgla, co doprowadzi do wzrostu kosztów. Jako dodatkowy czynnik hamujący wymienił wzrost cen paliwa. Cypryjska Izba Obrachunkowa prezentuje jednak inne stanowisko. W jej najnowszym raporcie stwierdzono, że wysokość państwowej dotacji była wyższa, niż było to konieczne, a sposób jej przyznawania tworzył dla firmy bodźce, które nie sprzyjały rozwojowi połączenia.

Izba Obrachunkowa wskazała w szczególności, że gwarantowana przez państwo rekompensata za niesprzedane bilety przyniosła skutek przeciwny do zamierzonego. Zdarzało się również, że bilety nie były dostępne w sprzedaży, mimo że statek był zapełniony tylko w 69%. Krytyce poddano także system rezerwacji. Na przykład pasażer podróżujący samotnie może zarezerwować kabinę czteroosobową taniej niż jednoosobową. Ponadto anulowanie biletu nie wiąże się z żadną karą.

Według danych Izby Obrachunkowej państwowa dotacja pokrywa około 93% kosztów i mogłaby być niższa. Firma otrzymuje 5,47 mln euro rocznej rekompensaty, a także 6% przychodów ze sprzedaży biletów.

Od uruchomienia połączenia w 2022 roku Komisja Europejska zatwierdziła pomoc pań państwa na okres trzech lat. Później program przedłużono o kolejne trzy lata — do 2027 roku. Od 2028 roku połączenie promowe powinno funkcjonować samodzielnie, pokrywając koszty ze sprzedaży biletów i innych przychodów firmy.

W latach 2022–2025 państwo wypłaciło firmie łącznie 20,4 mln euro:

— 2022 rok — 5 208 952,76 euro
— 2023 rok — 5 211 755,35 euro
— 2024 rok — 4 847 054,78 euro
— 2025 rok — 5 171 317,62 euro