Yapay zekâ, zayıf notlar alan bir kuşak yarattı

ABD’nin en prestijli üniversitelerinden biri olan University of California, Berkeley’de, bilgisayar bilimlerinde temel dersleri geçemeyen öğrenci sayısında keskin bir artış kaydedildi. Öğretim üyeleri bu durumu birden fazla faktöre bağlıyor: yapay zekânın aşırı kullanımı, matematik hazırlık düzeyindeki düşüş ve öğretim kadrosundaki yetersizlik.

Özellikle 2026 bahar döneminin sonuçları endişe yarattı. Üniversite istatistiklerine göre, CS 10 dersinde başarısız not alan öğrencilerin oranı yüzde 35,3’e ulaştı. Daha ileri düzeydeki CS 61A dersinde bu gösterge yüzde 10,6 oldu. Karşılaştırma için: önceki iki yılda bu derslerdeki başarısızlık oranı yüzde 10’u geçmiyordu. Üstelik fakültenin iç yönergeleri, benzer derslerde D ve F notlarının oranının yaklaşık yüzde 7 seviyesinde olmasını öngörüyor.

Öğretim görevlisi Dan Garcia’ya göre, başlıca nedenlerden biri ChatGPT, Claude ve Gemini gibi dil modellerinin kullanımındaki hızlı artış oldu. Bazı öğrenciler yapay zekâ yardımıyla kopya çekerken yakalandı ve disiplin soruşturmasına sevk edildi. Ancak öğretim üyelerinin belirttiği gibi sorun çok daha derin. Birçok öğrenci, sinir ağlarından hazır çözümler almaya o kadar alışıyor ki, sınavlarda görevleri kendi başlarına yapmaya hazır olmuyorlar.

«Bazı öğrenciler büyük dil modellerine fazlasıyla güveniyor. Sınav zamanı geldiğinde, gerekli bilgiye sahip olmadıkları ortaya çıkıyor», — diyor fakülte temsilcileri. Yalnızca bir derste, bir dönem içinde onlarca akademik usulsüzlük vakası tespit edildi.

Öğretim üyelerinin bir başka ciddi sorun olarak gördüğü şey ise, üniversiteye kabul edilen öğrencilerin matematik hazırlığının kötüleşmesi. Onlara göre giderek daha fazla öğrenci, programlama ve bilgisayar bilimlerini öğrenmek için gerekli temel matematik kavramlarında bile zorlanıyor. Benzer vakalar yalnızca Berkeley’de değil, Kaliforniya’daki tüm yükseköğretim kurumlarında da kaydediliyor.

Durum akademik çevrede geniş çaplı bir tartışma başlattı. Bazı uzmanlar, üniversitelerin yapay zekâ çağında öğretim ve ölçme-değerlendirme yaklaşımlarını değiştirmesi gerektiğini düşünüyor. Diğerleri ise sorunun teknolojilerin kendisiyle değil, öğrencilerin bunları kapsamlı bir öğrenmenin yerine nasıl kullandığıyla ilgili olduğuna inanıyor.

Dünyanın önde gelen üniversitelerinden birinin hikâyesi, yapay zekânın gelişiminin yalnızca yeni fırsatlar değil, eğitim sistemi için ciddi zorluklar da getirdiğini gösteriyor. Sinir ağları giderek daha akıllı hale gelirken, üniversiteler şu soruya yanıt aramaya çalışıyor: hazır bir cevabın birkaç saniye içinde alınabildiği bir dünyada öğrencilerin gerçek bilgi ve becerileri nasıl korunur.