NASA, Roman teleskobunu fırlattı: Bir ayda Hubble’ın bir yüzyılda topladığı kadar veri toplayacak

NASA, 30 Ağustos'ta Nancy Grace Roman uzay teleskobunu fırlattı: Falcon Heavy roketi, Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi'nin 39A rampasından ABD Doğu Yakası saatiyle 07:26'da — Kıbrıs saatiyle 14:26'da — havalandı. 4,3 milyar dolar değerindeki gözlemevi, Dünya'dan yaklaşık 1,5 milyon km uzaklıktaki L2 Lagrange noktasına, James Webb teleskobunun da çalıştığı bölgeye doğru ilerliyor.

Roman'ın ana aracı, 300 megapiksellik geniş açılı kızılötesi kamera. NASA'nın hesaplamalarına göre kamera gökyüzünü Hubble'dan yaklaşık 1.000 kat daha hızlı tarıyor: Yeni teleskop bir ayda, öncülünün bir yüzyılda biriktirebileceği kadar veri toplayacak. Hubble, otuz yıllık çalışması boyunca Dünya'ya yaklaşık 172 terabayt veri gönderdi; Roman ise beş yıllık ana görevi sırasında 2.500 terabayt veri göndermeli.

2,4 metre genişliğindeki ayna NASA'ya ücretsiz kaldı. Ayna, ABD Ulusal Keşif Ofisi'nin gizli bir projesi için üretilmişti; program kapatıldıktan sonra bilim insanlarına devredildi. Boyutu Hubble'ın aynasıyla aynı, ancak farklı bir optik düzene göre parlatıldı. Bu nedenle yeni gözlemevinin görüş alanı, aynı keskinlikte çok daha geniş.

Bilim programının odağında karanlık madde, karanlık enerji ve ötegezegenler bulunuyor. Gökbilimciler şu anda Güneş Sistemi dışındaki yaklaşık 6.200 gezegeni biliyor; Roman, 18 aylık gözlemler sırasında 100.000'den fazla gezegen bulmayı umuyor. Ayrı bir cihaz olan koronograf, yıldızın ışığını engelleyerek yıldızdan 100 milyon kat daha sönük gezegenleri görmeye çalışacak.

Teleskopa, NASA'nın ilk başastronomu Nancy Grace Roman'ın adı verildi. Roman, yörüngedeki gözlemevlerinin inşa edilmesi için mücadele etmiş ve Hubble'ın oluşturulmasına katkıda bulunmuştu. Kendisine “Hubble'ın annesi” deniyor; Roman 2018'de hayatını kaybetti.

İlk görüntüler için beklemek gerekecek: Cihazların kalibre edilmesi ve sistemlerin kontrol edilmesi üç ila dört ay sürecek. Rutin bilimsel çalışmalar ancak bundan sonra başlayacak.